BÀI 1: THIỆT HẠI NẶNG NỀ

Cả cơ nghiệp trôi theo dòng nước

Sau khi bão số 1 đi qua, chúng tôi tìm về những địa phương có diện tích NTTS bị thiệt hại nặng là Vũ Thư, Kiến Xương, Tiền Hải. Nhiều nông dân trước đây vốn là những ông chủ với thu nhập hàng trăm triệu đồng mỗi năm, có trong tay tiền tỷ bỗng chốc trắng tay vì bão.

Dù bão số 1 đã đi qua hơn một tuần nhưng ông Phạm Đình Chiểu ở thôn 1, xã Vũ Đoài (Vũ Thư) vẫn thẫn thờ khi nhìn những chiếc lồng cá đã bị vỡ nát còn sót lại ven sông. Lường đón trước rủi ro nên trước khi bão vào gia đình ông đã gia cố, chằng chống các lồng nuôi cá rất kỹ nhưng do sức gió quá mạnh nên không giữ được cơ nghiệp mà cả cuộc đời hai vợ chồng vất vả gây dựng. Ngay trong đêm ngày 27/7, 74 lồng cá của gia đình ông đã bị bão giật bung, trôi ra giữa sông. Nhìn gần 400 tấn cá gần đến kỳ thu hoạch cùng với lồng bè có tổng trị giá 21 tỷ đồng chìm xuống dòng sông Hồng mà lòng hai vợ chồng ông đau quặn. Ông Chiểu là người đầu tiên ở Vũ Thư đầu tư xây dựng mô hình nuôi cá lồng trên sông Hồng với quy mô lớn nhất tỉnh. Cả cơ nghiệp của ông giờ đã trôi theo dòng nước, gia đình rơi vào cảnh trắng tay. Không riêng gì ông Chiểu mà nhiều hộ nuôi cá lồng ở Vũ Thư giờ đây cũng cùng chung cảnh trắng tay vì bão. Theo thống kê của UBND huyện, bão số 1 đã làm 91 lồng nuôi cá trên địa bàn huyện bị vỡ và chìm, thiệt hại ước tính gần 30 tỷ đồng. Ngoài ra, nhiều diện tích ao, đầm NTTS của các hộ dân ở nhiều xã cũng bị ảnh hưởng do bị ngập lụt, thay đổi môi trường nước nuôi, ô nhiễm môi trường. Ước tính, tổng thiệt hại đối với lĩnh vực NTTS của huyện gần 44 tỷ đồng.

Không chỉ ở Vũ Thư, hiện nay, hàng trăm hộ NTTS ở Kiến Xương cũng đang điêu đứng vì bão số 1. Toàn huyện có 1.170ha NTTS bị ngập, tràn bờ khiến cho cá, tôm trôi ra sông. Nhiều gia đình trước đây canh tác ở vùng NTTS tập trung giờ đang có nguy cơ rơi vào diện hộ nghèo vì toàn bộ tài sản đã bị cuốn đi theo bão. Tại xã Hồng Tiến, phần lớn người dân sống bằng nghề khai thác, NTTS phải gánh chịu thiệt hại quá lớn khi 122,6ha ao, đầm nuôi cá, tôm bị ảnh hưởng chỉ sau một đêm bão đổ bộ. Ông Ngô Văn Lục ở thôn Nam Hòa cho biết: Gia đình tôi có hơn 1ha chuyển đổi trong vùng NTTS tập trung của xã nhưng bão số 1 đã làm ngập toàn bộ, ước tính thất thoát 20 tấn cá. Số cá còn sót lại trong đầm hiện cũng đang chết dần vì nguồn nước bị ô nhiễm do lá cây rụng phân hủy nên khả năng mất trắng toàn bộ sản lượng cá nuôi từ đầu năm tới nay khoảng 40 tấn.

Sau bão, cá, tôm vẫn chết

Theo thống kê của Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn huyện Tiền Hải, diện tích NTTS trên địa bàn huyện bị ảnh hưởng do bão số 1 khoảng 3.820ha, trong đó diện tích nuôi cá truyền thống khoảng 392ha, diện tích nuôi tôm quảng canh cải tiến hơn 1.583ha, diện tích nuôi tôm sú thâm canh 70ha, diện tích nuôi tôm thẻ chân trắng 185ha, diện tích nuôi ngao 1.590ha. Một số xã bị thiệt hại nặng là Nam Phú, Nam Thịnh, Đông Minh, Nam Hồng… Ông Trần Minh Tiến, Phó Chủ tịch UBND huyện cho biết: Bão số 1 quét qua khiến cho người NTTS ở Tiền Hải thiệt đơn thiệt kép. Khi bão đổ bộ, mưa to, nước dâng cao gây ngập lụt các ao, đầm, cá, tôm trôi ra biển; khi bão tan, không có điện lưới cung cấp khiến hệ thống sục khí tại các đầm nuôi không hoạt động; thêm vào đó, môi trường nước nuôi bị ô nhiễm, độ PH thay đổi nên cá, tôm vẫn chết. Ước tính, tổng thiệt hại do bão số 1 gây ra đối với riêng lĩnh vực thủy sản của huyện khoảng 286 tỷ đồng. Hiện tại, bà con nông dân đang khẩn trương khắc phục hậu quả do bão gây ra, cải tạo các đầm nuôi nhưng vẫn chưa thể đầu tư tái sản xuất vì nguồn nước nuôi không bảo đảm.

