Trong không khí tết Ất Mùi đang về, những hộ gia đình làm nghề gói bánh chưng tại phố Lẻ lại càng trở nên tất bật hơn. Bà Nguyễn Thị Tỉnh, chủ một cơ sở gói bánh chưng tại phố Lẻ cho biết: Từ ngày 23 tháng Chạp đến hết ngày 30 tết, 6 lò luộc bánh của gia đình lúc nào cũng rực lửa, một ngày có thể dùng đến vài tạ gạo để gói bánh chưng. Dịp tết Nguyên đán năm nay, gia đình bà nhận gói hơn 5.000 chiếc bánh chưng cung cấp cho các đơn vị, doanh nghiệp, đình, chùa… để làm quà tặng cũng như ăn tất niên; đặc biệt, có những người đặt vài trăm chiếc làm quà tặng người thân ở nước ngoài.

Từ ngàn đời nay, bánh chưng đã trở thành món ăn cổ truyền của dân tộc, gợi nhớ và mang lại cho mỗi người không khí xuân, ngày tết, sự gắn kết, đoàn tụ gia đình. Ngày nay, với sự phát triển của xã hội con người càng bận rộn hơn nên nhiều gia đình, đặc biệt là người thành thị, không có thời gian để gói bánh chưng và quây quần ngồi trông bánh bên ngọn lửa hồng ấm áp. Nhiều gia đình đã chọn cách mua bánh chưng tại các cơ sở làm bánh có uy tín, bày lên mâm cỗ ngày tết để cúng gia tiên. Không chỉ có ngày tết, bánh chưng còn hiện hữu trong các lễ hội, đám cưới, các bữa tiệc hay đơn giản là món ăn giản dị ngày thường. Chính vì nhu cầu sử dụng bánh chưng trong văn hóa ẩm thực của người Việt mà nghề gói bánh chưng ra đời và bánh chưng được tiêu thụ mạnh trong những ngày lễ, tết, hội hè...

Ði qua phố Lẻ, mọi người có thể dễ dàng thấy những cửa hàng bán bánh chưng nằm dọc hai bên quốc lộ 39A. Cũng là những nguyên liệu như lá dong, gạo nếp, đậu xanh, thịt lợn nhưng dưới bàn tay khéo léo của người phố Lẻ, chiếc bánh chưng làm ra ở đây vẫn có vị ngon, khác biệt so với nhiều nơi khác, ai ăn cũng phải tấm tắc khen. Bà Nguyễn Thị Sứ, người có hơn 40 năm làm nghề gói bánh chưng tại phố Lẻ cho biết: Ở phố Lẻ, gói bánh chưng là nghề gia truyền, nối từ đời này sang đời khác. Lá dong được chọn để gói bánh có độ dày và màu xanh đậm, gạo nếp cái hoa vàng, đỗ xanh có hạt đều, thịt lợn ba chỉ, tất cả đều là những sản vật quê nhà làm ra. Cùng với bí quyết khi gói và luộc bánh, bánh chưng ở đây khi chín lá có màu xanh đặc trưng, gạo trong, đỗ vàng điểm chút hồng nhạt của thịt…, rất rền, dẻo, thơm và ngọt bùi, tất cả tạo ra hương vị rất đặc trưng. Bánh chưng phố Lẻ có giá từ 30.000 - 50.000 đồng/chiếc, tùy vào kích cỡ của bánh.

Ngoài cơ sở làm bánh chưng của bà Tỉnh, bà Sứ thì hiện nay ở phố Lẻ có gần 10 cơ sở khác chuyên gói bánh chưng quanh năm. Ðặc biệt, trong những ngày giáp tết hay những ngày lễ hội, các cơ sở phải thuê từ 10 - 15 lao động làm thời vụ với thu nhập từ 150.000 - 200.000 đồng/ngày/lao động. Từ lâu nay, bánh chưng phố Lẻ đã vang tiếng khắp nơi, được sử dụng làm món ăn thường ngày, trong đám cưới hỏi hay tại các lễ hội lớn trong và ngoài tỉnh như đền A Sào (Quỳnh Phụ), đền Trần (Nam Ðịnh), Bà Chúa Kho (Bắc Ninh)…

Bên nồi bánh chưng đang bập bùng ánh lửa hồng của gia đình bà Sứ, bất chợt tôi nhớ lại cảm giác ngày còn bé ngồi trông nồi bánh chưng cùng bố và ngóng thèm thưởng thức bánh chưng xanh ngày tết biết chừng nào. Có lúc tôi thầm nghĩ, cuộc sống hối hả ngày hôm nay còn mấy em thơ được biết đến cảm giác ấy.

Trần Tuấn