Sách truyện, phim ảnh, các hoạt động vui chơi giải trí có tổ chức đều thiếu trầm trọng. Và bao nhiêu năm nay, dù chúng ta đã nói mãi, tình hình vẫn không có gì thay đổi nhiều, trẻ em nông thôn vẫn khao khát một sân chơi thực sự.

Ngày hè cực nhọc của trẻ em nông thôn

Nhiều gia đình coi mùa hè là "cơ hội lý tưởng" để nhồi nhét kiến thức cho con bằng cách bắt con tham gia đủ các khóa học thêm. Còn với trẻ em nông thôn nói chung, hai từ "vui chơi" mùa hè trở nên quá xa xỉ. Mùa hè là dịp để các em lao động kiếm tiền mua sách vở cho năm học sau như chăn vịt, làm thợ phụ theo cha mẹ…

Cô Bùi Thị Hà - giáo viên trường Tiểu học Quang Minh cho biết: "Sau khi tổng kết năm học thì các em bước vào kỳ nghỉ hè. Nhà trường có đề xuất kế hoạch là sẽ tổ chức một buổi tham quan dành cho các em đạt thành tích cao trong năm học vừa rồi còn lại nhà trường giao cho gia đình, các tổ chức thôn, xã quản lý các em chứ cũng không có hoạt động gì hết"...

Ngày hè với học sinh nông thôn thì các em có phần vất vả hơn, đen đúa hơn bởi cả núi công việc được giao phó. Chủ yếu các gia đình ở nông thôn làm nông nghiệp, nên bọn trẻ nghỉ hè bị giao phó cho các công việc nhà như: phơi lúa, rũ rơm, băm bèo, nấu cám, quét dọn nhà cửa, cho lợn gà ăn và trông coi nhà cửa… Ðó là những công việc lặt vặt được xem là… nhẹ và nó được "ưu tiên" với các em học sinh còn nhỏ tuổi độ 12 trở xuống. Với học sinh cấp II, cấp III ở quê mà phải làm các công việc đồng áng thì chả có gì để nói, vì đó là chuyện thường ngày ở nông thôn. Tuy nhiên, trong số ấy nhiều em sinh ra trong các gia đình neo đơn, nghèo túng nên chúng vừa phải đi học, vừa đóng vai lao động chính trong gia đình. Bị giao phó nhiều công việc gia đình đã là quá mệt mỏi với hầu hết các em học sinh ở nông thôn, đằng này các em lại không được tham gia các sân chơi hè bổ ích. Thật là thiệt thòi cho các em quá.

Sân chơi nào dành cho trẻ..?

Mấy năm gần đây, cùng với tốc độ đô thị hóa cả nông thôn và thành thị, những không gian dành cho trẻ em dần bị thu hẹp lại. Trong khi đó, do đặc thù thời tiết, kỳ nghỉ hè của học sinh nước ta lại dài. Vì thế, nhiều bậc cha mẹ rất "sợ" kỳ nghỉ hè của con mình. Lại thêm, sự đánh giá của cha mẹ, thầy cô về mức độ quan trọng của một mùa hè nghỉ ngơi đối với sự phát triển lâu dài của mỗi đứa trẻ chưa thật đầy đủ. Vì thế mà, việc tạo ra các sân chơi, các trò chơi cho trẻ em trong dịp hè không được phụ huynh chú trọng. Nhưng, chính việc thiếu sân chơi không chỉ khiến các bậc cha mẹ gặp khó khăn trong quản lý, trông nom con cái mà có ảnh hưởng trực tiếp về thể chất và tinh thần của trẻ.

Làm công tác Ðoàn nhiều năm, mặc dù rất nỗ lực trong việc tạo sân chơi cho thanh thiếu niên, nhi đồng dịp hè nhưng anh Hoàng Trọng Phương - Bí thư Ðoàn xã Quang Minh (Kiến Xương - Thái Bình) phải thừa nhận: "Hiện nay, sân chơi cho thiếu niên, nhi đồng khu vực nông thôn còn thiếu rất nhiều. Ðoàn thanh niên là tổ chức duy nhất có những hoạt động hè bổ ích cho các em tại địa phương, nhưng cán bộ Ðoàn làm công tác tại cơ sở hầu như không có và không được hỗ trợ kinh phí. Việc tạo sân chơi cho trẻ phụ thuộc hoàn toàn vào lòng "hảo tâm" của từng địa phương".

Những sân bóng, sân thả diều dưới lòng đường hay trên gác thượng vô cùng nguy hiểm vẫn là lựa chọn của nhiều em mặc dù không có mùa hè nào các phương tiện thông tin không cảnh báo về nguy cơ xảy ra tai nạn.

Ðể các em có một mùa hè an toàn, bổ ích…

Theo thống kê của Ủy ban Dân số, Gia đình và Trẻ em, cả nước hiện nay có hơn 15 triệu trẻ em (độ tuổi 5-15),trong đó 42% tập trung ở Thành phố còn lại là ở các vùng nông thôn. Sinh hoạt hè đối với các em thiếu niên trong độ tuổi từ 10 – 15 ở xã Quang Minh (Kiến Xương, Thái Bình) chỉ được bắt đầu từ giữa tháng 8, khi mà năm học mới đã cận kề.

Cũng theo cán bộ Ðoàn xã ngoài một số hoạt động có tính chất định kỳ như tuyên dương học sinh giỏi, thăm hỏi tặng quà cho học sinh khó khăn, học sinh khuyết tật thì Ðoàn cũng chưa tổ chức được chương trình ngoại khóa nào. Ngoài chương trình trại hè Trung thu diễn ra trong 3 ngày gần rằm tháng 8 thì học sinh không có hoạt động vui chơi nào khác. Chi phí sinh hoạt của các em cũng phụ thuộc vào sự ủng hộ của các tổ chức xã hội trong xã và vận động từng hộ dân. Tuy nhiên, trại hè Trung thu cũng chỉ huy động được sự tham gia của học sinh trong độ tuổi thiếu niên, còn các em nhi đồng thì vẫn "trắng" sân chơi.

Ðã đến lúc, toàn xã hội phải vào cuộc, cùng hỗ trợ với gia đình, nhà trường để mỗi đứa trẻ dù ở nông thôn hay Thành phố có những ngày hè thực sự. Các nhà trường có thể kết hợp với các bảo tàng, tổ chức đoàn đội ở địa phương tổ chức các chương trình sinh hoạt hè cho thiếu nhi… Với trẻ em nông thôn, một mô hình kiểu như đội thiếu niên kế hoạch nhỏ, chúng em cùng làm việc tốt; cùng nhau giúp bạn… sẽ trở nên có ích.

Nguyễn Nhung

(SV thực tập)