Chi cục hải quan Thái Bình là đơn vị trực thuộc Cục hải quan thành phố Hải Phòng, có chức năng tiến hành các thủ tục hải quan, kiểm tra, giám sát hải quan; thu thuế xuất- nhập khẩu và quản lý hàng hoá xuất- nhập khẩu trên địa bàn tỉnh Thái Bình.

Hoạt động của Chi cục thời gian qua gặp không ít khó khăn, đặc biệt là việc hoàn thành nhiệm vụ thu thuế xuất- nhập khẩu bởi hầu hết các doanh nghiệp có hoạt động xuất- nhập khẩu tại tỉnh ta chủ yếu là doanh nghiệp gia công, nhập nguyên liệu và sản xuất hàng hoá cung cấp cho thương nhân nước ngoài.

Số lượng tờ khai xuất- nhập khẩu hàng hoá mà các doanh nghiệp mở tại Chi cục hải quan Thái Bình khoảng 55 tờ/ ngày, trong đó số tờ khai có thuế xuất- nhập khẩu hoặc thuế VAT chỉ chiếm 4- 5 tờ/ ngày nên số thu thấp, trung bình mỗi năm số thuế xuất- nhập khẩu hoặc VAT của tất cả các doanh nghiệp cũng không vượt quá 80 tỷ đồng/ năm.

Mặc dù tỉnh có cảng Diêm Điền nhưng từ nhiều năm nay không có hoạt động xuất- nhập khẩu, xuất- nhập cảnh do vậy số thuế nộp ngân sách hàng năm chủ yếu là từ các doanh nghiệp của các tỉnh, thành phố lân cận mở tờ khai tại Chi cục hải quan Thái Bình.

Mặt khác trên địa bàn tỉnh ta hiện chưa có doanh nghiệp nào kinh doanh kho ngoại quan, địa điểm kiểm tra hàng hoá xuất khẩu, cảng nội địa và cũng chưa có doanh nghiệp nào nhập linh kiện sản xuất các mặt hàng tiêu dùng như ô tô du lịch, điều hoà nhiệt độ, điện- điện tử... trong khi hoạt động hải quan của các tỉnh lân cận đều hội đủ các điều kiện thuận lợi này.

Để hoàn thành nhiệm vụ được giao, Chi cục hải quan Thái Bình chủ trương chú trọng xây dựng đội ngũ cán bộ công chức đủ về số lượng, hợp lý về cơ cấu, được đào tạo bài bản, chính quy. Tổ chức các phong trào thi đua yêu nước nhằm phát hiện và nhân rộng các điển hình tiên tiến. Đổi mới phong cách phục vụ theo hướng tận tình, chu đáo tạo sức hút không chỉ với các doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh mà cả với các doanh nghiệp tỉnh ngoài.

Áp dụng rộng rãi nguyên tắc kiểm tra hàng hoá xuất- nhập cảnh sau thay vì kiểm tra trước khi thông quan như trước đây tạo sự thuận tiện tối đa cho doanh nghiệp. Tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin và các phương tiện làm việc hiện đại ở tất cả các khâu nghiệp vụ giúp rút ngắn thời gian và hạn chế các sai sót. Đặc biệt mấy năm trở lại đây Chi cục hải quan Thái Bình đã thực hiện mạnh mẽ tiến trình cải cách thủ tục hành chính trên các mặt. Hiện tại tỉnh ta đang có 60 thủ tục hành chính liên quan đến lĩnh vực hải quan.

Nhằm hạn chế thủ tục hành chính đối với hàng hoá xuất- nhập khẩu, Chi cục đã bố trí phòng tiếp dân và trực tiếp giải quyết vướng mắc của doanh nghiệp ngay tại trụ sở làm việc. Việc tiếp nhận các phản hồi từ phía doanh nghiệp luôn được lãnh đạo chi cục quan tâm thông qua hình thức tổ chức các cuộc đối thoại giải quyết vướng mắc của doanh nghiệp, phổ biến chính sách của nhà nước trong lĩnh vực xuất- nhập khẩu.

Đồng thời chi cục đã công bố công khai tất cả các thủ tục hành chính đang thực hiện tại đơn vị cho các doanh nghiệp biết, giám sát và thực hiện. Với mục tiêu tạo thuận lợi tối đa cho hoạt động thương mại, phù hợp với các chuẩn mực quốc tế trong lĩnh vực hải quan, Chi cục hải quan Thái Bình đã áp dụng rộng rãi các nguyên tắc quản lý hải quan hiện đại như quản lý rủi ro, thực hiện chính sách hậu kiểm...

Chủ động đề xuất, kiến nghị với Tổng cục cải tiến các quy trình nghiệp vụ, các điểm chưa phù hợp với thực tế, khắc phục tối đa tình trạng gây phiền hà, sách nhiễu của cán bộ hải quan do nguyên nhân văn bản pháp luật và quy trình thủ tục chưa rõ ràng.

Do vậy thời gian làm thủ tục cho một bộ thủ tục tờ khai xuất khẩu và nhập khẩu đã giảm đáng kể so với trước, trung bình thời gian cho một bộ tờ khai xuất khẩu luồng xanh chỉ mất 5 phút, một bộ tờ khai nhập khẩu cũng giảm còn 10 phút; thời gian tương ứng cho bộ tờ khai luồng vàng là 10 và 20 phút và luồng đỏ là 60 và 90 phút kể từ khi doanh nghiệp xuất trình hàng hoá để kiểm tra.

Xác định CNTT là mũi nhọn trong quản lý hiện đại, những năm qua Chi cục hải quan Thái Bình đã đầu tư trang thiết bị theo hướng chuẩn hoá, đồng bộ và hiện đại, thực hiện ứng dụng CNTT vào tất cả các khâu trong quy trình nghiệp vụ nhằm tiết kiệm thời gian đi lại, tiết kiệm chi phí cho ngân sách nhà nước và doanh nghiệp.

Khuyến khích cán bộ thường xuyên cập nhật thông tin trên mạng internet và trang thông tin nội bộ của ngành để tiếp cận thông tin mới về chính sách xuất- nhập khẩu, về thuế và thủ tục hải quan, hạn chế việc sao lục, lưu trữ hồ sơ và các văn bản giấy tờ. Công tác kiểm tra sau thông quan được chú trọng nhằm chống các hoạt động gian lận thương mại.

Trong năm 2009, Chi cục hải quan Thái Bình đã tiến hành phúc tập 14.825 bộ hồ sơ hải quan, qua kiểm tra đã khắc phục kịp thời một số sai sót về nghiệp vụ, tuy nhiên việc kiểm tra được tiến hành có trọng tâm, trọng điểm, không thực hiện kiểm tra tràn làn làm ảnh hưởng đến hoạt động SX- KD của doanh nghiệp mà vẫn bảo đảm chống thất thu cho ngân sách nhà nước.

Với những nỗ lực kể trên, năm 2009 Chi cục hải quan Thái Bình đã tiếp nhận và xử lý 14.825 tờ khai xuất- nhập khẩu các loại hình, tăng 123% so với năm 2008. Số doanh nghiệp đến làm thủ tục thông quan hàng hoá tại chi cục trong năm 2009 lên tới hơn 100 đơn vị với tổng kim ngạch xuất- nhập khẩu đạt 1,726 tỷ USD, tăng 235% so với năm 2008. Số thuế xuất- nhập khẩu mà chi cục đã thu nộp cho ngân sách nhà nước năm 2009 đạt 340 tỷ đồng, đạt 113% kế hoạch được giao.

Mạnh Cường