Chúng tôi gặp anh Duẩn vào một chiều cuối thu giữa không gian nhà vườn với hàng trăm loại cây cảnh như linh sam, nguyệt quế, sanh, kim quýt, mai chiếu thủy… được uốn lượn khéo léo và bài trí độc đáo. Anh Duẩn kể: Trước đây, hai vợ chồng mở cửa hàng sửa chữa đồng hồ và photocopy để sinh sống. Những lúc rảnh rỗi, tôi thường chơi cây cảnh để thư giãn và thỏa niềm đam mê thế nhưng cứ trồng được cây nào khách đến chơi thấy đẹp lại hỏi mua cây đó. Ði sâu tìm hiểu, tôi nhận thấy sinh vật cảnh (SVC) là “món ăn tinh thần” không thể thiếu trong đời sống hàng ngày của nhiều người dân và khi xã hội càng phát triển thì nhu cầu chơi cây cảnh, thưởng thức cái đẹp càng tăng. Nắm bắt cơ hội làm giàu, năm 2004, tôi lựa chọn mô hình kinh doanh: làm cây cảnh ký đá, thiết kế, thi công non bộ, tiểu cảnh sân vườn, làm cây khô, làm tranh đá 3D và sản xuất, kinh doanh cây cảnh nghệ thuật.

Theo anh Duẩn, những sản phẩm anh làm cũng chính là những tác phẩm nghệ thuật để đáp ứng nhu cầu thưởng thức cái đẹp của mọi người, tuy nhiên cái khó là không có khuôn mẫu, luôn luôn phải sáng tạo sao cho phù hợp với thực tế. Và để biến những khối đá thô kệch, vô tri vô giác trở thành những tác phẩm nghệ thuật có hồn, đáp ứng mọi nhu cầu, thị hiếu của khách hàng, anh đã không ngừng học hỏi qua sách báo, bạn bè, đồng nghiệp và luôn tìm tòi, sáng tạo ở mọi lúc, mọi nơi. Có những tác phẩm, công trình, anh phải mất rất nhiều thời gian, công sức, tiền bạc, làm đi làm lại nhiều lần mới ưng ý. Cũng theo anh Duẩn, người trồng cây cảnh ngoài niềm đam mê, hiểu được yếu tố nội sinh của cây còn phải mạnh dạn đầu tư và có lòng kiên nhẫn. Con đường đến với thành công của vợ chồng anh Duẩn cũng trải qua nhiều thăng trầm, có lúc tưởng chừng không thể theo đuổi được. Ðó là vào thời điểm năm 2012, cây cảnh rớt giá thê thảm, có những cây khách hàng vừa trả vài trăm triệu đồng chưa kịp bán thì vài hôm sau không còn ai đến hỏi mua. Cây đẹp nhưng xếp thành đống trong vườn, bỏ đi thì tiếc của mà giữ lại thì tốn công chăm sóc, biết lấy vốn đâu để đầu tư tiếp. Nhưng với niềm đam mê, anh đã thực hiện phương châm “lấy ngắn nuôi dài”, chuyển hướng sang làm cây cảnh nghệ thuật bằng chất liệu xi măng và nhựa để có tiền chăm vườn cây của mình và vượt qua khó khăn. Những cây cảnh trong vườn hầu hết được anh trồng, sáng tạo từ những cây phôi. Sau khi mua cây phôi về, anh dành thời gian cắt tỉa, chăm sóc cho đến khi trở thành cây hoàn thiện nên có những dáng thế độc đáo, được khách hàng ưa chuộng .

5 năm qua, anh Duẩn đã tạo ra hàng chục cây cảnh nghệ thuật ký đá; thiết kế, thi công trên 30 hòn non bộ, đa số là cỡ lớn; thiết kế và thi công 25 tiểu cảnh sân vườn phục vụ các cơ quan, công sở, trường học, nơi thờ tự và tư gia; hơn 200 cây cảnh nghệ thuật khô, 24 bức tranh đá 3D, có những bức cỡ lớn vài chục mét vuông; chế tác, sưu tầm, thuần dưỡng, hoàn thiện trên 200 cây cảnh nghệ thuật tiểu cảnh... phục vụ nhu cầu đa dạng của khách hàng ở trong tỉnh và nhiều tỉnh, thành trong cả nước. Mỗi năm, nguồn thu từ kinh doanh SVC của gia đình đạt từ 500 triệu đồng đến trên 1 tỷ đồng, tạo việc làm cho 6 - 10 lao động với mức thu nhập 7 - 10 triệu đồng/người/tháng. Năm 2015, anh Duẩn đã làm một nhà vườn SVC với diện tích 1.200m2 với đầy đủ các hạng mục cảnh quan sân vườn, non bộ, cây cảnh nghệ thuật, tranh đá, cây khô và một khu sản xuất cây cảnh bonsai số lượng hàng trăm chậu với tổng giá trị đầu tư trên 10 tỷ đồng.

Ông Phan Ðình Ðức, Phó Chủ tịch Hội SVC huyện Quỳnh Phụ cho biết: Anh Phạm Ðức Duẩn một trong số ít người có tay nghề giỏi trong lĩnh vực trồng cây cảnh của huyện Quỳnh Phụ. Ngoài lòng đam mê sáng tạo nghệ thuật, làm giàu cho gia đình, anh Duẩn còn tích cực tham gia công tác hội, xây dựng nông thôn mới, tham dự các cuộc triển lãm SVC. Ðến nay, anh đã đào tạo, truyền nghề cho 55 người và có nhiều người thành công trong lĩnh vực này. Với những nỗ lực đó, anh Duẩn đã được tặng hai bằng khen của Hội SVC Việt Nam; được tặng bằng khen của UBND tỉnh; năm 2015 anh được Trung ương Hội phong tặng danh hiệu “Nghệ nhân SVC Việt Nam” và được vinh danh nghệ nhân - chủ nhà vườn SVC tiêu biểu 5 năm (2010 - 2015).

Mạnh Cường