Ông Vũ Mậu Sản, cán bộ văn hóa xã Đô Lương cho biết, xã hiện có 6 thôn, trong đó chỉ có thôn Phú La 3 có nhà văn hóa. Không có nhà văn hóa, việc tổ chức các hoạt động tập thể của khu dân cư gặp khá nhiều trở ngại. Mượn nhà dân làm nơi sinh hoạt thôn có những hạn chế như khó chọn được cơ sở phù hợp, địa điểm không cố định, thậm chí phải dời địa điểm đột xuất khi chủ nhà có việc bận. Nhờ địa điểm tại đình, chùa lại cần giữ sự tôn nghiêm, không thể tổ chức được những hoạt động hoạt náo. Sức chứa của các địa điểm này chỉ đáp ứng được một số lượng người nhất định, do đó thường phải chia nhỏ từng nhóm dân cư để tổ chức họp, vừa mất thời gian lại khó thống nhất nội dung, quan điểm. Việc không có nhà văn hóa cũng gây ra không ít khó khăn cho các hoạt động vui chơi, giải trí của thanh thiếu niên, đặc biệt là vào dịp nghỉ hè. Tại một số thôn, do không nhờ được nhà dân để tổ chức sinh hoạt hè cho thiếu nhi, một số chi đoàn thậm chí phải dạy múa hát tập thể trên đường thôn, ảnh hưởng đến người và phương tiện tham gia giao thông. Sinh hoạt chi bộ, sinh hoạt của các đoàn thể cũng bị chi phối vì yếu tố địa điểm.

Đô Lương là xã nghèo, điều kiện kinh tế còn quá nhiều khó khăn, xã nằm ở đường cụt, việc thông thương với các vùng lân cận không được thuận lợi, 90% dân số sống bằng nghề nông, thu nhập bấp bênh trong khi chi phí dành cho xây dựng nhà văn hóa lại lớn. Một số thôn tuy đã có kế hoạch xây dựng nhà văn hóa từ lâu nhưng chưa có điều kiện thực hiện. Thôn Phú La 2 và thôn Tiến Trật 5 đã có quỹ đất xây dựng nhà văn hóa, tuy nhiên ngân sách mới chỉ đáp ứng được phần việc đôn cát làm nền, thôn Phú La 1 đã lên kế hoạch lấp ao, tuy nhiên nhiều năm nay vẫn chờ kinh phí...

Để sớm thực hiện được tiêu chí số 6, giải pháp phù hợp nhất đối với Đô Lương là xã hội hóa trong vận động nguồn lực xây dựng nhà văn hóa. Nhìn vào những công trình xã hội hóa mà địa phương đã thực hiện được, có thể nhận thấy nếu làm tốt công tác vận động con em xa quê góp sức cùng nhân dân địa phương xây dựng quê hương thì mục tiêu 100% các thôn đều có nhà văn hóa có thể hoàn thành. Từ năm 2008, xã đã sử dụng hiệu quả nguồn vốn xã hội hóa để xây dựng trạm y tế đạt chuẩn quốc gia với kinh phí hơn 2 tỷ đồng; năm 2012 trường mầm non xã được hoàn thành với kinh phí 3 tỷ đồng; trục đường liên thôn của xã với tổng chiều dài 11,2km cũng đã hoàn tất với một phần hỗ trợ xi măng của tỉnh, 2,4 tỷ đồng ủng hộ của con em xa quê, 2,4 tỷ đồng do nhân dân đóng góp... Công tác xã hội hóa trong vận động nguồn lực xây dựng cơ sở hạ tầng tại địa phương nhận được sự đồng thuận của nhân dân và con em xa quê. Phú La 3 là thôn đầu tiên của xã có nhà văn hóa, cũng là thôn sử dụng 100% nguồn vốn xã hội hóa để xây dựng công trình. Năm 2015, ông Nguyễn Khắc Chử, Bí thư Tỉnh ủy Lai Châu, một người con xa quê đã đứng ra vận động các doanh nghiệp trẻ tỉnh Lai Châu ủng hộ 500 triệu đồng cho thôn Phú La 3 xây dựng nhà văn hóa. Cùng với sự đóng góp của con em địa phương, năm 2015, khu liên hợp nhà văn hóa thôn Phú La 3 với diện tích lên tới 3.000m² gồm: khu văn hóa tâm linh, nhà văn hóa, sân vận động đã được đưa vào sử dụng trong niềm hân hoan của bà con nhân dân.

Ông Nguyễn Ích Kiên, Chủ tịch UBND xã Đô Lương cho biết: Đối với một xã còn quá nhiều khó khăn như Đô Lương, chúng tôi xác định xã hội hóa là giải pháp tốt nhất để xây dựng nhà văn hóa cho các thôn. Tuy nhiên, không phải thôn nào cũng có "mạnh thường quân", có con em xa quê thành đạt hướng về quê hương như thôn Phú La 3. Cấp ủy, chính quyền địa phương sẽ làm hết sức mình, lãnh đạo, chỉ đạo nhân dân đẩy nhanh tiến độ hoàn thành tiêu chí số 6. Bên cạnh đó, các thôn cũng cần chủ động lập kế hoạch, lộ trình theo từng năm để từng bước hoàn thiện cơ sở vật chất văn hóa của thôn mình.

Nhà văn hóa thôn không chỉ là công trình thiết yếu phục vụ nhu cầu giao lưu, trao đổi văn hóa của nhân dân địa phương, đây còn là một trong những tiêu chí cần hoàn thành để về đích nông thôn mới. Hy vọng, với sự quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo sát sao của cấp ủy, chính quyền địa phương, sự ủng hộ của con em xa quê cùng sự góp sức của nhân dân, trong thời gian gần nhất, tất cả các thôn của Đô Lương đều có nhà văn hóa.

Thảo Tiên