Ba phần tư diện tích trái đất được bao phủ bởi nước. Tuy nhiên, lượng nước ngọt trên trái đất chỉ chiếm một lượng nhỏ (khoảng 1%). Nước đóng vai trò quan trọng trong cuộc sống hàng ngày, thiếu nước thì sự sống sẽ diễn ra rất khó khăn. Chúng ta đang được tận hưởng rất nhiều nước và đó là nước sạch, nhưng cũng có không ít người đang phải sống trong cảnh thiếu thốn nước và họ phải chấp nhận dùng nước bẩn. Nước sạch là nguồn tài nguyên thiên nhiên có hạn, nếu tình trạng khai thác và sử dụng không hợp lý như hiện nay còn tiếp diễn thì một ngày không xa sẽ cạn kiệt nguồn nước. Khi đó con người sẽ đứng trước thảm họa không có nước sạch để duy trì sự sống. Với chủ đề “Nước và phát triển bền vững”, ngày Nước thế giới năm 2015 hướng đến kêu gọi sự quan tâm của cộng đồng về mối liên hệ giữa phát triển bền vững và tài nguyên nước. Theo dự đoán, đến năm 2025, có khoảng 2/3 dân số trên toàn cầu sống ở các khu vực có điều kiện khó khăn về nguồn cung cấp nước. Chính vì thế, phát triển bền vững ngày càng trở nên cấp bách, gay gắt hơn bao giờ hết đòi hỏi phải mang tính chiến lược, mang tầm toàn cầu. Trong đó, tài nguyên nước đóng một vai trò then chốt và không thể tách rời khỏi phát triển bền vững.

Mặc dù, nguồn tài nguyên thiên nhiên của Việt Namon> rất đa dạng và phong phú nhưng lại bị khai thác, sử dụng một cách thiếu bền vững. Tài nguyên nước đang bị suy giảm cả về chất và lượng. Việc áp dụng biện pháp khoa học kỹ thuật cũng như quản lý chưa thực sự có hiệu quả, trong khi chưa khai thác được các nguồn tài nguyên năng lượng tái tạo thay thế. Tại nhiều nơi, tình trạng thiếu nước sạch để sinh hoạt do ô nhiễm, lũ lụt, sạt lở đất, hạn hán… đang ở mức báo động. Chất lượng nước bị suy giảm nghiêm trọng đã hủy hoại môi trường sống và đẩy con người đến gần các rủi ro nguy hiểm. Việt Namon> hiện được xếp vào nhóm quốc gia có tài nguyên nước loại trung bình trên thế giới nhưng ẩn chứa nhiều yếu tố không bền vững. Trước thực trạng đó, việc sử dụng tiết kiệm, chống lãng phí trong sử dụng tài nguyên nước và năng lượng ở nước ta được đặt ra như một cảnh báo cho mục tiêu phát triển bền vững.

Đối với Thái Bình, những năm gần đây, hệ thống cơ sở hạ tầng các khu đô thị, khu dân cư tập trung đã và đang phát triển nhanh với quy hoạch hiện đại. Tuy nhiên, việc lồng ghép quản lý môi trường sinh thái, tài nguyên thiên nhiên, đặc biệt là tài nguyên nước vào quy hoạch phát triển đô thị chưa được chú trọng. Sự gia tăng dân số, tốc độ đô thị hóa nhanh, nhận thức về trách nhiệm bảo vệ tài nguyên nước và năng lượng của các cấp chính quyền, cộng đồng còn thấp; thay đổi thói quen ăn uống, sử dụng lãng phí đã, đang gây ra những áp lực ngày càng lớn tới tài nguyên nước và năng lượng. Trong khi đó, biến đổi khí hậu đang đe dọa trực tiếp đến nguồn nước, đặc biệt là nước sạch. Là một trong những địa phương có nguồn tài nguyên nước đa dạng, đồng thời cũng đang chịu các thách thức về nguồn nước. Hầu hết lượng nước khai thác, sử dụng cho các hoạt động sinh hoạt và phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh đều được cung cấp bởi 4 con sông chính: sông Hồng, sông Trà Lý, sông Hóa, sông Luộc. Với tốc độ tăng trưởng kinh tế liên tục, ổn định thời gian qua đã giúp nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân, cùng với đó nhu cầu sử dụng năng lượng cũng tăng lên nhanh chóng. Hiện các con sông này cũng đang chịu tác động từ phát triển kinh tế của các khu công nghiệp, khu đô thị và các khu vực phía thượng lưu. Vấn đề cung cấp nước sạch cho người dân, đưa ra các giải pháp giảm thiểu tác động ô nhiễm nguồn nước và môi trường của tỉnh đang trở thành thách thức cần sớm được giải quyết trong tiến trình phát triển bền vững kinh tế - xã hội.

Có thể nói, con người sẽ không thể tồn tại nếu thiếu nước nhưng dường như con người chưa đề cao vai trò của nước trong cuộc sống của mình. Không ít các trường hợp những nhà máy, xí nghiệp, công ty đã xả chất thải, nước thải chưa qua xử lý vào các sông, gây ô nhiễm nguồn nước và ảnh hưởng tiêu cực đến đời sống của người dân. Cùng với đó, tình trạng người dân sử dụng nguồn nước và các nguồn năng lượng khác một cách lãng phí, chưa có ý thức tiết kiệm không chỉ ảnh hưởng đến kinh tế mà còn làm cạn kiệt nguồn tài nguyên thiên nhiên, tác động tiêu cực đến biến đổi khí hậu. Bảo vệ môi trường, bảo vệ nguồn nước sạch là quá trình lâu dài và nhiều khó khăn. Song, nếu có sự chung tay của các cơ quan quản lý nhà nước và cả cộng đồng thì chắc chắn môi trường của chúng ta sẽ được cải thiện. Mỗi người cần nhận thức và có hành động tiết kiệm nước, dù nhỏ, nhưng sẽ góp phần rất lớn trong việc bảo vệ nguồn tài nguyên thiên nhiên quý giá này, góp phần bảo vệ sự sống của con người và mọi sinh vật trên trái đất.

Minh Nguyệt