Ông Hoàng Sức ở xóm 6, thôn Minh Châu, xã Đông Minh cho biết: Bão số 1 đã làm gia đình tôi bị trôi dạt và chết khoảng 15 tấn ngao loại 600 - 700 con/kg, thiệt hại ban đầu ước tính hơn 400 triệu đồng. Đi theo tuyến đê biển số 5, qua các xã Nam Cường, Nam Thịnh, Nam Hưng, Nam Phú, theo ghi nhận của chúng tôi, tại các xã này người dân đang tích cực khắc phục hậu quả sau bão. Đưa chúng tôi đi thăm đầm tôm rộng 1,5ha vừa mới thả con giống, ông Nguyễn Trung Thủy ở thôn Bình Thành, xã Nam Phú cho biết: Bão số 1 đã làm gia đình tôi thiệt hại khoảng 200 triệu đồng, trong đó 80 triệu tiền tôm giống vừa mới thả, hơn 1 tấn cá trắm đen, cá vược sắp cho thu hoạch. Tôi dự tính sau khi bán xong lứa cá này sẽ có tiền để trả khoản nợ 70 triệu đồng cho Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Chi nhánh Nam Thanh. Thế nhưng, giờ cá đã mất hết, nợ chưa trả được, khó khăn chồng chất khó khăn.

Do ảnh hưởng của bão số 1, toàn huyện Thái Thụy có 1.114ha ngao nuôi ở vùng bãi triều ven biển các xã Thái Đô, Thái Thượng, Thụy Hải, Thụy Trường bị thiệt hại một phần (dưới 30%) do sóng đánh trôi dạt ra biển, ước tính thiệt hại khoảng hơn 11 tỷ đồng; 71 chòi canh ngao tại các bãi triều ven biển bị tốc mái và đổ sập.

Gia đình ông Phạm Đình Chiểu, xã Vũ Đoài (Vũ Thư) rất cần sự hỗ trợ, tiếp sức của ngành Ngân hàng để tiếp tục duy trì nghề nuôi cá lồng trên sông Hồng.

Để chủ động ứng phó với thiên tai, trước khi bão  số 1 đổ bộ, ban chỉ huy phòng, chống thiên tai và tìm kiếm cứu nạn từ tỉnh đến cơ sở đã đẩy mạnh tuyên truyền, hướng dẫn người dân thực hiện đồng bộ các biện pháp bảo vệ ao, đầm, lồng bè NTTS. Đối với những diện tích mà các đối tượng nuôi đã đủ kích cỡ thương phẩm thì khẩn trương đánh bắt bán ra thị trường để giảm bớt rủi ro. Tuy nhiên, bão đổ bộ với sức gió quá mạnh kèm theo mưa to đã gây ra những thiệt hại nặng nề. Theo báo cáo của Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, bão số 1 đã gây thiệt hại nặng nề cho lĩnh vực thủy sản của tỉnh với giá trị ước tính hơn 342 tỷ đồng. Thiệt hại đó không chỉ gây tổn thất nặng nề về kinh tế cho các hộ NTTS mà còn khiến cho hàng nghìn lao động sinh sống bằng nghề này lâm vào nguy cơ không có việc làm, không có thu nhập. Không những vậy, những năm qua, lĩnh vực NTTS của tỉnh đóng góp giá trị thu nhập lớn cho ngành Nông nghiệp nên nếu không khẩn trương tổ chức tái sản xuất để bù đắp thiệt hại sẽ dẫn tới nguy cơ giảm giá trị thu nhập của ngành Nông nghiệp, không đạt mục tiêu kế hoạch tăng trưởng đã đề ra trong năm nay. Trước những thiệt hại không thể chống đỡ do thiên tai gây ra, người NTTS đang rất cần sự quan tâm giúp đỡ, hỗ trợ, tạo điều kiện của các cấp, các ngành để giảm bớt tổn thất, từng bước khôi phục và phát triển sản xuất, sớm ổn định cuộc sống.

(còn nữa)

Nhóm phóng viên