Trước khi chưa có nước sạch, cuộc sống sinh hoạt của bà Trần Thị Hảo, thôn Ðoàn Kết (xã Ðông Thọ, Thành phố Thái Bình) gặp nhiều khó khăn. Thuộc hộ nghèo, sống đơn thân, bà không có đủ điều kiện xây bể chứa nước mưa hay lắp đặt giếng khoan. Mọi sinh hoạt phụ thuộc vào những xô nước xin từ hàng xóm. Ở độ tuổi 66, sức khỏe yếu do ảnh hưởng của căn bệnh hen suyễn, bà luôn mong có đủ nước sạch dùng hàng ngày.

Cùng hoàn cảnh với bà Hảo, bao năm nay, gia đình bà Phạm Thị Tứ, thôn Ðoàn Kết phải sử dụng nước giếng khoan để ăn uống, sinh hoạt. Thế nhưng, nguồn nước giếng của gia đình có vị mặn, mùi tanh, rất khó sử dụng, bản thân bà thường bị đau mắt đỏ, đau bụng. Không chỉ có bà Hảo, bà Tứ, xã Ðông Thọ còn có 65 hộ gia đình khác vì hoàn cảnh khó khăn vẫn phải sử dụng nguồn nước không bảo đảm trong sinh hoạt hàng ngày.

Ngoài vấn đề thiếu nước sạch, hiện nay ở Ðông Thọ, tình trạng ô nhiễm nguồn nước cũng là mối quan tâm hàng đầu của các cấp chính quyền nơi đây. Ông Nguyễn Văn Tường, Phó Chủ tịch UBND xã cho biết: Người dân trong xã gặp khó khăn về nước sạch sinh hoạt, nhiều người bị mắc các bệnh liên quan đến việc sử dụng nước và vệ sinh môi trường.

Cán bộ Trạm Y tế xã Ðông Thọ (Thành phố Thái Bình) sử dụng nước sạch do Dự án tài trợ.

Nguồn nước ở đây bị nhiễm bẩn nặng, chủ yếu do chất thải tẩy rửa nguyên liệu của các hộ gia đình làm nghề miến dong (hiện nay, toàn xã có 32 hộ sản xuất miến dong; 25 hộ giết mổ gia súc, gia cầm); phân gia súc, gia cầm từ gia trại chăn nuôi và rác thải sinh hoạt chưa được xử lý đúng cách. Bên cạnh đó, kiến thức của người dân về chăm sóc sức khỏe và phòng ngừa bệnh tật còn thiếu. Mặc dù chính quyền địa phương đã rất cố gắng giúp người dân thoát khỏi tình trạng trên nhưng đến nay chưa có hiệu quả do hạn chế về nguồn lực.

Qua khảo sát về tình hình sử dụng nước tại địa phương (tính đến cuối tháng 9/2013) cho thấy: tỷ lệ dùng nước sạch rất thấp, toàn xã mới có 264/1.620 hộ chiếm 16,3%; số hộ sử dụng nước mưa là 1.356 với 83,7% và đa số dùng nước giếng khoan. Sau khi nắm bắt nhu cầu của nhân dân, tình hình thực tế của địa phương, Hội Chữ thập đỏ tỉnh tiến hành khảo sát và phát hiện tình trạng nước bị ô nhiễm là một trong những nguyên nhân gây nên các loại bệnh tật (số người mắc bệnh ung thư là 17 người trong đó có 7 người đã chết; phụ nữ bị mắc các bệnh phụ khoa là 257 người và 450 người mắc các bệnh liên quan về mắt; các bệnh khác là 793 người). Ðiều người dân địa phương luôn mong đợi là có nước sạch để sử dụng hàng ngày.

Chính vì thế, khi Dự án “Phát triển cộng đồng tập trung vào nước sạch” do Hội Chữ thập đỏ Na Uy được triển khai, chính quyền và nhân dân xã đều đồng lòng hưởng ứng. Qua 3 tháng thực hiện (từ tháng 10/2013 đến tháng 12/2013) với tổng giá trị là hơn 700 triệu đồng (trong đó Hội Chữ thập đỏ Na Uy hỗ trợ 400 triệu đồng), Dự án đã lắp đặt hệ thống nước sạch tại Trường Mầm non, Tiểu học, THCS và Trạm Y tế xã cùng 67 hộ dân nghèo.

Ngoài việc hỗ trợ kinh phí lắp đặt hệ thống nước sạch, Dự án còn giúp một số gia đình có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn xây dựng nhà vệ sinh; tổ chức các lớp tập huấn về nước sạch, vệ sinh môi trường cho giáo viên, học sinh và nhân dân trong xã. Thông qua lớp tập huấn, người dân được nâng cao kiến thức về quản lý, sử dụng nước sạch và phòng chống các bệnh liên quan tới việc sử dụng nước. Từ đó có thể chủ động trong việc chăm sóc sức khỏe gia đình và nâng cao ý thức bảo vệ môi trường sống tại cộng đồng. Nhằm làm tốt công tác chăm sóc, giúp đỡ các đối tượng có hoàn cảnh khó khăn tại địa phương trong thời gian tới, Dự án còn thành lập đội tình nguyện viên Chữ thập đỏ với 15 người tham gia.

Cuộc sống sinh hoạt của người dân nghèo xã Ðông Thọ đang dần đổi thay từ khi có hệ thống nước sạch, Dự án trang bị kiến thức cơ bản giúp họ ý thức hơn trong việc sử dụng nước sạch hàng ngày và hạn chế nỗi lo của những căn bệnh do ô nhiễm nguồn nước, góp phần nâng cao sức khỏe cho người dân địa phương.

Hoàng Lanh