Những dấu hiệu trá hình của kinh doanh đa cấp

Ông Nguyễn Thái Hùng, Đội trưởng Đội QLTT huyện Thái Thụy cho biết: Cuối năm 2015, sau khi theo dõi hộ kinh doanh Trần Thị Ngọc Ánh (xã Thụy Hà, Thái Thụy) có biểu hiện kinh doanh sai với nội dung đăng ký kinh doanh, tổ chức hoạt động xoa bóp, bấm huyệt, mát-xa trong khi đăng ký kinh doanh là bán hàng mỹ phẩm, đồ gia dụng, Đội đã phối hợp với lực lượng công an kinh tế, y tế kiểm tra cơ sở chưa được cấp giấy phép và chứng chỉ hành nghề, xử phạt 20 triệu đồng. Sau khi tiếp tục điều tra, trinh sát, đến nay cơ sở này có biểu hiện kênh giá rất lớn các sản phẩm hàng hóa giữa giá thực tế với giá bán của công ty. Còn theo Đội QLTT huyện Tiền Hải: Tháng 11/2015, Đội đã kiểm tra đột xuất cơ sở Hoàng Phi (xã Tây Sơn, Tiền Hải) đã phát hiện cơ sở này có nhiều hành vi vi phạm như kinh doanh không đúng ngành nghề, không thông báo với cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền theo quy định trước khi thực hiện khuyến mại, hành nghề xoa bóp, không có tủ thuốc cấp cứu, kinh doanh mỹ phẩm có nhãn mác ghi không đầy đủ nội dung theo quy định, quảng cáo mỹ phẩm mà không được cơ quan nhà nước có thẩm quyền xác nhận nội dung trước khi quảng cáo. Với những hành vi trên, Đội đã ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính 70 triệu đồng.

Theo báo cáo của Sở Công Thương, 2 trường hợp trên là 2 trong 8 cơ sở kinh doanh đa cấp trên địa bàn tỉnh của Công ty TNHH Thiên Ngọc Minh Uy có trụ sở tại phường Mai Dịch, quận Cầu Giấy, Hà Nội. Năm 2015, doanh thu bán hàng đa cấp trên địa bàn tỉnh của Công ty này đạt 19,146 tỷ đồng, có 1.794 người tham gia bán hàng đa cấp, tổng hoa hồng tiền thưởng hơn 5,8 tỷ đồng. Tính tới tháng 2/2016, toàn tỉnh có 21 doanh nghiệp bán hàng đa cấp, trong đó có 13 doanh nghiệp có báo cáo định kỳ.

Gần đây nhất, lực lượng QLTT đã kiểm tra hoạt động của Công ty TNHH Nắng Bình Minh có trụ sở tại số 355, phố Lý Bôn, phường Đề Thám, thành phố Thái Bình. Qua kiểm tra thực tế cho thấy, hàng ngày có trên 200 người đến để Công ty giới thiệu, quảng bá sản phẩm, trong đó chủ yếu là phụ nữ, độ tuổi từ 30 - 70 tuổi. Khách hàng đến đây được Công ty phát phiếu và đổi sản phẩm từ những vật dụng, đồ ăn hàng ngày đến những sản phẩm cao cấp. Ngoài các hoạt động khuyến mại, quảng bá sản phẩm, Công ty Nắng Bình Minh còn tư vấn cho khách hàng mua các sản phẩm của Công ty với giá "cắt cổ". Qua kiểm tra, lực lượng QLTT đã phát hiện giữa hóa đơn đầu vào và giá bán ra có độ chênh lệch rất lớn. Điển hình như hộp hồng sâm, khi kiểm tra hóa đơn nhập vào chỉ có giá 5 triệu đồng nhưng Công ty bán tới 26 triệu đồng; thảm chỉ bạc cao cấp có giá 1,1 triệu đồng nhưng doanh nghiệp này bán tới gần 10 triệu đồng. Cùng với đó, việc giao dịch với khách hàng hoàn toàn bằng hóa đơn tự in của Công ty. Nhưng điều đáng nói ở đây là mặc dù các sản phẩm có giá rất cao so với thực tế song người dân vẫn tập trung tới mua hàng với số lượng lớn. Qua phản ánh của người dân, bước đầu Công ty Nắng Bình Minh đã vận động các đối tượng đến trụ sở để tập thể dục, hát ca, vui chơi và cho một số sản phẩm. Sau đó, Công ty Nắng Bình Minh tiếp tục giới thiệu các chương trình, sản phẩm đắt tiền với nhiều chức năng tốt cho sức khỏe, chữa bách bệnh và có nhiều tác dụng đối với sức khỏe của con người để lôi kéo, dụ dỗ người tiêu dùng. Tuy nhiên, thực tế sau khi sử dụng, tất cả những sản phẩm đó lại không có được các công dụng, tính năng như Công ty Nắng Bình Minh đã quảng cáo, trong khi rất nhiều người dân lại mù quáng bỏ ra số tiền lớn để mua các sản phẩm của Công ty Nắng Bình Minh.

Hãy trở thành người tiêu dùng thông thái

Theo ông Nguyễn Văn Nghiên, Chi cục phó Chi cục QLTT, người tiêu dùng phải hết sức cảnh giác trước những biểu hiện biến tướng của loại hình kinh doanh đa cấp. Để đề phòng bị lôi cuốn vào những vụ việc này, người dân hãy trở thành người tiêu dùng thông thái, mua hàng hóa có địa chỉ, nguồn gốc xuất xứ rõ ràng, không nghe những lời giới thiệu mơ hồ, không đúng sự thật của các công ty. Chú ý tới giá các mặt hàng, khi thấy giá tiền không ngang bằng với giá trị của hàng hóa cần phải nghiên cứu, xem xét kỹ lưỡng để tránh mua phải hàng quá đắt, những sản phẩm vượt quá với công dụng của hàng hóa để bán với giá trị cao. Khi mua các sản phẩm thấy không đúng với giới thiệu cần phải khiếu nại để các cơ quan chức năng dễ nắm bắt. Đặc biệt, không nên tham gia các dịch vụ mang tính chất có lãi lớn bởi các công ty, doanh nghiệp bên ngoài không phải là tổ chức ngân hàng được nhà nước cấp phép hoạt động. Khách hàng hết sức tỉnh táo, nghiên cứu kỹ về chất lượng sản phẩm hàng hóa, nhu cầu tiêu dùng của mình và đặc biệt là khả năng tài chính chi trả của mình để phù hợp với giá thành cũng như chất lượng hàng hóa.

Về phía lực lượng QLTT sẽ tăng cường triển khai điều tra, trinh sát, xây dựng kế hoạch kiểm tra các điểm kinh doanh đa cấp theo Chỉ thị số 02/CT-BCT ngày 9/3/2016 của Bộ Công Thương và Công văn số 214/QLTT-CHG ngày 3/3/2016 của Cục QLTT về việc tăng cường công tác kiểm tra, kiểm soát và xử lý vi phạm trong hoạt động bán hàng đa cấp. Nắm tình hình các điểm tập trung đông người để tổ chức giới thiệu sản phẩm, hàng hóa, tổ chức kiểm tra, xem xét, đối chiếu với các quy định của pháp luật, xử lý nghiêm vi phạm theo quy định. Cùng với đó, sẽ phối hợp với các cơ quan chức năng cùng vào cuộc để kiểm tra các biểu hiện vi phạm pháp luật về giá.

Quốc Cường