Chúng tôi tìm về gia đình cựu chiến binh (CCB) Vũ Văn Nghĩa, thôn Thanh Nội, xã Minh Lãng (Vũ Thư) để nghe ông kể về những ký ức hào hùng ngày 19/8/1945, ngày ông và bà con các dân tộc thiểu số Thái Nguyên cùng người dân cả nước tham gia tổng khởi nghĩa giành chính quyền. Năm 18 tuổi, Vũ Văn Nghĩa lên Thái Nguyên. Sinh sống ở một trong những cái nôi của phong trào cách mạng cả nước, ông đã giác ngộ lý tưởng cao đẹp của Đảng để rồi sau này là một trong những người con Thái Bình lập nhiều thành tích, vinh dự 3 lần được Bác Hồ khen. CCB Vũ Văn Nghĩa chia sẻ: Từ ngày 14 - 18/8/1945, đồng bào dân tộc thiểu số từ khắp các bản làng, vùng sâu, vùng xa của tỉnh Thái Nguyên tập hợp thành từng đoàn dài có đến hàng trăm người, tay gậy tay cuốc, khí thế hừng hực cùng nhau biểu tình giành chính quyền từ tay thực dân, phong kiến. Ai cũng truyền tai nhau lời Bác Hồ: “Lúc này thời cơ thuận lợi đã tới, dù hy sinh tới đâu, dù phải đốt cháy cả dãy Trường Sơn cũng phải kiên quyết giành cho được độc lập”.

Hưởng ứng thư kêu gọi tổng khởi nghĩa của Chủ tịch Hồ Chí Minh, hàng triệu người dân Việt Nam đồng lòng đi theo cách mạng. CCB Hoàng Yển khi ấy mới 15 tuổi nhưng cũng đã theo cha tham gia biểu tình giành chính quyền. CCB Hoàng Yển cho biết: Người dân xã Hùng Thắng, nay là xã Vũ Phúc (thành phố Thái Bình) chúng tôi khi nghe tin tổng khởi nghĩa liền đến từng nhà dân trong thôn và các xã lân cận kêu gọi mọi người tham gia biểu tình giành chính quyền từ tay thực dân, phong kiến. Hàng đoàn người kéo về bãi Tam Lạc, mang trên tay cờ khởi nghĩa, gậy, cuốc, xẻng… tập trung nghe lời kêu gọi. Trẻ con chúng tôi cùng các thanh niên thay nhau đi khắp các thôn, các xã hô hào khẩu hiệu, chính từ đó mà thế hệ chúng tôi giác ngộ lý tưởng cách mạng, đi theo tiếng gọi của Tổ quốc.

Cuộc mít tinh ngày 19/8/1945 tại Quảng trường nhà hát lớn Hà Nội biến thành cuộc biểu tình tuần hành vĩ đại, không khí sục sôi lan rộng ra cả nước, trong đó có Thái Bình. Là một trong những nhân chứng lịch sử tham gia cùng đoàn người biểu tình tuần hành, CCB Trương Văn Ngự, khu Đông Trung, thị trấn Thanh Nê (Kiến Xương) chia sẻ: Trước khi biểu tình diễn ra, nhiều tranh vẽ cổ động, nội dung tuyên truyền, loa tự chế được các anh em thông tin tuyên truyền làng Nê chuẩn bị kỹ lưỡng. Khi thấy từng dòng người từ nhiều ngả đổ về dọc theo tuyến đường 39 nhằm thẳng hướng thị xã Thái Bình để tiến hành tổng khởi nghĩa, lại có các đội tự vệ chiến đấu dẫn đầu đi chiếm các công sở và chiếm lĩnh các vị trí xung yếu tại Thái Bình người dân làng Nê vui mừng lắm. Chỉ trong ngày hôm ấy, cờ đỏ sao vàng lần lượt được kéo lên nóc các đồn bốt, trụ sở của địch, tung bay trong gió... Chính quyền bù nhìn tay sai chống cự yếu ớt rồi đầu hàng.

Sau ngày tổng khởi nghĩa 19/8/1945, CCB Vũ Văn Nghĩa, CCB Hoàng Yển, CCB Trương Văn Ngự tiếp tục đi theo tiếng gọi của Tổ quốc, cầm súng chiến đấu, một lòng vì độc lập, tự do của dân tộc. Giờ đây, dù tuổi đã cao nhưng những ký ức hào hùng về ngày quật khởi giành chính quyền vẫn còn lưu mãi trong tâm trí những người lính. Các ông luôn khắc ghi lời dạy của Bác, sống đúng với phẩm chất cao đẹp của Bộ đội Cụ Hồ, liêm khiết, tiết kiệm và giản dị, là tấm gương sáng cho con cháu noi theo.

Tiến Đạt