Tại Thái Bình, những năm trước 2005, hoạt động quản lý, cung ứng thuốc được Sở Y tế giao trực tiếp cho các đơn vị. Các cơ sở khám chữa bệnh chủ động trong việc hợp đồng cung ứng thuốc với các đơn vị sản xuất, kinh doanh thuốc. Năm 2005, Bộ Y tế, Tài chính có Thông tư 20 hướng dẫn về việc triển khai hoạt động đấu thầu thuốc. Triển khai thực hiện Thông tư 20, hoạt động quản lý, cung ứng thuốc có những thay đổi mới.

Giai đoạn đầu (2005-2008), hoạt động đấu thầu trong cung ứng thuốc đã được triển khai song công tác đấu thầu chưa đi vào ổn định, thống nhất. Hoạt động đấu thầu chủ yếu theo hình thức các đơn vị khám chữa bệnh tự tổ chức đấu thầu cung ứng thuốc, chỉ có một số mặt hàng thuốc được thực hiện thí điểm cung ứng theo hình thức đấu thầu ở một đơn vị để áp dụng kết quả đấu thầu cho các bệnh viện trong tỉnh. Chính bởi sự chưa thống nhất nên hoạt động đấu thầu cung ứng thuốc giai đoạn này nảy sinh một số bất cập trong đó bất cập lớn nhất là giá thuốc không thống nhất giữa các đơn vị khám chữa bệnh trong tỉnh.

Tại một số đơn vị, giá thuốc điều trị cao hơn so với giá thuốc trên thị trường. Đối với một số mặt hàng thuốc thống nhất được giá thì tình trạng thuốc cung ứng đến các bệnh viện không được kịp thời... Các vấn đề này làm ảnh hưởng không nhỏ đến hoạt động khám chữa bệnh tại các bệnh viện cũng như hoạt động của toàn ngành. Tìm giải pháp cho công tác quản lý, cung ứng thuốc, từ năm 2009 đến nay, Sở Y tế đã triển khai hoạt động đấu thầu thuốc tập trung để áp dụng cho các đơn vị y tế công lập trong tỉnh.

Để hoạt động đấu thầu tập trung bảo đảm đúng yêu cầu, Sở Y tế đã tăng cường phối hợp với Sở Tài chính, Kế hoạch đầu tư, Bảo hiểm xã hội tỉnh thành lập Ban chỉ đạo đấu thầu do lãnh đạo Sở Y tế và đại diện các Sở Tài chính, Kế hoạch đầu tư, Bảo hiểm xã hội làm thành viên. Giúp việc cho Ban chỉ đạo đấu thầu là Tổ đấu thầu, Tổ thẩm định kế hoạch đấu thầu. Thực hiện công tác đấu thầu, Sở Y tế chỉ đạo các đơn vị xây dựng kế hoạch sử dụng thuốc để Sở Y tế tổng hợp, xây dựng kế hoạch đấu thầu và tổ chức đấu thầu cung ứng thuốc cho các đơn vị.

Sau hai năm triển khai hoạt động đấu thầu tập trung tại Sở Y tế (2010-2011), năm 2012, Sở Y tế giao cho Bệnh viện Đa khoa tỉnh trực tiếp tổng hợp trong xây dựng kế hoạch đấu thầu cung ứng thuốc cho các bệnh viện trong tỉnh và tổ chức đấu thầu tập trung tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh. Hoạt động đấu thầu được tổ chức thực hiện nghiêm túc, đúng quy định, bảo đảm công khai, minh bạch, kết quả đấu thầu là căn cứ để các cơ sở y tế công lập ký kết hợp đồng cung ứng thuốc với các nhà thầu.

Việc tổ chức đấu thầu tập trung 3 năm qua cho thấy số nhà thầu dự thầu, số lượng danh mục mặt hàng trúng thầu tăng. Nếu như năm 2010, số nhà thầu tham gia đấu thầu chỉ có 28 nhà thầu, năm 2012, số nhà thầu tham gia đấu thầu cung ứng thuốc cho các cơ sở y tế tại Thái Bình đã tăng lên 48 nhà thầu.  Việc tăng cao số lượng nhà thầu với số lượng danh mục thuốc trúng thầu cao đã đáp ứng yêu cầu cạnh tranh, minh bạch của công tác đấu thầu cung ứng thuốc đồng thời cũng đáp ứng cơ bản đầy đủ danh mục thuốc, hóa chất, vật tư y tế cho công tác chuyên môn. Đặc biệt, sau thời gian thực hiện công tác đấu thầu tập trung cho thấy, số lượng danh mục thuốc trúng thầu giữ ổn định giữa các năm song số biệt dược trúng thầu đã giảm hàng năm.

Nếu như năm 2010, số biệt dược trúng thầu là 27 loại thì năm 2011 và 2012 con số này đã giảm xuống còn 19. Với số biệt dược giảm đã góp phần hạn chế việc lạm dụng thuốc nhập ngoại, thuốc có giá cao trong điều trị. Đặc biệt, việc thực hiện đấu thầu tập trung không chỉ thống nhất giá thuốc ở các đơn vị mà còn làm giảm đáng kể giá thuốc trúng thầu. Theo tổng hợp một số thuốc trúng thầu từ năm 2010 đến năm 2012 của Sở Y tế, có 15 thuốc thông dụng đã giảm giá sau ba năm thực hiện đấu thầu tập trung. 

Đầy đủ, kịp thời, bảo đảm chất lượng, giá hợp lý và thống nhất trong phạm vi toàn tỉnh, đó là yêu cầu đối với công tác quản lý, cung ứng thuốc. Triển khai hoạt động đấu thầu cung ứng thuốc chính là giải pháp để thực hiện yêu cầu này. Tiếp tục kiện toàn Ban chỉ đạo đấu thầu thuốc, tăng cường sự phối hợp giữa các ngành liên quan trong chỉ đạo thực hiện đấu thầu thuốc đúng quy định là nhiệm vụ mà ngành y tế đang tăng cường thực hiện. Trước mắt là tổ chức đấu thầu tập trung, tiến tới chỉ đạo các đơn vị y tế từng bước chủ động tổ chức việc đấu thầu cung ứng thuốc phục vụ nhiệm vụ chuyên môn là định hướng đối với công tác quản lý, cung ứng thuốc trên địa bàn tỉnh.

Trần Thu Hương