Yêu cầu cần giấy tờ gốc

Hiện nay, các chế độ, chính sách đối với cựu TNXP được thực hiện theo hai quyết định của Chính phủ: Quyết định 40/2011 quy định về chế độ đối với TNXP đã hoàn thành nhiệm vụ trong kháng chiến và Quyết định 62/2011 quy định về chế độ chính sách đối với đối tượng tham gia chiến tranh bảo vệ Tổ quốc, làm nhiệm vụ quốc tế sau ngày 30/4/1975 đã phục viên, xuất ngũ, thôi việc, trong đó có cựu TNXP. Tuy nhiên, để được hưởng chế độ chính sách thì các đối tượng phải có đầy đủ thủ tục, giấy tờ chứng minh thời gian tham gia phục vụ chiến đấu. Trong khi đó, phần lớn những cựu TNXP không còn giữ được giấy tờ nên các cơ quan chức năng rất khó để giải quyết chế độ chính sách cho họ.

Hiện nay, toàn tỉnh có 29.000 hội viên là cựu TNXP, trong đó có khoảng  hơn 3.000 cựu TNXP bị phơi nhiễm chất độc hóa học, nhưng nhiều năm nay, đơn từ, hồ sơ của cựu TNXP đề nghị hưởng chế độ nhiễm chất độc hóa học được chuyển từ xã lên huyện, từ huyện lên tỉnh đều “quay lại” tay chủ. Ông Hoàng Công Ánh, Chủ tịch Hội Cựu TNXP tỉnh cho biết: Bản thân tôi là người giữ được các loại giấy tờ nhiều nhất so với anh chị em TNXP khác, nhưng đến giờ hồ sơ của tôi vẫn chưa đủ điều kiện giải quyết với lý do địa danh trong lý lịch Ðảng không cụ thể.

Cựu TNXP Phạm Ðức Lanh cho biết: “Năm 2008, khi nghe nói cần có giấy chứng nhận của đơn vị cũ, tôi khăn gói tìm đến Binh đoàn 12 là đơn vị mới trên cơ sở của Ðoàn 559 để xin xác nhận đã chiến đấu trong vùng bị nhiễm chất hóa học. Nhưng khi về địa phương, hồ sơ của tôi không được công nhận bởi lý do đây là đơn vị thành lập về sau không thể xác nhận khi không có danh sách, giấy tờ cũ lưu lại để làm căn cứ xác nhận. Quy định phải có giấy tờ gốc với chúng tôi là điều không thể. Vì vậy hơn 4 năm nay, hồ sơ vẫn được tôi cất dưới đáy hòm”.

Ông Hoàng Công Ánh cũng cho biết: Với lực lượng TNXP, việc đòi hỏi giấy tờ gốc hiện nay là vướng mắc lớn nhất trong quá trình hoàn thiện thủ tục, hồ sơ giải quyết chế độ. Với phần đông TNXP, đây là điều không thể thực hiện được.

Nhiều cựu TNXP cho biết, thời gian đã qua nhiều chục năm, khi hết nhiệm kỳ đi TNXP, trở về địa phương họ chỉ có một tờ giấy nhỏ xác nhận đã hoàn thành nhiệm vụ đem về đong vài cân gạo. Hầu hết không còn ai giữ được  giấy tờ. Chiến tranh ác liệt được trở về là may, ít người dám nghĩ đến chuyện mai sau được hưởng chế độ chính sách. Nhiều cựu TNXP vẫn trăn trở với câu hỏi: “Tại sao cùng chiến đấu ở một địa phương, bộ đội được hưởng chế độ nhiễm chất độc hóa học còn TNXP thì không?”

Ðợi đến bao giờ?

Với sự quan tâm của Ðảng và Nhà nước, trong những năm qua, chế độ, chính sách cho các cựu TNXP có công đối với sự nghiệp đấu tranh, bảo vệ Tổ quốc  đã từng bước được thực hiện. Tuy nhiên, do nhiều nguyên nhân nên việc triển khai chậm, thủ tục rườm rà, nhất là thủ tục hưởng chế độ chất độc hóa học khiến nhiều cựu TNXP dù đã ở vào tuổi “thất thập”, ốm đau, bệnh tật vẫn chưa được giải quyết chế độ thỏa đáng.

Tháng 1/2014, UBND tỉnh Thái Bình đã có công văn đề nghị Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội giải quyết chế độ chính sách cho những cựu TNXP C895 - đơn vị tham gia trận chiến đấu ở Ga Núi Gôi ngày 20/8/1966 và đã được Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam ký Quyết định phong tặng danh hiệu “Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân” hồi tháng 4/2013. Thế nhưng, đến nay đã gần 2 tháng, phía Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội cũng chưa có phản hồi.

Chiến tranh đã lùi xa mấy chục năm, danh hiệu phong tặng cho tập thể, cá nhân đã có, thế nhưng, phần lớn những con người trực tiếp tham gia chiến đấu làm nên trang sử rạng ngời ấy lại chưa được hưởng chế độ, chính sách, nhất là chế độ nhiễm chất độc hóa học. Hơn 2.000km đường huyết mạch tiếp tế vũ khí, lương thực, quân trang cho chiến trường miền Namon> đã được lực lượng TNXP mở  ra với mồ hôi và xương máu của mình.

Sự hy sinh của lực lượng TNXP là sự thật và sự hy sinh đó đến nay vẫn làm nhói lòng người bởi hình ảnh những đứa trẻ tật nguyền do di chứng của chất độc hóa học và những con người đang hàng ngày sống trong cô quạnh, bệnh tật cùng nỗi đau vò xé trong lòng.

Khi xung phong lên đường bảo vệ Tổ quốc, hy sinh tuổi thanh xuân, hầu hết TNXP không nghĩ đến chuyện phải giữ lấy giấy tờ chứng nhận đã tham gia TNXP để sau này làm hồ sơ hưởng chế độ, chính sách. Chiến tranh ác liệt, nhiều đơn vị và TNXP không còn giữ được giấy tờ gốc để chứng minh về sự cống hiến của mình. Biết đến bao giờ hồ sơ của những cựu TNXP trong tỉnh bị phơi nhiễm chất độc hóa học mới được giải quyết? Tiếp tục chờ đợi và liệu có chờ được đến ngày nhận quyết định hưởng chế độ chất độc hóa học hay không, đó là câu hỏi, là nỗi trăn trở của không chỉ những người đã đi qua cuộc chiến.

Mai Thư