Theo Phòng Tài nguyên và Môi trường Thành phố, lượng rác thải trong 5 năm gần đây phát sinh trên địa bàn khá lớn. Hiện, trung bình mỗi ngày Thành phố thải ra trên 120 tấn rác thải các loại. Tuy nhiên, tỷ lệ thu gom rác thải sinh hoạt mới chỉ đạt trên 80%, còn gần 20% chất thải ở một số xã vẫn đang thải ra môi trường, chưa được xử lý.

Mặc dù Đề án 157 về việc phân cấp công tác vệ sinh đường phố và thu phí vệ sinh đã quy định: nhiệm vụ thu gom rác thải được giao cho cấp phường, xã; mỗi phường thành lập một đội vệ sinh chịu sự chỉ đạo, điều hành toàn diện của UBND phường; song công tác quản lý, chỉ đạo của UBND các phường đối với việc thu gom, vận chuyển rác thải sinh hoạt chưa được quan tâm thường xuyên, có nơi, có lúc tình trạng tồn đọng, mất vệ sinh, ô nhiễm môi trường vẫn xảy ra ở các điểm tập kết, trung chuyển. Vị trí tập kết, trung chuyển rác còn tạm bợ, không cố định, nằm ngay trên các tuyến giao thông, như: Đường Phan Bá Vành (khu vực gần Trung tâm sát hạnh lái xe), đường Lý Thái Tổ (khu vực sau trường Đại học Y), đường Lý Thường Kiệt (trước cổng Công ty Bia Thái Bình - Hà Nội), đường Trần Thánh Tông (khu vực sau Sân vận động tỉnh), khu vực cầu Quyết Tiến, đường Lý Bôn... làm mất mỹ quan đô thị, an toàn giao thông và không bảo đảm vệ sinh môi trường.

Mặc dù số lượng rác thải ra ngày một nhiều, nhưng trên địa bàn Thành phố mới chỉ có Công ty TNHH một thành viên Môi trường và Công trình đô thị Thái Bình làm nhiệm vụ thu gom, vận chuyển và xử lý rác thải. Công ty đã có nhiều biện pháp thu gom nhưng do số lượng rác thải tăng lên nhanh chóng việc thực hiện thu gom, vận chuyển rác thải lại bằng phương pháp thủ công, cộng với ý thức kém của người dân đã gây nhiều khó khăn cho công tác thu gom rác thải trên địa bàn Thành phố.

Cũng theo Phòng Tài nguyên và Môi trường Thành phố, hiện nay, tình trạng đổ trộm rác thải đang diễn ra ngày càng nhiều. Ở một số khu vực đô thị, nhiều nơi tự phát mọc ra các bãi rác thải, gây mất vệ sinh môi trường nghiêm trọng. Có những bãi rác thải, người ta chỉ thu gom những loại rác thải nào tái chế được, còn không thì bỏ lại, lâu ngày gây ô nhiễm trầm trọng.

Một thực trạng đang xảy ra ở một số phường, xã, đó là thu phí rác thải. Mặc dù, từ việc thu gom đến xử lý rác thải là cả một chuỗi công việc nặng nhọc, nhưng việc thu phí rác thải đang gặp nhiều khó khăn. Có nhiều hộ gia đình cho rằng, vì cả nhà đi làm ở công ty, doanh nghiệp, không ăn uống ở nhà nên không xả rác sinh hoạt ra ngoài, do vậy không phải đóng phí. Nhiều hộ tự xử lý rác thải ngay trong nhà, bởi đất rộng, nên họ đào hố ngay trong vườn và chôn lấp rác thải. Chính vì không nghĩ đến hậu quả là ảnh hưởng đến nguồn nước sinh hoạt, nên hàng ngày cứ vô tư ra vườn nhà đổ rác. Hiện tượng bỏ rác ra các gốc cây, cột điện bên đường, hoặc ném rác trộm vào những khu đất trống đang diễn ra khá phổ biến. Hơn nữa, thời điểm từ năm 1996- 2002, việc thu phí vệ sinh do các tổ trưởng tổ dân phố thực hiện, sau đó tổng hợp nộp về ngân sách phường, phường sẽ chi trả và mua sắm trang thiết bị cho nhân viên vệ sinh.

Hiện nay, một số phường thực hiện thu phí trực tiếp do nhân viên vệ sinh cân đối và tự thu, tự quyết định, nên vai trò quản lý Nhà nước đối với công tác thu gom rác thải còn rất lỏng lẻo. Mức thu không thống nhất giữa các tổ dân phố, giữa các khu vực. Phương tiện đi thu gom chủ yếu là xe xích lô, xe thùng tự chế (chiếm trên 53%) để tận dụng thu gom một cách triệt để.

Để góp phần giảm nhẹ ô nhiễm môi trường, trong thời gian tới các phòng, ban, ngành của Thành phố cần tăng cường công tác kiểm tra, thanh tra, kịp thời phát hiện, ngăn chặn các hành vi gây ô nhiễm môi trường và xả rác thải của các cơ sở sản xuất kinh doanh, dịch vụ và sinh hoạt. Thường xuyên mở các lớp tập huấn nâng cao nhận thức và năng lực quản lý môi trường cho cán bộ cấp xã, phường. Hoàn chỉnh mạng lưới quản lý môi trường thống nhất từ Thành phố đến các phường, xã. Đẩy mạnh tuyên truyền về tác hại của rác thải và lợi ích của việc phân loại rác thải tại hộ gia đình... góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống một cách bền vững.

Minh Nguyệt