BÀI 2: VẪN CÒN TÌNH TRẠNG “RƯỢU CŨ”

Sau khi thực hiện chuyển đổi theo Luật Hợp tác xã năm 2012, trong phương án SXKD, ngoài 3 khâu dịch vụ bắt buộc, HTX SXKD DVNN xã Quang Lịch (Kiến Xương) đăng ký thêm 3 dịch vụ: cung ứng vật tư nông nghiệp, liên kết sản xuất và tín dụng nội bộ. Tuy nhiên, đến nay HTX cũng mới chỉ duy trì cung cấp 3 dịch vụ đầu vào trong sản xuất nông nghiệp là thủy nông, bảo vệ thực vật và chuyển giao khoa học kỹ thuật. Theo ông Ngô Thiếp Mã, Giám đốc HTX, một trong những nguyên nhân chính là do một bộ phận người dân địa phương không thiết tha, gắn bó với đồng ruộng khiến việc điều hành sản xuất của HTX gặp nhiều khó khăn. Bên cạnh đó, việc huy động vốn góp mới của HTX chưa thực hiện được, việc tiếp cận vốn vay ngân hàng khó, vì vậy những hoạt động mang tính đột phá chưa có.

Nông dân xã Thống Nhất (Hưng Hà) chăm sóc ngô.

Còn tại HTX SXKD DVNN xã An Quý (Quỳnh Phụ), vài năm trở lại đây đã thể hiện được vai trò định hướng, tiêu thụ sản phẩm thông qua dịch vụ bao tiêu sản phẩm cho thành viên, tuy nhiên HTX không mở rộng được các hoạt động dịch vụ khác nên doanh thu chủ yếu dựa vào dịch vụ cung ứng vật tư nông nghiệp và bao tiêu sản phẩm. Ông Nguyễn Viết Ánh, Giám đốc HTX cho biết: Tháng 4/2016, HTX đã tổ chức đại hội xã viên để chuyển đổi hoạt động theo Luật Hợp tác xã năm 2012. Nhưng phương án SXKD của HTX vẫn chỉ duy trì các dịch vụ cũ, không có thêm được dịch vụ mới. Nguyên nhân chính là do thành viên HTX không thực hiện nghĩa vụ đối với HTX, không đóng góp vốn, không tham gia SXKD, không sử dụng các dịch vụ của HTX. Nguồn vốn eo hẹp, sức cạnh tranh của dịch vụ trên thị trường thấp, đặc biệt trong bao tiêu sản phẩm, vì vậy doanh thu, lợi nhuận của HTX rất thấp. Ngoài việc tên của HTX, chức danh quản lý có sự thay đổi sau đại hội song vai trò của giám đốc cũng như các hoạt động của HTX vẫn theo nếp cũ.

Mặc dù đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển kinh tế ở địa phương song HTX SXKD DVNN xã Trọng Quan (Ðông Hưng) cũng không tránh khỏi những hạn chế trong quá trình hoạt động. Theo ông Trần Minh Bằng, Giám đốc HTX, mặc dù HTX đã đổi mới hoạt động song nguồn vốn của HTX chủ yếu được phân bổ từ quỹ HTX cũ chuyển sang bằng tài sản cố định nên khó khăn trong điều hành các khâu dịch vụ. Mặt khác, năng lực, kinh nghiệm của một số cán bộ HTX còn hạn chế nên chưa tạo được sự đột phá phát triển theo cơ chế thị trường.

Dưa gang xuất khẩu ở Vũ An (Kiến Xương).

Không chỉ riêng các HTX trên gặp khó mà phần lớn các HTX trong tỉnh hiện nay vẫn hoạt động theo kiểu “lối cũ ta về”. Theo đánh giá của Liên minh Hợp tác xã tỉnh, đa số các HTX chưa thực hiện đầy đủ quy định của Luật Hợp tác xã năm 2012. Việc chuyển đổi hoạt động còn mang tính hình thức. Vốn góp của thành viên được phân bổ từ vốn, quỹ của HTX cũ chuyển sang. Thành viên HTX chưa thực hiện nghĩa vụ đối với HTX. Vẫn còn tình trạng thành viên có tên trong HTX mà không tham gia SXKD, không đóng góp vốn, không sử dụng dịch vụ và hoạt động khác của HTX. Bên cạnh đó, công tác quản lý nhà nước và thực hiện các chính sách đối với kinh tế tập thể còn nhiều hạn chế, chưa được quan tâm đúng mức. Có thể thấy, những hạn chế trên khiến cho chủ trương của Ðảng, Nhà nước về phát triển kinh tế tập thể trong lĩnh vực sản xuất nông nghiệp đạt hiệu quả chưa cao.