Chuyện 7 cô gái làng Nê

Bà Trương Thị Tần, nguyên Tiểu đội trưởng Tiểu đội du kích Minh Ðức, làng Nê, xã Tán Thuật (nay là thị trấn Thanh Nê, huyện Kiến Xương) không thể quên tinh thần hăng say sản xuất, thực hiện vượt mức các chỉ tiêu thi đua của chị em thời bấy giờ. Bà kể: Tiểu đội có 7 chị em gồm Tần, Thân, Thảo, Tị, Tí, Như, Quyết, cũng là một chi đoàn thanh niên, khi ấy chỉ mới mười tám, đôi mươi. Có chị có chồng đi chiến đấu, có chị chưa có gia đình nhưng tất cả đều làm việc quên thời gian, quên cả sự mệt mỏi chỉ với mục tiêu làm sao sản xuất được nhiều thóc lúa chi viện cho chiến trường miền Nam. Ngày ấy người nào cũng nhỏ bé, mảnh mai nhưng có thể vác cả khối đất trên vai, gánh đến cả chục gánh phân, gánh cỏ ra đồng. Bà Tần nhớ lại: Ruộng lúc ấy không phẳng như bây giờ nên ban ngày ra làm hợp tác, tối sáng trăng thì lấy bùn cải tạo những chỗ trũng. Vừa để đồng ruộng được xanh tốt vừa diệt được cỏ, chị em nuôi bèo hoa dâu và lấy bùn làm phân bón ruộng. Từ vài cân bèo hoa dâu ban đầu, chỉ trong một thời gian ngắn các chị đã nuôi được cả tấn bèo. Các chị còn tát sông, lấy bùn đổ xung quanh bờ cho khô rồi đổ xuống ruộng; đi bộ 15km xuống Hồng Tiến để cắt cỏ, bó vào, chia nhau kéo theo mép bờ sông hoặc gánh về để làm phân. Lúc bấy giờ có phong trào “nước chấm bờ, phân 8 gánh” nhưng với các cô gái làng Nê không chỉ 8 gánh mà 12, thậm chí 15 gánh. Công thức nuôi bèo, đánh bùn, cắt cỏ để tạo ra phân xanh của các chị đã giúp đồng ruộng màu mỡ, cây lúa xanh tươi, năng suất cứ tăng theo từng vụ rồi cán đích 5 tấn/ha. 7 cô gái làng Nê được phong tặng danh hiệu chiến sĩ thi đua sản xuất giỏi, rồi kiện tướng bèo hoa dâu. Còn một danh hiệu nữa mà như tâm sự của bà Tần, đến cả cánh đàn ông cũng khó mà đạt được. “Lúc bấy giờ chúng tôi xung phong đi làm thủy lợi ở sông Lân, được giao hoàn thành khối lượng công việc trong 27 ngày nhưng chúng tôi đã hoàn thành trong 7 ngày, chị em được công nhận là kiện tướng thủy lợi, mỗi người được thưởng 2m vải lanh đỏ, thấy quý lắm” - bà Tần nhớ lại.

Không chỉ “vững tay cày”, 7 cô gái làng Nê còn nổi tiếng vì “chắc tay súng”. Ban ngày chị em tham gia sản xuất, ban đêm tập xạ kích; đang sản xuất nhưng thấy máy bay là ai vào vị trí người đó, sẵn sàng chiến đấu. Ði thi bắn thì 7 cô đều đạt giỏi. Phần thưởng quý giá nhất mà các chị được nhận đó là thư khen của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Bác bảo, 7 cô con gái làng Nê văn võ song toàn bởi sản xuất giỏi, chiến đấu giỏi, xây dựng gia đình giỏi, hạnh phúc còn Trương Thị Tần là con chim đầu đàn của 7 cô gái làng Nê.

Anh hùng Lao động hai lần được gặp Bác Hồ

Anh hùng Lao động Nguyễn Thị Mận cùng những kỷ vật.

