Đến khu tập thể này, chúng tôi được "mục sở thị" các mảng tường trong nhà, hành lang, cầu thang không còn lớp vôi ve bên ngoài, bị nấm mốc, bong rộp lớp vữa trát. Các mạch vữa xây đã bị bào mòn lộ ra từng mảng làm giảm khả năng chịu lực của khối tường xây. Cầu thang bộ đi lên các tầng nhiều đoạn không còn lan can tay vịn, rung chấn lớn mỗi khi có người qua lại, gây nguy hiểm cho người sử dụng, đặc biệt đối với trẻ em và người già. Lớp bê tông bảo vệ cốt thép dầm, tấm đan ngoài hành lang và cầu thang rất nhiều chỗ bị nứt vỡ dẫn đến cốt thép chìa hẳn ra ngoài và bị ô xy hóa. Ở rất nhiều vị trí, lớp thép chủ của dầm chịu lực không còn bê tông bám dính làm mất công năng của dầm. Hệ thống đường điện đi nổi đã cũ và xuống cấp, không an toàn cho người sử dụng. Nhiều vị trí lan can bảo vệ hành lang các tầng bị nứt vỡ, các thanh thép giằng giữ khối tường xây chìa lộ ra cho thấy khối tường xây có thể bị rơi, đổ bất cứ lúc nào. Hệ thống thu lôi chống sét hư hỏng, không có hệ thống phòng cháy, chữa cháy, nước sinh hoạt được người dân tự lắp đặt phía ngoài hành lang. Sàn các lối đi hành lang chỉ còn lớp vữa xi măng láng ghồ ghề, tại các phòng được người dân tự sửa chữa bằng láng vữa xi măng và lát bằng nhiều chủng loại gạch khác nhau. Hệ thống cửa sổ, cửa đi được làm bằng gỗ có khuôn đơn nằm chìm trong tường đã bị mục ải, cong vênh và rơi bản lề, xuống cấp nghiêm trọng, một số người dân đã tự thay thế và sửa chữa lại. Vữa trát trần, tường hầu như mục ải, nhiều chỗ chạm nhẹ cũng rơi từng mảng, người dân phải sử dụng bạt để che chắn chống dột và các mảng vữa rơi rụng.

Theo ông Nguyễn Mạnh Kha, Phó Giám đốc Trung tâm Kiểm định chất lượng công trình xây dựng (Sở Xây dựng), cuối tháng 12/2015, Trung tâm đã tiến hành kiểm định chất lượng công trình nhà máy xay. Qua kiểm tra, kết cấu chính của nhà là tường chịu lực kết hợp với dầm chịu lực, toàn bộ nhà 3 tầng xây bằng gạch, không có cột bê tông cốt thép. Trung tâm đã tiến hành kiểm tra xác suất các cấu kiện bê tông bằng phương pháp không phá hủy (dùng súng bắn bật nảy kết hợp với máy siêu âm bê tông). Kết quả kiểm tra xác suất cường độ bê tông không đồng nhất, không đạt cường độ bê tông mác 200. Kết hợp với kết quả thí nghiệm hiện trường và kiểm tra xác suất các cấu kiện bằng trực quan, Trung tâm đánh giá công trình xếp vào danh mục có ảnh hưởng đến an toàn cộng đồng, mức độ nguy hiểm của kết cấu thuộc cấp D (cấp cao nhất - tình trạng nguy hiểm tổng thể). Mặt khác, diện tích mỗi căn hộ của khu tập thể khoảng trên 18m², không có bếp nấu ăn, không có khu vệ sinh khép kín nên không đáp ứng được yêu cầu sinh hoạt bình thường của hộ gia đình, kiến trúc không còn phù hợp với cảnh quan của khu tập trung dân cư của thành phố. Vì vậy, Trung tâm đã kiến nghị cơ quan có thẩm quyền xem xét cho phá dỡ công trình trong thời gian sớm nhất để bảo đảm an toàn tính mạng và tài sản của người dân.

Theo ông Phạm Đức Học, Phó Chủ tịch UBND thành phố Thái Bình, ngay sau khi UBND tỉnh có quyết định về việc ngừng sử dụng công trình khu tập thể nhà máy xay, thành phố đã có kế hoạch tổ chức di dời các tổ chức, hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng, sống tại khu tập thể. Cùng với đó, thành phố đã thành lập ban chỉ đạo thực hiện di dời gồm 18 đồng chí do đồng chí Phó Chủ tịch UBND Thành phố làm trưởng ban. Theo đó, từng thành viên ban chỉ đạo được phân công nhiệm vụ cụ thể để tiến hành 7 bước của kế hoạch di dời. Các bước tiến hành đều được đề ra thời gian thực hiện và chậm nhất đến ngày 21/5/2016 phải hoàn thành toàn bộ việc di dời trên cơ sở bảo đảm công bằng, công khai, dân chủ, an toàn, đúng luật. Bà Trần Thu Hà, Giám đốc Trung tâm Phát triển quỹ đất Thành phố cho biết: Đến nay, các bước được tiến hành đúng tiến độ, đúng quy định. Sau khi họp triển khai thực hiện việc di dời các hộ dân tại hội trường UBND phường Lê Hồng Phong, thành phố đã hoàn thành lập và công khai danh sách các hộ dân phải di dời khỏi khu tập thể. Từ ngày 5/4, Trung tâm Phát triển quỹ đất Thành phố chủ trì tổ chức kiểm đếm, xác định diện tích nhà thuộc sở hữu nhà nước cho các hộ dân thuê và phần tài sản xây dựng cơi nới. Cũng theo bà Hà, việc di dời dân ra khỏi khu vực nguy hiểm là chủ trương đúng, hợp lòng dân của tỉnh, thành phố nên việc kiểm đếm của Trung tâm nhận được sự hợp tác tích cực của người dân.

Cùng với chỉ đạo sâu sát của tỉnh, sự tập trung cao của thành phố, việc di dời sẽ bảo đảm tiến độ. Đây cũng là giải pháp căn cơ, lâu dài để bảo đảm an toàn tính mạng, tài sản của người dân, nhất là khi mùa mưa bão đang tới gần. Do vậy, các hộ dân đang sinh sống tại khu tập thể nhà máy xay cần tiếp tục phối hợp tốt hơn nữa với cơ quan chức năng trong công tác di dời.

Phan Lợi