Những cuộc gặp gỡ bất ngờ

Năm 1959, ông Đặng Xuân Tỵ từ thị xã Thái Bình sang Hải Dương học trường sư phạm sơ cấp khóa đầu tiên, đặt tại thôn Kim Bịch, xã Nam Chính, huyện Nam Sách, tỉnh Hải Dương. Tốt nghiệp, ông được điều động về công tác tại Trường cấp I xã Văn Tố, huyện Tứ Kỳ, tỉnh Hải Dương, dạy lớp 4A. Ông Tỵ vẫn nhớ, lớp có 46 học sinh do em Phạm Tuấn Tơn làm lớp trưởng. Tuy mới lớp 4 nhưng các em đều đã lớn (tầm 15 - 16 tuổi), chỉ kém thầy chừng 5 - 6 tuổi. Các em ở rải rác ở các thôn Mỹ Ân, Đông Lâm, Nho Lâm, Đồng Kênh, La Giang.

Ông Tỵ không bao giờ quên được cuộc gặp gỡ bất ngờ mùa hè năm 1961. Một số phụ huynh và các học sinh Quán, Tơn, Viển, Diễm, Nền… đã đi bộ từ xã Văn Tố dưới trời nắng nóng vượt 55 cây số qua đò Đống, cầu treo và cả phà Quý Cao vào thăm thầy tại thị xã Thái Bình.

Thời gian trôi đi, phần vì công tác, học tập, phần vì đường sá xa xôi, phần vì chiến tranh, phần vì môi trường công tác mới (ông Tỵ sau được chuyển về Phòng Tài chính huyện Tứ Kỳ, rồi học Đại học Tài chính kế toán Hà Nội, ra trường và về công tác tại Trường Tài chính Thái Bình, tiền thân của Trường Đại học Thái Bình ngày nay) nên chưa có điều kiện về thăm lại trường cũ nhưng trong ông vẫn in đậm hình ảnh mái trường Văn Tố nơi mình chập chững vào nghề.

Một kỷ niệm nữa khắc ghi trong taam thầy giáo già Xuân Tỵ là khoảng vào năm 1995, 1996, đột nhiên ông được Chủ tịch Công đoàn ngành Nông nghiệp Thái Bình đưa cho bức thư và gói quà là bánh đậu xanh rồng vàng Hải Dương. Đó là thư và quà của chị Nguyễn Thị Viển, học sinh lớp 4A, lúc đó là Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Chủ tịch Liên đoàn Lao động tỉnh Hải Dương.

Thế rồi bất ngờ, ngày 23/4/2016, ông Tỵ nhận được điện của chị Viển báo: Thứ ba (26/4/2016), em và các bạn học sinh lớp 4A của thầy ở Trường Văn Tố sẽ vào thăm. Ông Tỵ không tin được bởi khoảng thời gian đã quá xa xôi - 55 năm, quá nửa đời người! Các học trò cũ ngày xưa  còn mang tặng thầy bộ ấm chén,  mang bánh đậu xanh, bánh khảo, bánh gai đặc sản Hải Dương biếu thầy và thắp hương cho cô. Sau phút hàn huyên, ông Tỵ đưa học trò cũ đi thăm chùa Keo. Trưa hôm đó, thầy trò ăn với nhau một bữa cơm thân mật.

Ông Tỵ kể, trong bữa  ăn, ông xúc động hồi tưởng: Văn Tố là nơi có nguồn cam chua, quả to, nhiều nước, để được lâu, có tác dụng chữa bệnh - nhất là nước cam chua để chữa bệnh bỏng; là nơi có nhiều vải thiều và đặc sản rươi. Nhân dân Văn Tố rất quý mến thầy; ngày chủ nhật, ngày lễ, có công việc hoặc đánh được mẻ rươi là mời thầy xuống; khi xuống, tuy còn rất trẻ nhưng bao giờ cũng được mời ngồi mâm trên cùng với phụ huynh học sinh. Món rươi nấu măng tươi thơm đến tận bây giờ. Hay lần ông chỉ huy công trường bị bỏng vôi, nhiều phụ huynh và học sinh lên tận Bệnh viện Đa khoa tỉnh thăm thầy.

Các học trò cũ cũng có cơ hội bộc bạch: Tuy đã học qua nhiều trường lớp, nhiều thầy cô nhưng vẫn nhớ nhất là thầy Tỵ. Thầy lúc đó đẹp trai. Tuy là con trai thành phố nhưng rất hiền. Học sinh lúc đó nghịch ngợm lắm nhưng thầy chẳng mắng mỏ mà chỉ ân cần dạy bảo, khuyên nhủ, quý như em của mình. Các anh, các chị nhớ nhất chuyện ngày ấy vào thăm thầy được ăn cơm gạo mậu dịch nhưng vì đói nên ăn ngon lắm.

Những cảm nghĩ thay lời kết

Con trai cả ông Tỵ đang công tác ở ngành Thuế Thái Bình tâm sự: Cháu thật bất ngờ và cảm động vì tình cảm của các cô, các chú dành cho bố cháu. Chúng cháu cũng được học hành qua trường lớp nhưng chưa làm được việc này. Con trai út ông Tỵ ở Cộng hòa Liên bang Đức thì chia sẻ: Có lẽ chỉ có ở Việt Nam mới có được những tấm lòng cao cả như các cô, các chú dành cho bố cháu. Cháu thật kiêu hãnh, ở nước ngoài gần 20 năm cháu chưa thấy có cuộc gặp gỡ nào như thế.

Còn cháu trai ông Tỵ hiện là Chủ tịch UBND phường Lê Hồng Phong, thành phố Thái Bình thì cảm nhận: Cháu rất cảm động trước nghĩa cử cao đẹp của các ông, các bà. Đây là bài học thực tế và chúng cháu có trách nhiệm tiếp tục truyền lại cho lớp trẻ luôn phải biết kính yêu thầy cô, giữ gìn phát huy truyền thống “Tôn sư trọng đạo” - nét đẹp văn hóa của người Việt Nam.

Quý Hưng

(Báo Đầu tư)