Trong đó chủ lực là ngô (2.050 ha), đậu tương (1.000 ha), ớt (950 ha), khoai tây (800 ha), khoai lang (400 ha) và rau các loại (900 ha). Cùng với việc tập trung mở rộng về diện tích, Quỳnh Phụ xác định nhiệm vụ trọng tâm trong sản xuất vụ đông là đẩy mạnh chuyển dịch cơ cấu cây trồng để đưa vụ đông không chỉ trở thành vụ thứ ba mà còn là vụ tạo khối lượng hàng hoá lớn nhất năm.

Chủ trương chuyển đổi cơ cấu cây vụ đông ở Quỳnh Phụ được thực hiện theo hướng mở rộng diện tích những cây dễ trồng, cho thu nhập khá và có thị trường tiêu thụ ổn định; tiếp thu nhóm cây trồng mới mang lại hiệu quả kinh tế cao và tiếp thu giống mới cho năng suất, chất lượng cao để thay thế giống cũ đã thoái hoá. Nếu nhìn vào diện tích các loại cây vụ đông được gieo trồng ở Quỳnh Phụ vào hai thời điểm là năm 2001 và năm 2009 thì thấy cơ cấu cây trồng đã có sự thay đổi đáng kể.

Một số nhóm cây từng giữ vai trò chủ đạo về diện tích ở thời điểm năm 2001 thì nay đã bị thu hẹp về diện tích do chi phí cao, khó chăm sóc, hiệu quả kinh tế thấp... Điển hình như hành tỏi các loại năm 2001 có diện tích khoảng 80 ha nhưng từ năm 2005 đến nay chỉ còn giao động ở mức từ 40- 60ha; diện tích khoai lang năm 2001 chiếm gần 500 ha, nay giảm chỉ còn hơn 200ha.

Một số cây khác như su hào, bắp cải, cà chua diện tích tuy không giảm nhưng cũng không tăng so với năm 2001, vẫn nằm trong khoảng 80- 135 ha cho mỗi loại cây. Ngược lại, những cây dễ trồng, dễ chăm sóc, chi phí đầu vào thấp, thị trường tiêu thụ ổn định được nông dân tiếp thu và mở rộng rất nhanh về diện tích. Điển hình phải kể đến ngô và đậu tương. Năm 2001, diện tích ngô của huyện Quỳnh Phụ mới đạt khoảng 1.000 ha, đến năm 2009 diện tích ngô đã tăng gần gấp đôi lên 1.922ha và được gieo trồng ở hầu khắp các xã trong toàn huyện, đây cũng là cây có diện tích lớn nhất so với tất cả các cây màu khác đang gieo trồng ở Quỳnh Phụ.

Với cây đậu tương cũng tương tự, năm 2001 toàn huyện mới có chưa đầy 100 ha đậu tương thì đến vụ đông năm 2009 đã tăng vọt lên hơn 630 ha và trở thành cây có diện tích lớn thứ ba so với các cây màu khác. Xu hướng thứ hai trong chuyển đổi cơ cấu cây trồng vụ đông ở Quỳnh Phụ là mở rộng diện tích một số cây mang lại hiệu quả kinh tế cao và tiếp thu những giống cây mới mà thị trường đang có nhu cầu.

Điển hình cho xu hướng này phải kể tới cây ớt, năm 2001 diện tích ớt toàn huyện mới có khoảng 200ha thì đến vụ đông năm 2009 đã tăng lên 923ha, vươn lên giữ vị trí thứ hai về diện tích chỉ sau cây ngô và là cây cho hiệu quả kinh tế vào loại cao nhất so với tất cả các cây rau màu khác. Nếu được chăm sóc tốt, năng suất ớt có thể đạt từ 170- 180 tạ quả tươi / ha; như vậy mỗi héc -ta ớt sẽ cho thu nhập khoảng 200 triệu đồng, gấp 3- 4 lần so với các cây rau màu khác, trừ đi các khoản chi phí tính ra mỗi sào ớt người nông dân còn thực lãi từ 1,5- 2 triệu đồng / vụ.

Ngoài ra, còn phải kể đến cây bí xanh, diện tích loại cây này năm 2001 chỉ có 25 ha thì nay đã tăng lên hơn 300ha với năng suất trung bình khoảng 290 tạ quả tươi / ha, mỗi vụ Quỳnh Phụ cung cấp cho thị trường khoảng 14.000- 15.000 tấn bí xanh. Cùng với việc tiếp thu, mở rộng diện tích những cây cho hiệu quả kinh tế cao, thị trường tiêu thụ ổn định, mấy năm trở lại đây Quỳnh Phụ đã tiếp thu hàng loạt giống mới để từng bước thay thế cho những giống cây cũ đã thoái hoá.

Với cây ngô chủ yếu sử dụng giống mới là LVN4, LVN10, VN2, HQ2000; với khoai tây chủ yếu sử dụng giống khoai mới của Đức, Hà Lan, Trung Quốc (dòng KT2, ruột vàng); diện tích ớt chuyển dần từ giống ớt truyền thống là sừng bò quả nhỏ sang sử dụng các giống ớt ngoại quả to, năng suất cao như ớt Đài Loan, Hàn Quốc, Nhật Bản...

Do phần lớn diện tích cây vụ đông được gieo trồng ở Quỳnh Phụ đều là nhóm cây ưa ấm nên để chuyển đổi cơ cấu cây trồng và mở rộng về diện tích thì yêu cầu đầu tiên là phải quy hoạch được vùng sản xuất, hình thành trà lúa mùa sớm và cực sớm thu hoạch trước 5/ 10 dương lịch đạt từ 5.500 ha trở lên, chiếm gần 50% tổng diện tích lúa mùa toàn huyện.

Trong đó diện tích trà lúa mùa cực sớm chiếm khoảng 1.500 ha thu hoạch trước 30/ 9 dương lịch, còn lại là trà lúa mùa sớm khoảng 4.000 ha. Trà lúa mùa sớm và cực sớm sau thu hoạch sẽ trồng một số cây đòi hỏi khắt khe về thời vụ như ớt, đậu tương, ngô, cà chua và một số cây rau ngắn ngày khác. Cùng với đó huyện đã ban hành cơ chế hỗ trợ nhằm thúc đẩy phong trào sản xuất vụ đông như: Hỗ trợ công chỉ đạo cho lãnh đạo các thôn từ 300- 500 nghìn đồng /thôn, hỗ trợ 100 nghìn đồng /thôn để tổ chức hội nghị tuyên truyền, hỗ trợ 25% tiền mua máy gieo hạt đậu tương, hỗ trợ 100% tiền mua thuốc diệt chuột, hỗ trợ mỗi kho lạnh bảo quản giống 40 triệu đồng / vụ, thưởng 3 triệu đồng / xã nếu trồng vượt kế hoạch được giao, thưởng 2 triệu đồng / xã nếu trồng đạt kế hoạch được giao...

Nhờ các giải pháp nói trên, lần đầu tiên huyện Quỳnh Phụ đã mở rộng diện tích cây vụ đông lên vượt mốc 6.000ha, năm 2009 toàn huyện có 24/ 38 xã, thị trấn đạt và vượt diện tích vụ đông được giao. Đặc biệt nhờ tích cực chuyển đổi cơ cấu cây trồng đã góp phần đưa giá trị sản xuất vụ đông hàng năm ở Quỳnh Phụ lên mức 400 tỷ đồng, giá trị bình quân mỗi héc - ta canh tác ở vụ đông đạt xấp xỉ 63 triệu đồng / ha/ vụ.

 Vũ Mạnh