Cuộc chiến đấu diễn ra mỗi lúc một ác liệt. Tàu hải quân Trung Quốc tiếp tục nã pháo dồn dập làm tàu ta bị thủng nhiều lỗ và chìm dần. Thuyền trưởng Vũ Phi Trừ, Phó Lữ đoàn trưởng Lữ đoàn 146 Trần Ðức Thông cùng một số cán bộ, chiến sĩ đã anh dũng hy sinh cùng tàu HQ-604. Ðảo Gạc Ma chính thức bị Trung Quốc chiếm đóng trái phép từ đó.

Tại Cô Lin và Len Ðao, cuộc chiến đấu bảo vệ đảo giữa những người lính Hải quân nhân dân Việt Nam trong tay chỉ có xà beng, cuốc xẻng, vũ khí bộ binh với lính Trung Quốc hung hãn, được tàu hộ vệ tên lửa, tàu pháo yểm trợ tối đa cũng diễn ra quyết liệt không kém. Mặc dù tương quan lực lượng quá chênh lệch, phương tiện, vũ khí hạn chế nhưng cán bộ, chiến sĩ Hải quân nhân dân Việt Nam đã ngoan cường chiến đấu, sẵn sàng hy sinh vì chủ quyền của Tổ quốc, vì lòng tự hào, tự tôn dân tộc, để hôm nay, lá cờ Tổ quốc và bia chủ quyền vẫn hiên ngang, vững vàng ở Cô Lin và Len Ðao.

Với chiến công oanh liệt, tàu HQ-505 đã được Ðảng, Nhà nước tuyên dương danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Các đồng chí: Vũ Phi Trừ, Trần Ðức Thông, Vũ Huy Lễ, Nguyễn Văn Lanh, Trần Văn Phương được truy tặng và phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Hàng chục tập thể và cá nhân được tặng thưởng Huân chương Quân công, Huân chương Chiến công các hạng.

Sau sự kiện Trung Quốc tấn công xâm lược, chiếm đóng trái phép một số đảo thuộc quần đảo Trường Sa, chúng ta đã khẩn trương đẩy mạnh việc xây dựng, bảo vệ quần đảo Trường Sa và thềm lục địa phía Nam của Tổ quốc. Cho đến nay, các vị trí này đã được Hải quân và nhân dân Việt Nam củng cố và bảo vệ vững chắc.

Vòng tròn bất tử

Gần ba mươi năm đã trôi qua, hơn sáu mươi liệt sĩ, trong đó quê hương Thái Bình có chín người con ưu tú đã yên nghỉ trong lòng đại dương. Máu của các anh đã hòa cùng sóng nước biển Ðông, cuồn cuộn vỗ bờ đất mẹ. Nghĩa trang nơi họ nằm là thăm thẳm trùng dương. Bia mộ là những ngọn sóng bạc đầu, là đảo nổi, đảo chìm và những cây phong ba, cây bàng vuông hiên ngang trong bão tố. Tượng đài Tổ quốc ghi công là những cột mốc người, cột mốc chủ quyền ở Cô Lin, Len Ðao, Sinh Tồn, Song Tử, An Bang, Nam Yết, Trường Sa Ðông... Thế hệ hôm nay và mai sau mãi ghi nhớ công sinh thành, dưỡng dục của những người cha, người mẹ tảo tần, đã dâng hiến cho Tổ quốc những người con yêu quý để Trường Sa trường tồn cùng non sông đất Việt.

Ðền đáp sự hy sinh anh dũng của những người đã ngã xuống vì chủ quyền biển, đảo của Tổ quốc, bên cạnh sự quan tâm, hỗ trợ về tinh thần và vật chất của Ðảng, Nhà nước, của quân đội và nhân dân địa phương đối với thân nhân các liệt sĩ, cứ đến ngày 14/3 hàng năm hay dịp lễ, tết, những nén tâm nhang lại được thắp lên ở mỗi bàn thờ liệt sĩ Trường Sa. Không thể nói được bằng lời. Tất cả đều im lặng, như thể trong thinh không có âm thanh của những người hát bè trầm, vang vọng khúc ca bi tráng. Chúng tôi - những người lính bảo vệ quần đảo Trường Sa ngày 14/3/1988 đã hoàn thành nhiệm vụ trước Tổ quốc, trước Ðảng và nhân dân. Những người còn sống hãy cố gắng bảo vệ và giữ gìn từng hòn đảo và quần đảo thiêng liêng của Tổ quốc mà bao thế hệ người Việt Nam đã phải hy sinh xương máu mới có được. Hãy yêu biển, yêu đảo như yêu máu thịt của mình.

Một trong những nhân chứng cuộc chiến đấu của những người  lính biển Việt Nam bảo vệ đảo Gạc Ma được báo chí trong nước và quốc tế đề cập nhiều là cựu chiến binh Lê Hữu Thảo, quê ở xã Hương Thủy, huyện Hương Khê, tỉnh Hà Tĩnh.

Gặp cựu chiến binh Lê Hữu Thảo, chúng tôi không khỏi ngỡ ngàng trước con người có vóc dáng thư sinh lại là một người lính hải quân dũng cảm đã từng tham gia chiến đấu bảo vệ đảo Gạc Ma.

