Theo Cục Quản lý lao động ngoài nước (Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội) trung bình mỗi năm, cả nước có khoảng hơn 80.000 lao động đi làm việc có thời hạn ở nước ngoài, riêng tại Thái Bình có khoảng trên 2.000 người. Ðiều này đã góp phần giảm sức ép về việc làm tại các địa phương trong tỉnh, giúp nhiều hộ thoát nghèo, vươn lên làm giàu. Năm 2013, Ban Chỉ đạo xuất khẩu lao động tỉnh đã tiếp nhận hồ sơ của 26 công ty và giới thiệu về tuyển chọn lao động tại 8 huyện, thành phố. Qua tuyển chọn đã làm thủ tục xuất cảnh cho trên 2.500 người, tăng 19% so với năm 2012, nâng tổng số lao động của tỉnh đang làm việc có thời hạn ở nước ngoài lên trên 20.000 người. Hầu hết lao động đang làm việc ở nước ngoài có sức khỏe tốt, việc làm ổn định, thu nhập khá (khoảng 10 - 14 triệu đồng/người/tháng chiếm 51%; từ 15 - 17 triệu đồng/người/tháng chiếm 32%; từ 17 triệu đồng/người/tháng trở lên chiếm 17%). Riêng số ngoại tệ gửi từ nước ngoài về qua hệ thống ngân hàng thương mại năm 2013 gần 75 triệu USD tương đương khoảng 1.500 tỷ đồng. Số tiền người lao động gửi về đã góp phần tích cực vào phát triển kinh tế, giảm nghèo cho người lao động, hộ gia đình và địa phương.

Là một trong những đơn vị có nhiệm vụ đào tạo ngành nghề và giới thiệu việc làm cho người lao động, mỗi năm Trung tâm Giới thiệu việc làm (nay là Trung tâm Dịch vụ việc làm) giới thiệu từ 300 - 500 lao động sang các nước để làm việc. Người lao động đến Trung tâm sẽ được cung cấp các thông tin về các quy định của Nhà nước dành cho người lao động sang nước ngoài làm việc, các đơn vị xuất khẩu có uy tín, các thị trường tiềm năng đồng thời cung cấp cho người lao động biết rõ chi phí XKLÐ để lựa chọn thị trường lao động hợp lý. Bên cạnh đó, người lao động cũng có cơ hội để nắm bắt được các cơ chế, chính sách của Nhà nước về XKLÐ như tạo điều kiện cho người lao động có nhu cầu đi làm việc ở nước ngoài được vay vốn tại các ngân hàng thương mại; hỗ trợ lao động đi làm việc ở nước ngoài đối với lao động thuộc hộ gia đình chính sách, hộ nghèo, cận nghèo, thu hồi đất nông nghiệp, tạo điều kiện thuận lợi cho người lao động làm thủ tục đi làm việc ở nước ngoài (làm hộ chiếu, khám sức khỏe...).

Với mong muốn được XKLÐ, em Vũ Văn Lưu, xã Quang Trung (Kiến Xương) đã tìm tới Trung tâm Dịch vụ việc làm để tìm kiếm thông tin XKLÐ, em cho biết: Thị trường XKLÐ sang các nước rất đa dạng nên việc tìm kiếm cho mình một ngành nghề phù hợp cũng mất nhiều thời gian. Ðến đây em được cung cấp các thông tin cần thiết về thị trường lao động các nước, qua đó em biết được thị trường Nhật Bản đang cần ngành nghề em đã học, mức thu nhập ổn định, tuy chi phí có cao nhưng Nhà nước có chính sách hỗ trợ vay vốn nên em sẽ bàn với gia đình để đăng ký tham gia khóa học.

Tuy nhiên, cùng với sự phát triển của hoạt động XKLÐ thì tình trạng lừa đảo trong lĩnh vực này cũng ngày càng tinh vi, phức tạp. Trao đổi với chúng tôi về vấn đề này, ông Lê Văn Côn, Phó Giám đốc Trung tâm Dịch vụ việc làm Thái Bình cho biết: Phần đông người lao động thiếu thông tin về XKLÐ, lại nhẹ dạ, cả tin, có tâm lý nôn nóng muốn được xuất cảnh ngay nên nhiều doanh nghiệp, công ty không có giấy phép để XKLÐ đã tìm mọi cách mời chào, dụ dỗ người lao động bằng những lời hứa hẹn đưa đi làm việc ở những thị trường có thu nhập cao, không đòi hỏi cao về tay nghề, trình độ ngoại ngữ nên nhiều lao động dễ bị mắc lừa. Vì vậy, để thúc đẩy công tác XKLÐ, bảo đảm hiệu quả, bền vững bảo vệ quyền lợi của người dân, rất cần sự phối hợp đồng bộ của các cơ quan chức năng và chính quyền địa phương, từ việc phổ biến pháp luật trong lĩnh vực XKLÐ, thông tin về doanh nghiệp có chức năng XKLÐ, thị trường lao động ngoài nước, điều kiện, tiêu chuẩn đối với người lao động chi phí xuất cảnh... đến công tác quản lý, kiểm tra, giám sát, xử lý vi phạm. Bên cạnh đó, để bảo vệ quyền lợi của mình, người lao động cần hết sức tỉnh táo, tìm hiểu kỹ thông tin qua các kênh chính thống như cơ quan lao động - thương binh và xã hội các cấp, các cơ quan thông tin đại chúng. Ðồng thời, người lao động cần liên hệ trực tiếp với doanh nghiệp được Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội cấp giấy phép XKLÐ, hoạt động có uy tín tránh gặp các rủi ro trong quá trình XKLÐ.

Nguyễn Cường