Ðược bầu làm Ðội trưởng Ðội thủy lợi chuyên trách 202 Quang Trung, xã Vũ Vân (Vũ Thư) từ năm 1965 khi mới 18 tuổi, bà Nguyễn Thị Mận đã có nhiều sáng kiến cải kiến kỹ thuật như cải tiến công cụ vận chuyển đất bằng xe cút kít, cầu lao..., đưa năng suất lao động vượt từ 300 - 450%, được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lao động khi vừa tròn 20 tuổi. Nhớ lại những tháng ngày hừng hực khí thế sống, chiến đấu, làm việc vì miền Nam ruột thịt, bà Mận cho biết: Dù là phận liễu yếu đào tơ nhưng khi Tổ quốc cần chúng tôi luôn sẵn sàng, giặc đến nhà đàn bà cũng đánh; thanh niên có “Ba sẵn sàng” thì phụ nữ có “Ba đảm đang” để chồng con yên tâm chiến đấu ngoài mặt trận. Tháng 8/1964, đế quốc Mỹ leo thang đánh phá miền Bắc, bên cạnh việc gánh đất đắp lại đê do bị giặc Mỹ đánh phá, các đội thủy lợi còn tích cực đào mương, sông phục vụ tưới, tiêu trong sản xuất nông nghiệp.

Anh hùng Lao động Nguyễn Thị Mận nhớ lại: Khi được tham quan công trình thủy lợi Bắc Hưng Hải, tôi đã ghi chép rất đầy đủ, thậm chí lấy dây đo kích thước của các công cụ sản xuất để về áp dụng trong công việc của đội. Trở về quê, tôi họp anh em đề xuất với địa phương chuyển từ việc dùng mai đào đất sang dùng kéo cắt, ván bo đẩy đất đồng thời đóng xe cút kít, xe ba gác để chở đất thay cho gánh gồng. Tôi nhờ bố làm kéo cắt đất có cán cầm đất từ gọng vó bè dưới ao nhà mình. Còn xe cút kít thì huy động các thành viên trong đội đi làm nhà, chở vật liệu cho Trại phong Văn Môn, làm sân kho cho HTX để lấy tiền mua gỗ làm xe. Xe cút kít, kéo cắt đất được mang lên công trường ứng dụng là yếu tố góp phần đẩy năng suất lao động  lên cao.

Chiến tranh ngày càng ác liệt, địch bắn phá dữ dội nhằm phá hoại tiềm lực kinh tế, quốc phòng, phá hoại công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội của ta, ngăn chặn chi viện của miền Bắc đối với miền Nam, làm lung lay ý chí chiến đấu chống Mỹ cứu nước của cả hai miền. Tuy vậy, cùng với nhân dân các địa phương, Anh hùng Lao động Nguyễn Thị Mận và các thành viên Ðội thủy lợi chuyên trách 202 Quang Trung vẫn bền bỉ ngày đêm đào, vác đất trên khắp các công trường sông Kiến Giang, sông Lân, tuyến đê sông Hồng, Trà Lý... Lúc nào Ðội cũng đi đủ người, làm đủ công, năng suất lao động cao hơn các đội khác.

Anh hùng Lao động Nguyễn Thị Mận.

Nhớ lại kỷ niệm được gặp Bác Hồ, bà kể: Ðầu tháng 1/1967, đoàn đại biểu chiến sĩ thi đua, anh hùng lao động gặp Bác tại nơi ở của Người. Bác nhìn hết lượt, thấy tôi bé tí xíu (nặng gần 40kg) Bác gọi lại và hỏi quê quán, công việc. Khi biết thông tin tôi làm thủy lợi, Bác hỏi: Bé thế nàyvác đất sao được? Tôi thưa: Chúng cháu dùng công cụ cải tiến ạ. Bác cười và nhắc nhở: Thế thì tốt rồi. Phải làm thủy lợi tốt mới có năng suất lúa cao, quân có ăn no thì mới đánh thắng giặc. Lời Bác như tiếp thêm sức mạnh cho tôi cùng anh em lao động càng hăng say hơn. Ðội thủy lợi chuyên trách 202 Quang Trung luôn là lá cờ đầu của tỉnh, dẫn đầu toàn miền Bắc về năng suất, khối lượng làm thủy lợi, được Chính phủ tặng cờ thi đua luân lưu 3 năm liền (1967 - 1969).

(còn nữa)

Phương Chi - Thùy Dung