Với 40 làng nghề được UBND tỉnh cấp bằng công nhận, Kiến Xương đã thu hút được gần 25.000 lao động làm nghề. Kết quả đó đã đưa thu nhập bình quân của người lao động khu vực nông thôn nâng lên đáng kể (từ 2 - 3 triệu đồng/người/tháng). Hàng năm giá trị sản xuất làng nghề chiếm tới 40% giá trị sản xuất công nghiệp toàn huyện, tốc độ tăng trưởng bình quân giai đoạn 2011 - 2015 đạt 8,65%. Nhiều địa phương rất linh hoạt trong tiếp cận nghề mới, mạnh dạn quy hoạch phát triển công nghiệp, ngành nghề mới như Thanh Nê, Thanh Tân, Vũ Tây, Quốc Tuấn, Trà Giang, Quang Minh, Minh Tân, Vũ Hòa, Vũ Bình, Vũ Công, Hòa Bình.

Chạm bạc truyền thống là nghề đặc trưng và phát triển mạnh ở Kiến Xương. Ông Nguyễn Văn Ngoan, Chủ tịch Chi hội Mỹ nghệ kim hoàn chạm bạc Đồng Xâm cho biết: Trải qua bao thăng trầm của lịch sử, chưa bao giờ làng nghề chạm bạc phải dừng tiếng búa. Tới nay, làng nghề có 150 cơ sở sản xuất, tạo việc làm cho 4.000 lao động. Doanh thu của nghề chạm bạc năm sau đều cao hơn năm trước, năm 2015 chiếm tới 57,8% tổng doanh thu của làng nghề. Mấy năm qua, do kinh tế thế giới biến động, sản phẩm của Đồng Xâm không xuất khẩu được nên đội ngũ kỹ thuật của làng nghề đã cùng nhau nghiên cứu chuyển sang sản xuất hàng tiêu thụ nội địa. Điển hình như sản phẩm hoành phi câu đối, lưu đỉnh, ống hương, hạc thờ, bát hương, mâm đồng hay chạm trổ những bức tranh về danh lam thắng cảnh của đất nước, cảnh đồng quê Việt Nam... Nói chung, sản phẩm của làng nghề chạm bạc Đồng Xâm đang được bán trên thị trường cả nước, được người tiêu dùng ưa chuộng. Giá trị sản xuất năm 2015 của làng nghề đạt 138,5 tỷ đồng.

Cùng với việc duy trì và phát triển nghề truyền thống, nhiều nghề mới ở Kiến Xương đã được du nhập và phát triển, trong đó nổi bật nhất là nghề may công nghiệp. Tới nay, nghề may đã có mặt ở hầu hết các xã trên địa bàn huyện, giải quyết việc làm cho gần 7.000 lao động với thu nhập bình quân đạt trên 3,5 triệu đồng/người/tháng, giá trị sản xuất ước đạt hơn 360 tỷ đồng. Bên cạnh đó, nghề mây tre đan cũng phát triển khá mạnh. Hầu hết các đơn vị sản xuất, kinh doanh đều làm hàng xuất khẩu, tạo việc làm cho hơn 4.600 lao động, giá trị sản xuất năm 2015 đạt 186,2 tỷ đồng.

Để có được những kết quả trên, những năm qua, Kiến Xương đã tập trung tháo gỡ khó khăn, đẩy mạnh sản xuất của các doanh nghiệp trong và ngoài cụm công nghiệp, chú trọng phát triển sản xuất công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp, nghề và làng nghề. Tìm các giải pháp tháo gỡ khó khăn cho các làng nghề có nguy cơ suy giảm, giữ ổn định sản xuất, tạo việc làm, tăng thu nhập cho người lao động. UBND huyện chủ trương từng bước xã hội hóa nguồn kinh phí khuyến công hỗ trợ các doanh nghiệp. Tuy nhiên, nghề và làng nghề ở Kiến Xương vẫn còn gặp nhiều khó khăn như nguồn nguyên liệu đầu vào hầu hết phải nhập khẩu, chưa tự chủ động được do đó sản phẩm làm ra khó cạnh tranh về giá cả, chất lượng. Mặt khác, cơ chế giải ngân vốn vay chưa phù hợp, còn băng bó, tính cạnh tranh thấp trong hoạt động đầu tư tài chính. Vì thế, các doanh nghiệp nhỏ có nhu cầu mở rộng sản xuất khó tiếp cận nguồn vốn vay, vốn ưu đãi dẫn đến hạn chế trong mở rộng quy mô, hạn chế đầu tư phát triển. Trình độ tay nghề của người lao động còn thấp do cơ chế đào tạo chưa trọng tâm, chuyên sâu. Trình độ quản lý và quy mô sản xuất ở hầu khắp các doanh nghiệp trong làng nghề còn manh mún, nhỏ lẻ. Việc khắc phục tình trạng ô nhiễm môi trường trong làng nghề còn hạn chế.

Quốc Cường