Để đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế và phục vụ dân sinh trong tình hình mới, huyện Quỳnh Phụ đang triển khai lập quy hoạch sử dụng đất đến năm 2020 và kế hoạch sử dụng đất giai đoạn 2011- 2015, đến nay đã hoàn thành 4/ 6 bước theo quy trình. Việc lập quy hoạch và kế hoạch sử dụng đất đã tạo thuận lợi cho việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (GCNQSDĐ).

Từ năm 2009 đến nay, toàn huyện đã cấp mới 3.467 GCN và 2.355 hồ sơ đăng ký thế chấp cho các hộ gia đình, tổ chức trên địa bàn. Đồng thời giúp các xã có quỹ đất để bán đấu giá tăng thu cho ngân sách, trong 3 năm trở lại đây, các xã, thị trấn đã tổ chức bán đấu giá 1.362 lô đất với tổng diện tích 13,74ha, thu về cho ngân sách 214,2 tỷ đồng. Bên cạnh đó, huyện tích cực phối hợp với Sở TN& MT triển khai dự án VLAP tại 20/ 38 xã, thị trấn. Hiện các xã đã đo đạc xong bản đồ địa chính, tổ chức xét duyệt được 10.000/ 26.000 hồ sơ để cấp GCNQSDĐ.

Công tác đền bù giải phóng mặt bằng phục vụ thi công các dự án được huyện chỉ đạo triển khai đúng quy trình thủ tục, tuân thủ chặt chẽ pháp luật nên không để xảy ra tình trạng dân khiếu nại sau khi nhận tiền đền bù. Đến nay, Quỳnh Phụ đã hoàn thành giải phóng mặt bằng cho 76 dự án với tổng số tiền đền bù cho dân gần 88 tỷ đồng, trong đó có một số dự án lớn như: Dự án IDICO quy mô 43ha tại KCN Cầu Nghìn với số tiền bồi thường là 42,7 tỷ đồng, dự án xây dựng trạm bơm Quỳnh Hoa, dự án nạo vét sông Cô... Để giải phóng mặt bằng cho các dự án trên, UBND huyện Quỳnh Phụ đã ra quyết định thu hồi đất vĩnh viễn của gần 2.700 hộ gia đình, cá nhân với tổng diện tích đất 94,7ha giúp các dự án triển khai đúng tiến độ, sớm đưa vào sử dụng góp phần thúc đẩy KT- XH phát triển nhanh và bền vững...

Tuy nhiên, tình trạng vi phạm lấn chiếm đất đai, tự ý chuyển đổi mục đích sử dụng đất khi chưa có quyết định của cấp có thẩm quyền vẫn diễn ra ở nhiều nơi. Chỉ riêng 3 năm gần đây (2009- 2011), trên địa bàn huyện có tới 258 vụ vi phạm với tổng diện tích đất lên tới 21,25ha, trong đó 82 vụ lấn chiếm đất và 176 vụ tự ý chuyển đổi mục đích. Một số xã đã kịp thời lập biên bản vi phạm, đình chỉ và cưỡng chế buộc phục hồi nguyên trạng như ở An Đồng, An Ninh; nhưng đến nay cũng mới chỉ xử lý được 59/ 258 vụ. Điển hình như xã An Dục, có tới 81 trường hợp vi phạm về đất đai với tổng diện tích 12,7ha... Một số xã đã lập kế hoạch sử dụng đất vào mục đích xây dựng các công trình công cộng như trường học, sân vận động, nhà văn hóa...

Đến nay đã có 37 công trình hoàn thành đưa vào sử dụng với tổng diện tích đất 11,53ha nhưng vẫn chưa hoàn chỉnh được hồ sơ thủ tục trình cấp có thẩm quyền phê duyệt. Một số nơi để xảy ra tình trạng lợi dụng chuyển đổi mục đích sử dụng đất trong lĩnh vực nông nghiệp để dãn dân, đầu tư chuyển đổi không đạt diện tích tối thiểu theo quy định nhưng xây dựng khu nhà trông coi kiên cố, cao rộng để làm nhà ở. Một số công ty, doanh nghiệp đăng ký thuê đất để xây dựng nhà xưởng nhưng đã chậm tiến độ mà vẫn chưa đi vào hoạt động gây lãng phí quỹ đất. Điển hình như dự án của Công ty sản xuất bánh kẹo Hà Nội thuê 2,1ha đất tại KCN Cầu Nghìn từ năm 2005 đến nay mới xây dựng được 1 nhà xưởng nhưng chưa đi vào hoạt động; dự án của Công ty cổ phần XNK Việt- Hàn xin thuê 1,62ha đã hoàn thành từ năm 2006 nhưng chỉ hoạt động cầm chừng, không hiệu quả; dự án của Công ty TNHH Trần Hoà xin thuê 1.674m2 đất tại xã Quỳnh Hưng; dự án Công ty gỗ Việt- Nhật... Thẩm quyền giải quyết những vi phạm đất của các công ty, doanh nghiệp thuộc chức năng của tỉnh nhưng đến nay UBND tỉnh mới có quyết định thu hồi đất của 2 đơn vị là Công ty TNHH Trần Hoà và Công ty sản xuất bánh kẹo Hà Nội...

Để khắc phục những hạn chế nói trên, thời gian tới ngoài việc tăng cường công tác thông tin, tuyên truyền về những quy định của Luật đất đai đến mọi tầng lớp nhân dân, các ngành chức năng của huyện cần chỉ đạo, kiểm tra, giám sát việc lập, quản lý và thực hiện quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất. Công khai quy trình và thời gian thực hiện các thủ tục hành chính trong lĩnh vực quản lý, sử dụng đất đai. Phối hợp với UBND các xã, thị trấn phát hiện sớm và xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm pháp luật về đất đai, nhất là các hành vi lấn chiếm đất và tự ý xây nhà trái phép. Tập huấn nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ cho đội ngũ cán bộ địa chính cơ sở đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới.

Bài, ảnh: Vũ Mạnh