Theo thông lệ, báo xuân (còn gọi là báo tết) được phát hành nhiều trang trong dịp tết Nguyên đán đón chào năm mới và vì vậy, báo xuân trở thành báo truyền thống từ lúc nào không hay. Bên cạnh cành hoa đào khoe sắc thắm, cây quất rung rinh quả chín, quả xanh, hoa chúm chím nụ trắng ngần hương thơm ngào ngạt nếu thiếu đi mấy tờ báo xuân thì mùa xuân ấy như thiếu đi chút hương sắc của mùa xuân. Nhà có điều kiện thì mua khá đủ loại, để cả tập báo tết bên lọ hoa xuân, hộp mứt tết còn nhà nghèo chí ít cũng có một tờ. Xuân đến rồi xuân đi nhưng sắc xuân sẽ vẫn còn được lưu giữ trên từng trang báo nhỏ.

 So với báo hằng ngày, báo xuân có nội dung phong phú, bài viết được nâng tầm nghệ thuật, báo xuân không đơn thuần đáp ứng nhu cầu thông tin mà chính tờ báo đã là tín hiệu vui của mùa xuân mới, là cầu nối tình cảm, là món quà tinh thần ngày xuân thể hiện tình cảm quý trọng “bằng hữu chỉ giao” hoặc chí ít cũng là cách mà người ta thể hiện tình cảm sâu nặng mang tính chất hoan hỉ, một món quà biết ơn kèm trong đó là tờ báo xuân biếu người có ân tình, ân nghĩa quan tâm giúp đỡ mình trong năm qua. Thường thì báo xuân phát hành trước tết Nguyên đán khoảng chừng 10 đến 15 ngày, do vậy những người làm báo Thái Bình phải “cày sâu, cuốc bẫm” chuẩn bị bài, ảnh dành riêng cho số báo truyền thống đặc biệt trong năm này từ rất sớm. Một kỷ niệm không bao giờ quên đối với tôi cách đây tròn 30 năm, vào cuối năm 1986 tôi có dịp may mắn được hưởng không khí chuẩn bị làm báo tết ở Báo Thái Bình. Tôi đến cơ quan Báo Thái Bình với tư cách là cộng tác viên nhiếp ảnh, có dịp được gần gũi các nhà báo Nguyễn Quang Điện, Vũ Tất Thắng, Nguyễn Đình Tuyến, Nguyễn Ngọc Tuyền, Thiếu Văn Sơn… và thật vui khi được nghe các anh kể lại kỷ niệm tổ chức cuộc thi vui trước khi làm báo tết. Trong cuộc thi này, nếu ai thua cuộc thì phải “lo”  hậu cần ngày tết cho anh em, còn người thắng cuộc thì ung dung đi viết bài, chụp ảnh. Giữa những năm 80 của thế kỷ XX, ai sắm được chiếc xe gắn máy hiệu Babeta của Tiệp Khắc (nay là cộng hóa Sec và Slovakia) là sang lắm rồi, mà người có xe máy chỉ đếm trên đầu ngón tay, chủ yếu là dân thương nghiệp, còn lại vẫn phải đi xe đạp. Các anh ở Báo Thái Bình cũng chỉ một vài người có xe máy, còn lại vẫn đi xe đạp. Ý tưởng cuộc thi nảy sinh từ những điều đơn giản. Chiếc cầu Bo cũ, nay đã xây dựng lại thành cầu Độc Lập nối thẳng với đường Hai Bà Trưng và không cấm đi ngược chiều như hiện nay. Cuộc thi quy định mỗi người tham dự sẽ đi xe đạp lên đỉnh cầu rồi thả cho xe chạy tự do từ đỉnh dốc xuống đường Hai Bà Trưng. Xe nào đi được quãng đường dài nhất, người đi xe đó thắng cuộc. Anh Nguyễn Đình Tuyến và anh Vũ Tất Thắng bàn với nhau làm thế nào để xe thả trôi chạy “bon” trên đường, anh Tuyến nghĩ ra cách vặn lỏng côn xe. Cách này khá mạo hiểm bởi thả dốc mà côn lỏng thì xe chạy nhanh và bon nhưng hệ số an toàn không cao. Được cái ngày ấy hai anh cũng hơi “còm” nên cân nặng không ảnh hưởng lắm tới hệ số an toàn. Cuộc thi diễn ra đúng như dự định. Xe của hai anh Nguyễn Đình Tuyến và Vũ Tất Thắng chạy “bon” nhất, có quãng đường thả dốc xa nhất nên thắng cuộc. Hai anh vui lắm, vậy