Hôm nay, 6/12, Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế phối hợp với Bảo tàng Lịch sử quốc gia trưng bày tại Bảo tàng Cổ vật Cung đình Huế khoảng 60 cổ vật qúy hiếm của triều Nguyễn, như thể sách, Ấn hoàng thái hậu, Ấn hoàng hậu, Ấn hoàng thái tử, kiếm, bộ đồ ăn trầu, văn phòng tứ bảo, cơi thờ, lồng ấp, bộ đồ trà bằng ngọc, gậy như ý...

Nhắc đến bảo vật hoàng cung triều Nguyễn là nhắc đến những bảo vật truyền quốc một thời của triều đại quân chủ cuối cùng ở Việt Nam. Đó là các hiện vật biểu trưng cho tính chính thống và quyền lực tối cao của các hoàng đế triều Nguyễn như: Ấn, kiếm, kim sách, mũ miện... Trong đó ấn, kiếm được coi là trọng khí của quốc gia, là vật bảo chứng cho sự hiện diện và xác nhận ý chí, mệnh lệnh của hoàng đế. Những bảo vật này không phải ai cũng may mắn được diện kiến, kể cả các quan lại.

Một quy định của vua Minh Mạng được ban hành năm 1837 đã ghi rõ: “Bảo tỷ là khí cụ quan trọng của Nhà nước, từ trước đến nay vẫn tôn trí ở điện Trung Hòa, trừ khi có việc cần đóng ấn nào thì triều thần mới làm sớ tâu lên xin phép vua, rồi cho các Thái giám bưng ra để dùng, còn các đại thần ở ngoại đình thì ít người được trông thấy. Tuy điện Trung Hòa là nơi ngày đêm Trẫm ở, nhất quyết không có chuyện bất trắc xảy ra, nhưng bảo tỷ là khí cụ rất quan trọng, không nên chỉ để cho đàn bà và hoạn quan dự biết, như thế chẳng phải là phép tốt để dạy bảo muôn đời”.

Quy định cho việc lau chùi ấn tín cũng bắt đầu từ năm này với những điều khoản nghiêm ngặt. Danh sách những người được phép tham gia việc này phải được kê khai đầy đủ và do hoàng đế đích thân phê duyệt, bao gồm các hoàng tử được phong tước và các viên đại thần văn, võ nhất phẩm cùng đại thần của Cơ Mật Viện và Nội Các. Khi thực hiện việc lau chùi ấn tín, những người này phải mặc áo mũ trang nghiêm, kính cẩn lau chùi các bảo tỷ đặt trên bàn ở điện Cần Chánh, sau đó bỏ vào các hòm khóa lại và dán niêm phong cẩn mật. Xong việc, thái giám sẽ làm nhiệm vụ đưa về cất ở chỗ cũ.

May mắn là ở Bảo tàng Lịch sử quốc gia hiện còn lưu giữ được 85 bảo tỉ của triều Nguyễn, trong đó bao gồm hầu hết các kim bảo, ngọc tỉ quan trọng của triều đình, được chế tác tập trung vào các đời vua đầu triều Nguyễn như Gia Long, Minh Mệnh, Thiệu Trị.

Ngoài các loại kim ấn, bảo tỉ hoặc kim sách, các đồ dùng văn phòng tứ bảo hoặc vật dụng sinh hoạt phục vụ ẩm thực cung đình của hoàng gia triều Nguyễn cũng là những bảo vật được chế tác tinh xảo và bằng các loại chất liệu quý hiếm như vàng, bạc, ngọc… thể hiện khiếu thẩm mỹ tinh tế và đời sống tinh thần phong phú của các hoàng đế triều Nguyễn. Tùy theo đối tượng sử dụng mà các hoa văn trang trí được chạm khắc hình rồng (dành cho hoàng đế), chim phụng (dành cho hoàng thái hậu hoặc hoàng quý phi) hoặc các loại hoa văn khác thể hiện ước nguyện cuộc sống hạnh phúc, trường thọ.

Triển lãm là dịp hiếm hoi công chúng được tận mắt thưởng lãm những cổ vật được cất giữ, bảo quản vô cùng nghiêm ngặt này trong nhiều năm qua. Triển lãm được mở cửa thường xuyên tại Bảo tàng Cổ vật Cung đình Huế (số 3 Lê Trực, TP. Huế) vào các ngày trong tuần từ 6/12/2016 đến 5/1/2017.

Theo chinhphu.vn