Trong ngôi nhà tình nghĩa tại thành phố Hà Tĩnh, cựu chiến binh Lê Hữu Thảo tâm sự với chúng tôi: Gần 30 năm qua, vì phải bươn chải lo miếng cơm manh áo nên mãi đến cuối năm 2014, lúc gần 50 tuổi, tôi mới tìm được một nửa của đời mình. Chị là Nguyễn Thị Thanh Hải, giáo viên tiểu học tại một xã nghèo của huyện Cẩm Xuyên, tỉnh Hà Tĩnh. Cuối năm 2015, chị sinh con trai, anh chị đặt tên con là Lê Nguyễn Trường Sa. 50 tuổi mới được làm bố, mừng vui là vậy nhưng mỗi khi nhớ đến những đồng đội đã hy sinh ở Trường Sa như Phó Lữ đoàn trưởng Trần Ðức Thông, Trung sĩ Nguyễn Văn Phương quê Thái Bình và những người đồng đội khác, nỗi niềm người lính trong tôi lại trào dâng.

Cựu chiến binh Lê Hữu Thảo đã trở thành một trong những nhân chứng tường tận về cuộc chiến đấu bảo vệ đảo ngày 14/3/1988. Với ông, được may mắn trở về là do đồng đội đã dành cho anh từng giây sống. Họ ngã xuống để mãi mãi trở thành bất tử.

Cựu chiến binh Lê Hữu Thảo còn có một vinh dự đặc biệt. Ðó là ngày 14/3/2013 - đúng dịp kỷ niệm 25 năm xảy ra sự kiện Gạc Ma, Lê Hữu Thảo bất ngờ nhận được thiếp chúc mừng Ðại tướng Võ Nguyên Giáp - Anh cả của Quân đội nhân dân Việt Nam gửi. Thế mới biết tấm lòng của Ðại tướng thật bao la. Người không bao giờ quên những chiến sĩ đã chiến đấu giữ đảo Gạc Ma, ngay cả khi đó chỉ là đồng chí binh nhì. Khi chúng tôi hỏi chi tiết về lời thề giữ đảo, cựu chiến binh Lê Hữu Thảo hào sảng: Lời thề giữ đảo ở Gạc Ma thiêng liêng lắm. Với chúng tôi, đó vừa là lời thề của người chiến sĩ hải quân vừa là lời thề của mỗi quân nhân. Chúng tôi chỉ mong sao đất nước mình giữ yên được bờ cõi, bảo vệ được từng hòn đảo, vì ở nơi đó đồng đội của chúng tôi đã vĩnh viễn nằm lại vì chủ quyền của Tổ quốc.

Nguyện vọng của mẹ liệt sĩ Nguyễn Văn Phương, con của Anh hùng liệt sĩ Trần Ðức Thông, của những cựu chiến binh đã từng chiến đấu bảo vệ đảo Gạc Ma như Lê Hữu Thảo hay của những người con trên đất nước này đang và sẽ được lớp lớp thanh niên Việt Nam tiếp lửa truyền thống. Họ nguyện kết thành vòng tròn bất tử, bảo vệ từng rặng san hô, từng đảo nổi, đảo chìm mà trong đó máu xương của cha anh đã hòa quyện cùng vị mặn mòi của biển.

Trường Sa - quần đảo tiền tiêu, quần đảo bão tố, quần đảo anh hùng. Nơi đây, những người con đến từ mọi miền của Tổ quốc nguyện noi gương các thế hệ đi trước, ngày đêm chắc tay súng, kiên trì, kiên quyết bảo vệ vững chắc vùng trời, vùng biển, đảo và thềm lục địa của Tổ quốc. Dù cuộc sống còn nhiều khó khăn song quân và dân huyện đảo Trường Sa, tỉnh Khánh Hòa vẫn luôn đoàn kết, quyết tâm thực hiện lời dạy của Bác Hồ: “Ngày trước ta chỉ có đêm và rừng. Ngày nay, ta có ngày, có trời, có biển. Bờ biển ta dài và đẹp. Ta phải biết giữ gìn lấy nó”, đồng thời phấn đấu xây dựng huyện đảo trở thành nơi “vững về kinh tế, mạnh về quốc phòng, an ninh, đẹp về cảnh quan môi trường, xứng đáng là chốt tiền tiêu trấn giữ sườn Ðông của Tổ quốc”.

Biển, đảo có vị trí đặc biệt quan trọng trong chiến lược phát triển kinh tế, củng cố quốc phòng, an ninh của Tổ quốc. Bởi vậy, trong bất kỳ hoàn cảnh nào, từng hòn đảo, điểm đảo của Tổ quốc phải được gìn giữ, cho hôm nay và mai sau, điều mà cách đây 5 thế kỷ, Trạng Trình Nguyễn Bỉnh Khiêm từng cảm khái trong bài Cự ngao đới sơn:

 ...“Vạn lý Ðông minh quy bả ác,

Ức niên Nam cực điện long bình.

Ngã kim dục triển phù nguy lực,

Vãn khước quan hà cựu đế thành”.

 Dịch là:

... “Biển Ðông vạn dặm dang tay giữ,

Ðất Việt muôn năm vững trị bình.

Chí những phù nguy xin gắng sức,

Cõi bờ xưa cũ tổ tiên mình”.

Phía Ðông Tổ quốc là Hoàng Sa, Trường Sa - nơi đón ánh bình minh sớm nhất, nơi triệu triệu trái tim của con dân đất Việt luôn hướng về, nơi khẳng định chủ quyền của nước Việt từ trước đến nay, nơi Tổ quốc  luôn gọi tên các anh, những người con trung hiếu đã hiến dâng trọn tuổi thanh xuân của mình. Xin hãy nhớ, đừng bao giờ quên sự kiện 14/3/1988 - ngày giỗ trận của những người chiến sĩ bảo vệ đảo Gạc Ma.

Nam Hương

Ðài PTTH Thái Bình