là đi viết báo tết mà không phải lo vấn đề hậu cần. Các anh còn lại vẫn phải viết, nhưng lại phải đèo thêm công việc là đi “lo” hàng tết cho anh em. Hàng tết thời cơ chế “xin cho” thật đơn giản, HTX nọ cho một vài tạ lợn hơi, tự chở về. Xã kia kính biếu vài chục con gà, vài chục ký gạo nếp, dăm chục cân cá… Anh Tuyến và anh Thắng bàn nhau chọn chủ đề nào đây để viết cho số báo tết. Ngẫm đi, ngẫm lại xuân về, tết đến viết những gì vui vui mang hơi thở mùa xuân thì chọn làm, vậy là hai anh cùng về Tiền Hải. Anh Tuyến đến Khu công nghiệp Tiền Hải viết bài “Thức dậy một tiềm năng”, bài viết phản ánh các xí nghiệp có sử dụng nguồn khí đốt Tiền Hải như thủy tinh pha lê Việt - Tiệp, Sứ Long Hầu, Gốm sứ Tiền Hải… Anh Thắng thì chạy một mạch về Đông Hải, vùng đất cửa sông Trà Lý nơi tuổi thơ anh thấm đẫm bao kỷ niệm buồn vui, đói khổ với dòng sông quê viết bài “Vùng đất cửa sông”. Hai bài viết cho số xuân của các anh được duyệt đăng. Nay có dịp đọc lại ngỡ ngàng như mùa xuân vẫn đang cùng các anh nở nụ cười tươi đón chào năm mới. Vùng đất cửa sông Trà mà anh Thắng lặn lội đưa mùa xuân cùng về với báo vẫn ngày ngày sinh sôi. Âm hưởng mùa xuân năm nào vẫn như hiện hữu qua từng con chữ: “Con sông Trà Lý về đến đây hóa thân vào biển. Và từ cửa sông này một con đê biển mới dài hơn bốn cây số hình vòng cung ôm gọn làng Đông Hải và 300ha đất mới vào lòng. Đấy là toàn bộ vùng đất mới khai phá, cư dân thuộc 25 xã của huyện Tiền Hải, sáu huyện trong tỉnh và hai tỉnh bạn là Hà Nam Ninh và Hải Hưng tụ về lập nghiệp. Người đến trước, người đến sau nay đã có gần 600 hộ và gần 2.500 nhân khẩu lo toan cuộc sống, sản xuất, xây dựng HTX như những nguồn phù sa bồi tụ lên bãi biển…”. Về vùng đất cửa sông khi xuân mới đang đến đâu đó cùng đất trời, anh Thắng như gặp lại tuổi thơ gian khó của mình cách đó 30 năm, cũng đi chăn trâu cắt cỏ trên bãi biển này. “Bãi biển hoang đầy lau sậy, những cây cói mọc tự nhiên vươn dài; những cây vẹt cao quá đầu người. Trẻ chăn trâu chúng tôi lúc đó luồn lách vào những gốc cây vẹt già tìm cua biển, tìm trứng vịt đẻ hoang. Khi nước thủy triều rút cạn trên bãi lộ ra dòng chảy lớn gọi là sông Miếu, chúng tôi mò lặn bắt tôm cá, đốt lửa nướng ngay trên gốc vẹt già”. Khát vọng mùa xuân mà nhà báo Vũ Tất Thắng thể hiện trên trang báo xuân năm đó thật giản đơn nhưng triết lý sâu xa mở ra một tương lai sán lạn cho một vùng đất: “Cái kết thúc để cho cái bắt đầu, vụ cói mùa đi qua, vùng cói cửa sông Đông Hải với 125ha những mầm non lại bắt đầu vươn xanh”.

Một năm mới bắt đầu bằng mùa xuân, thấm thoắt thoi đưa, Báo Thái Bình cũng đã đi qua 55 mùa xuân. Đón xuân này lại nhớ tết năm xưa, nhớ những lớp đàn anh gắng công gây dựng tờ Báo Tiến Lên, Thái Bình tiến lên rồi Thái Bình như ngày hôm nay. Từ ngày gian khó Báo Thái Bình ra số đầu tiên trải bao thăng trầm, vượt bao khó khăn ngày nay báo Thái Bình đã xuất bản báo hàng ngày, in bốn màu cùng Báo Thái Bình điện tử và tương lai đang đón chào một tòa soạn Báo Thái Bình đa phương tiện, tiến tới tòa soạn hội tụ với đội ngũ làm báo tiên tiến, có trình độ công nghệ hiện đại như mùa xuân mới đang đến gần.

Quang Viện