Có lần anh bạn đến nhà chơi, tôi bảo lấy ít “rau sạch” tôi mang ở quê lên về ăn. Anh bạn giãy nảy: Ông có biết thế nào là rau sạch không mà khẳng định đây là rau sạch. Tôi chưa kịp phản ứng gì, anh bạn giảng giải một hồi: Rau sạch là phải bảo đảm chất lượng vệ sinh an toàn thực phẩm, quy trình sản xuất theo tiêu chuẩn VietGap. Ðể sản xuất được rau sạch, người trồng rau phải chọn đất trồng không có tồn dư hóa chất độc hại, xa khu vực có chất thải công nghiệp và bệnh viện; nước tưới không bị ô nhiễm, dùng nước sạch để pha phân bón lá và thuốc bảo vệ thực vật, rửa rau trước khi bán cũng phải dùng nước sạch; sử dụng giống rau tốt, rõ nguồn gốc; không dùng phân tươi pha loãng tưới… Với những gì anh bạn tôi nói về quy trình sản xuất rau sạch thì quả thực “rau sạch” mà tôi đang dùng cho là sạch hóa ra không bảo đảm. Bởi nhà chị Hường nằm cạnh con sông dẫn nước của thôn, nhiều năm nay không được nạo vét, nước đen sì, hôi thối do đủ các loại nước thải người dân thải ra. Hàng ngày nguồn nước tưới chị Hường sử dụng đều lấy từ con sông này, đồng thời đất, nước chưa bao giờ được lấy mẫu phân tích; cứ thấy sâu xuất hiện trên rau là phun, rau chậm phát triển cũng phun… Anh bạn tôi nhấn mạnh: Những ai quan niệm rau tự nhà trồng ra, hoặc mua ở quê có độ tin cậy cao và cho đó là rau sạch là sai lầm, vì cơ bản đều không đáp ứng được quy trình về sản xuất rau an toàn.

Mới đây, trong một lần tôi về quê, mẹ tôi hỏi gia đình tôi ăn rau nhà chị Hường trồng trong những lần mang lên có biểu hiện gì không, cả gia đình đều lắc đầu. Mẹ tôi mừng ra mặt, tôi chưa hiểu chuyện gì mẹ đã giải thích: Vừa qua một gia đình ở thôn trên có đám cưới, mua rau của nhà chị Hường về làm cỗ, những người dự ăn mừng  đám cưới xong  ai nấy đều đau đầu, chóng mặt, buồn nôn, tiêu chảy, các cơ quan chức năng vào cuộc làm rõ nguyên nhân là bị ngộ độc thực phẩm do ăn rau. Nhớ đến lời anh bạn bảo thế nào là rau an toàn, tôi thầm nghĩ rau trồng không phun thuốc bảo vệ thực vật đã không an toàn huống hồ trồng rau kiểu luống nào bán thì phun thật nhiều, luống nào ăn thì phun ít hoặc không phun. Nếu ai cũng có tư tưởng sản xuất kiểu này thì ngay cả người sản xuất ra lương thực, thực phẩm cũng ăn chất độc hại của nhau. Người trồng rau ăn thực phẩm không bảo đảm của người nuôi gà, lợn, chế biến thức ăn chín… người nuôi gà, lợn, chế biến thức ăn chín lại ăn rau không bảo đảm của người trồng rau và vòng luẩn quẩn ấy cứ thế diễn ra hàng ngày.

Nguyên Bình