Nghi thức tâm linh

Trong lễ hội đền Trần tại xã Tiến Ðức, huyện Hưng Hà, rước nước là một nghi thức đặc biệt quan trọng trong phần lễ, là điểm nhấn trong chương trình lễ hội, thu hút đông đảo nhân dân tham gia. Lễ rước nước thường được tổ chức vào buổi chiều ngày đầu tiên khai hội. Ðoàn rước hàng nghìn người trong trang phục tế lễ, nghênh kiệu. Ðội múa rồng, múa kỳ lân đi đầu, tiếp theo là các kiệu bát cống rước linh vị liệt tổ nhà Trần và tướng soái nhà Trần, kiệu rước sinh linh trăm họ có công trong cuộc kháng chiến chống quân xâm lược Nguyên - Mông. Trước mỗi kiệu rước là một đội cờ thần, các đoàn tế nam quan, nữ quan. Ðoàn rước kéo dài gần 1km, khởi hành từ đền thờ các vị vua triều Trần lên đê trong tiếng trống hội, dàn nhạc bát âm tấu khúc rộn ràng. Khi tới đê, đã có 3 chiếc thuyền to chở được hàng trăm người chờ sẵn dưới mép sông. Lúc này, các kiệu được để lại trên bờ, bốn người cao tuổi, đức hạnh trong thôn, xã sẽ lên thuyền, hai thanh niên khỏe mạnh khiêng chiếc chum nhỏ lên theo. Ba chiếc thuyền chở người đi lấy nước và nhân dân từ từ tiến ra giữa sông - nơi có dòng nước trong xanh cuộn chảy. Bốn cụ già dùng gáo dừa có cán dài múc nước đổ vào chum. Sau khi nước đã đầy chum, ba chiếc thuyền vào bờ, đoàn rước nước trở về, chum đựng nước được dâng lên bái lễ các vua Trần sau đó các làng và các đoàn bắt đầu hoạt động tế lễ. Sau từ 3 - 5 ngày, nước trong chum được lấy ra phân phát cho các giáp mang về chia cho các gia đình trong thôn làng để lấy phúc, lấy may.

Nhiều tâm trạng, nhiều cảm xúc

Ông Nguyễn Thế Phương, đội tế lão ông thôn Vải, xã Hòa Tiến (Hưng Hà) nói: Ðây là năm thứ tư đội tế của thôn tham dự lễ rước nước. Các thành viên trong đội rất náo nức, tham dự lễ rước nước ngoài mục đích vui hội hè cũng mong các vị vua Trần phù hộ cho đất nước ngày càng đi lên, nhân dân được yên ấm. Là thành viên đội khiêng kiệu bát cống, trên gương mặt lấm tấm mồ hôi song chị Thái Thị Thủy (thôn Dương Xá, xã Tiến Ðức) vui vẻ nói: Năm nay, cấy hái xong xuôi tôi mới có dịp tham gia lễ rước nước. Khiêng kiệu nặng lắm, mệt nhưng rất vui vì góp chút sức nhỏ cho việc làng việc xã, cũng thấy tự hào vì được sinh ra và lớn lên ở vùng quê nơi phát tích nhà Trần. Tham dự đoàn rước nước còn có những thành viên rất trẻ tuổi, em Hà Anh Tuấn, 17 tuổi, xã Hồng Lĩnh, huyện Hưng Hà cho hay: Em đi theo các cô, các bác trong làng đến lễ hội đền Trần, là thành viên trong đội cờ thần lần đầu tiên tham dự lễ rước em như được sống lại thời xưa cha ông ta lên đường đánh giặc.

Ðối với những du khách lần đầu tiên đến với lễ hội đền Trần, mỗi người lại mang một cái nhìn, một cảm nhận riêng. Anh Phạm Huy Hoàng, quận Ngô Quyền, thành phố Hải Phòng nói: Tôi đã đến nhiều lễ hội, ít lễ hội có lễ rước nước quy mô, bài bản, số lượng người tham dự đông như lễ rước nước ở lễ hội đền Trần Thái Bình. Người dân tham gia rất nhiệt tình, ba chiếc thuyền đi lấy nước khá lâu nhưng người dân tham dự đoàn rước vẫn không bỏ đội hình, ngóng chờ thuyền đi lấy nước trở về. Anh Quentin Domanchin và chị Tunha Enotey, đến từ nước Pháp cho biết: Chúng tôi có quen một người bạn Việt Nam quê ở Thái Bình, sau khi đi du lịch nhiều nơi, trở về quê cậu ấy, vô tình gặp lễ hội và được tham dự. Chúng tôi thấy lễ rước nước khá độc đáo, người dân rất thân thiện, không khí thật náo nhiệt. Nếu có cơ hội, chúng tôi sẽ còn trở lại nơi này.

Ðược tổ chức trang trọng, lễ rước nước tại lễ hội đền Trần năm 2015 thu hút hàng nghìn người tham gia. Mỗi người một tâm trạng, một cảm xúc nhưng tất cả đều hướng về nguồn cội, tự hào về truyền thống lịch sử hào hùng của cha ông. Mong sao những nét đẹp văn hóa truyền thống của dân tộc sẽ luôn được gìn giữ và phát huy trong thời kỳ hội nhập.

Vũ Hường