Thái Thụy có 1 thị trấn, 47 xã, phần lớn người dân sống bằng nghề sản xuất nông nghiệp, khai thác, chế biến thủy hải sản. Hiện tại, mới có Thị trấn Diêm Điền và xã Thụy Trình có bãi thu gom, xử lý rác thải tập trung. Còn tại các vùng nông thôn, hàng ngày một lượng lớn rác thải sinh hoạt, đặc biệt là túi nilon, bao bì thuốc bảo vệ thực vật thải ra môi trường.  Mỗi xã có từ 1 đến 2 bãi rác, thậm chí thôn cũng có bãi rác nhưng hầu hết là bãi đổ rác, chôn lấp chưa đúng quy trình kỹ thuật, cạnh khu dân cư, thậm chí gần đường giao thông, nguồn nước sinh hoạt. Ngoài ra, rác thải còn vứt bừa bãi ven đường, ao hồ, sông ngòi, mương tưới tiêu... gây ô nhiễm môi trường. Trong sản xuất nông nghiệp, người dân sử dụng một lượng lớn phân bón hoá học, thuốc bảo vệ thực vật, thuốc kích thích tăng trưởng….cây trồng không hấp thụ hết sẽ ngấm vào đất, tan trong nước gây ô nhiễm môi trường đất, nước, giảm sự đa dạng sinh học. Khoảng 80% dân số của Thái Thụy sử dụng nước giếng khoan phục vụ đời sống sinh hoạt với độ khoan sâu từ 60 đến 120m nhưng hiện nay huyện chưa có bản đồ địa chất nên không biết tầng nước đó có nhiễm asen hay không.

Bên cạnh đó, việc người dân khai thác nước ngầm tràn lan không có quy hoạch gây nguy cơ ô nhiễm nguồn nước ngầm. Đa số các cụm dân cư không có hệ thống thoát nước thải, hầu hết xả ra hồ, ruộng, vườn ao... gây ô nhiễm nguồn nước mặt. Tại các xã ven biển, phần lớn các hộ nuôi trồng thủy sản đều không xử lý nước thải trước khi xả thải ra môi trường trong khi đa phần họ đều sử dụng các loại hoá chất, thức ăn công nghiệp trong quá trình nuôi, đây cũng là một nguyên nhân gia tăng dịch bệnh cho vật nuôi, ảnh hưởng đến môi trường sinh thái, gây suy thoái rừng ngập mặn. Toàn huyện có 26 làng nghề, 2 xã nghề, hàng ngàn gia trại, trang trại chăn nuôi gia súc, gia cầm nằm xen kẽ trong các khu dân cư hàng ngày vẫn  thải trực tiếp nước thải, chất thải chưa được xử lý ra môi trường.

Có rất nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng trên, nhưng trước tiên khẳng định: ý thức bảo vệ môi trường của người dân trong cộng đồng dân cư chưa cao, vẫn giữ thói quen xả rác, chất thải bừa bãi, tuỳ tiện, sử dụng tràn lan các loại phân bón, thuốc hoá học. Cấp uỷ, chính quyền địa phương chưa thực sự quan tâm đến công tác bảo vệ môi trường, phó mặc cho các tổ đội vệ sinh ở thôn, xóm. Theo quy hoạch nông thôn mới, hiện nay mỗi xã đều quy hoạch được bãi rác, khu chăn nuôi tập trung, điểm phát triển tiểu thủ công nghiệp.  Nhưng vấn đề đặt ra là kinh phí đầu tư 1 bãi xử lý rác thải đúng quy định, hệ thống cấp nước sạch, chuyển các hộ chăn nuôi, cơ sở sản xuất ra vùng tập trung lại tính bằng tiền tỷ không biết lấy nguồn ở đâu. Đối với các doanh nghiệp, cơ sở sản xuất trên địa bàn chủ yếu là cơ sở nhỏ và vừa, năng lực tài chính thấp không đủ kinh phí đầu tư cho xử lý chất thải. Ý thức chấp hành pháp luật về bảo vệ môi trường của nhiều chủ doanh nghiệp, cơ sở sản xuất còn kém, đối phó hoặc trốn tránh không có các giải pháp hoặc chưa đầu tư xây dựng các công trình xử lý chất thải rắn, khí thải… dẫn đến ô nhiễm môi trường, gây bức xúc cho nhân dân. Cơ quan quản lý Nhà nước về môi trường lực lượng mỏng, không có trang thiết bị để chủ động quan trắc hiện trạng môi trường, quan trắc tác động môi trường, lấy mẫu phân tích và dự báo diễn biến chất lượng đất, nước, không khí… nhằm kịp thời phát hiện các nguồn gây ô nhiễm, các vi phạm hành chính về môi trường đồng thời phục vụ công tác thanh tra, kiểm tra việc chấp hành pháp luật bảo vệ môi trường của các cơ sở sản xuất kinh doanh.

Thái Thụy đang nỗ lực xây dựng xây dựng nông thôn mới, nước sạch và vệ sinh môi trường là 1 trong 19 tiêu chí cần thực hiện nhưng đến nay mới có 1 xã đạt được. Vì vậy, thời gian tới, huyện cần phải rà soát tổng thể, khắc phục kịp thời những hạn chế, tồn tại trong thực hiện nhiệm vụ bảo vệ môi trường ở từng địa phương, đơn vị. Đẩy mạnh công tác tuyên truyền, giáo dục để nâng cao nhận thức, ý thức chấp hành pháp luật bảo vệ môi trường đối với các đơn vị, trường học, doanh nghiệp, cơ sở sản xuất và các tầng lớp nhân dân. Huy động các nguồn từ kinh phí sự nghiệp môi trường, hỗ trợ của Nhà nước, đầu tư các doanh nghiệp, đóng góp của nhân dân đầu tư xây dựng bãi xử lý rác thải tại các xã, thị trấn. Khi lập quy hoạch các khu công nghiệp, cụm công nghiệp bắt buộc phải lập thủ tục hành chính về bảo vệ môi trường, quy hoạch hệ thống xử lý nước thải, khí thải, chất thải rắn gắn với cơ sở hạ tầng trình các cấp có thẩm quyền phê duyệt mới được triển khai thực hiện. Lựa chọn, tiếp nhận các dự án có công nghệ tiên tiến, năng lực tài chính, sử dụng đất tiết kiệm, hiệu quả, đầu tư hệ thống xử lý chất thải phù hợp với dự án sản xuất kinh doanh, bảo đảm tiêu chuẩn về môi trường. Huyện và các xã, thị trấn cần phối hợp tích cực với các đơn vị chuyên môn của Sở Tài nguyên và môi trường, Cảnh sát môi trường tăng cường thanh tra, kiểm tra, giám sát, xử lý nghiêm các vi phạm pháp luật bảo vệ môi trường, yêu cầu khắc phục hậu quả, bồi thường thiệt hại do hành vi vi phạm gây ra.

Nguyễn Hình