Vụ xuân năm 2011, Mê Linh đã trở thành xã dẫn đầu huyện Đông Hưng về phương thức gieo thẳng, là xã có tỷ lệ gieo cấy giống lúa ngắn ngày đạt tới 98%. Mặc dù thời điểm chúng tôi đến là lúc sắp bước vào cuối vụ gieo cấy nhưng không khí làm đồng ở Mê Linh vẫn rất nhộn nhịp. Khác hẳn với trước đây, bây giờ người dân ai nấy đều trang bị cho mình trang phục để lội ruộng mà không bị bẩn.

Đặc biệt hơn nhà nào cũng ra đồng với dáng vẻ nhàn hạ, không phải tất bật và mất nhiều công đoạn như trước. Đối với người dân Mê Linh thời vụ cấy bây giờ chỉ diễn ra trong ít ngày, bởi đa số các hộ đều gieo vãi, hộ nào diện tích nhiều cũng chỉ rắc trong 1 ngày, còn lại đa phần là nửa ngày. Để có được kết quả này do xuất phát từ năm 2008 khi hiện tượng mạ chết, lúa chết khiến Mê Linh chỉ còn cách chuyển sang phương thức gieo thẳng để kịp thời vụ.

Từ đó đến nay, diện tích gieo thẳng dần tăng cao. Vụ xuân năm 2011, Mê Linh có 385ha, trong đó 345ha gieo thẳng, chủ yếu là hình thức gieo vãi, có 70ha được gieo bằng công cụ sạ hàng, tăng 45ha so với vụ xuân năm 2010. Để công tác chỉ đạo và điều hành sản xuất được tốt, xã đã lập ban chỉ đạo sản xuất và các tiểu ban giúp việc.

Cũng từ ý tưởng thực hiện quy vùng từ năm 2009 đã thành công nên đến nay cứ vào đầu vụ HTXDVNN đã tham mưu cho Đảng uỷ xã quy hoạch vùng sản xuất và đưa ra các chi bộ cùng thảo luận. 7/7 thôn cùng vào cuộc họp bàn và quán triệt nhân dân các vùng vàn, vàn cao tổ chức gieo vãi tập trung để thuận tiện cho các dịch vụ điều tiết nước và làm đất. Do xã có diện tích gieo thẳng cao nên khâu làm đất được đặt lên hàng đầu. Trước khi vào thời vụ, Mê Linh tiến hành họp tất cả các tổ làm đất, yêu cầu các vùng gieo thẳng tiến hành làm đất trước, vùng cấy làm đất sau, đồng thời quy định nông dân ở cánh đồng nào thì đồng loạt xuống giống cánh đồng đó. Toàn xã có 2 máy cày trung và trên 70 máy cày nhỏ đã tập trung làm theo đúng kế hoạch và thời gian quy định.

Cũng trở thành thói quen, cứ vào đầu mùa, nhất là từ năm 2010 đến nay, xã đã cùng các ban, ngành đoàn thể, trung tâm khuyến nông tổ chức tập huấn chuyển giao khoa học kỹ thuật và làm điểm trình diễn các mô hình gieo sạ. Rút kinh nghiệm từ mấy năm qua thấy việc gieo vãi tập trung kết thúc vào trước ngày 15/2, lúa trỗ vào khoảng 10-15/5 sẽ cho năng suất cao lại tránh được sâu cuối vụ. Vì thế vụ xuân năm nay Mê Linh đã triển khai đồng loạt cho nông dân gieo vãi tập trung vào 8-12/2 và cấy từ 10-16/2 là kết thúc.

Cũng do kinh nghiệm từ nhiều năm nay, từ khi có mô hình thí điểm gieo sạ đầu tiên xã đã đăng ký được 30 máy sạ hàng. Từ đó nông dân Mê Linh thấy vừa tiết kiệm được ngày công lao động, chi phí rẻ, năng suất lại cao. Trong xã vốn có nhiều người trước đây đã từng thuê mướn ruộng đất trong miền Namon> để sản xuất nên khi trở về địa phương đã có sẵn kinh nghiệm, không cần mất nhiều công tuyên truyền mà họ vẫn làm theo. Bác Đào Văn Tuyến (thôn Hữu) cho biết: năm nay đã trên 60 tuổi nhưng chưa năm nào bác thấy tư tưởng của người dân đổi mới như vậy.

Ở Mê Linh ai cũng cho rằng phương thức gieo thẳng là nhanh, nhàn và phù hợp nhất vì nếu cấy chỉ tính riêng khâu gieo mạ cũng đã mất nhiều công che phủ nilon, lấy bùn, vừa vất vả mà lại không thuê được người cấy, nếu có thuê được thì giá lại rất cao. Cũng từ ý thức đó mà mấy năm qua bác đều áp dụng phương thức gieo thẳng.

Vụ xuân năm 2010, bác rắc vãi 5 sào và năm nay tròn 1 mẫu, chủ yếu là các giống như Nếp 87, Q5, Bắc Thơm. Cả thôn của bác đều đồng loạt ngâm thóc từ mùng 1-2 tết và bắt đầu rắc vãi từ 8-10 là kết thúc. Cho đến nay tất cả các thửa ruộng đều được giữ nước và phun thuốc trừ cỏ đúng theo quy định. HTXDVNN đã tuyên truyền bà con nông dân cách chăm sóc lúa, trước mắt khi lúa lên được 1,5-2 lá phải tiến hành láng nước và bón 2kg urê/sào. 

Phương thức gieo thẳng năm nay ở Mê Linh được đánh giá là nổi trội nhất. Tuy nhiên, người dân nơi đây vẫn còn rắc vãi với mật độ dầy, nhiều nhà rắc tới 3kg thóc/sào. Với cách làm này chắc hẳn người dân Mê Linh sẽ lại phải bỏ ra nhiều công để tỉa dặm lại. Vì thế phương pháp gieo thẳng ở Mê Linh vẫn cần tiếp tục điều chỉnh cho phù hợp hơn.         

Thu Thuỷ