Đến với Trường Sa hôm nay, cùng với hình ảnh những người chiến sĩ ngày đêm chắc tay súng bảo vệ biển, trời Tổ quốc, những người dân ngày ngày ra khơi đánh cá, chúng ta dễ dàng bắt gặp hình ảnh các em nhỏ đang học tập, vui chơi trên đảo. Rắn rỏi và bạo dạn là cảm nhận của chúng tôi về những công dân nhỏ tuổi này. Dù mới 7 tuổi song bé Nguyễn Trà My có thể mạnh dạn đứng trước ống kính máy quay trả lời phỏng vấn tự nhiên, lưu loát khiến anh chị em phóng viên trong Đoàn ai nấy đều trầm trồ khen ngợi. Không chỉ Trà My mà hầu hết các bé trên đảo giao tiếp đều rất tự tin, mạnh dạn, thậm chí có phần vượt trội các cháu ở trong đất liền. Đồng chí Đỗ Huy Minh, Phó Chủ tịch UBND thị trấn Trường Sa cho biết: Tuy lớn lên trong điều kiện thời tiết khắc nghiệt, xa đất liền nhưng các cháu được sống trong tình yêu thương và sự đùm bọc của quân và dân trên đảo. Hàng ngày, sau khi hoàn thành nhiệm vụ, các chiến sĩ vẫn thường chơi đùa cùng các cháu. Mỗi lần có đoàn công tác ra thăm đảo, các cháu đều được tiếp xúc, giao lưu vậy nên các cháu rất tự tin, mạnh dạn trong giao tiếp. Không chỉ mạnh dạn, tự tin, những công dân nhỏ tuổi ở Trường Sa còn hát rất hay, đặc biệt là những bài hát về biển, đảo. Tôi vẫn nhớ trong đêm giao lưu văn nghệ đầu tiên trên đảo, khi nghe các em hát ca khúc "Quê em ở Trường Sa", tất cả mọi người trong Đoàn đều rưng rưng xúc động. Tiếng hát trong trẻo của các em như chạm tới sâu thẳm trái tim mỗi người, khơi dậy tình yêu quê hương, đất nước, niềm tự hào, tự tôn dân tộc: "Quê em ở Trường Sa, những đảo chìm đảo nổi/Quê em có biển trời, bốn mùa xanh bao la/Sinh ra ở Trường Sa, em là con của biển… Tự hào em kể quê em ở Trường Sa". Trong số các em, có người sinh trong đất liền, có người sinh ra ở Trường Sa nhưng tựu chung lại, với tất cả các em, Trường Sa mới chính là quê hương. Đó là nơi mà ngày ngày các em vẫn gắn bó, vẫn yêu và tự hào khi khoe với các vị khách đến thăm.

Ngày thứ hai trên đảo, chúng tôi được tiếp xúc với các em nhỏ nhiều hơn. Hàng ngày, những "công dân nhí" của Trường Sa đều cắp sách đến trường giống như những bạn bè cùng trang lứa. Ngôi trường của các em nằm núp dưới những tán bàng vuông, phong ba. Các lớp học được bố trí gọn gàng, ngăn nắp. Khu vui chơi được bố trí trong một khoảng sân nhỏ có cầu trượt, nhà bóng. Thoạt nhìn nơi đây cũng không khác mấy so với trong đất liền nhưng tìm hiểu kỹ sẽ thấy đây là những lớp học vô cùng đặc biệt khi một lớp có nhiều cấp học; thầy giáo vừa dạy học, vừa dỗ trẻ… Thầy giáo Đồng Minh Tiệp, 25 tuổi, công tác tại đảo 2 năm chia sẻ: Hiện tại, Trường Tiểu học thị trấn Trường Sa có hai thầy giáo đang tham gia giảng dạy. Cả hai đều tình nguyện ra Trường Sa công tác. So với trong đất liền, điều kiện học tập của các em ở đây còn nhiều thiếu thốn. Trường có 2 lớp học, ngoài lớp do tôi phụ trách, lớp còn lại là của thầy Việt. Các em ở rất nhiều độ tuổi khác nhau, từ 3 tuổi cho đến lớp 5, vì vậy, việc bố trí lớp rất khó khăn. Mỗi lớp là nhiều cấp học khác nhau, đòi hỏi người dạy phải chuẩn bị nhiều giáo án cùng lúc. Ngoài ra còn phải cực kỳ linh hoạt khi phải vừa dạy, vừa dỗ các bé (do nhiều bé vẫn còn trong độ tuổi mẫu giáo).

Với suy nghĩ đem cái chữ đến với đảo xa xôi cũng là góp phần bảo vệ chủ quyền thiêng liêng của Tổ quốc, thầy giáo Phạm Trung Việt đã xin ra công tác tại Trường Tiểu học thị trấn Trường Sa. Theo thầy Việt thì chương trình học của học sinh trong Trường đều theo chương trình chuẩn của Bộ Giáo dục và Đào tạo quy định và đang tiến hành thí điểm chương trình mới. Tuy nhiên, ngoài 2 giáo viên dạy văn hóa, hiện tại Trường không có giáo viên dạy các môn năng khiếu như âm nhạc, mỹ thuật, thể dục… Trong thời gian tới, thầy Việt mong ngành Giáo dục sẽ quan tâm nhiều hơn nữa đến giáo dục ở Trường Sa, tạo điều kiện để các em được học các môn năng khiếu tốt hơn.

Chiều cuối cùng trên đảo, ngồi dưới tán bàng vuông, nghe các em hát "Đồng dao biển cả" rồi quay qua nghịch những đóa bàng vuông rớt xuống sau khi đã nở rực rỡ đêm qua, tôi thấy lòng mình chùng xuống vì thương các em nơi đảo xa quanh năm phải đối mặt với thời tiết khắc nghiệt, đời sống vật chất còn nhiều thiếu thốn. Nhưng bù lại, các em được lớn lên trong tình yêu thương và sự đùm bọc của gia đình, của quân và dân trên đảo, đặc biệt là tình cảm từ đất liền luôn hướng về Trường Sa. Sự có mặt của các em - những công dân nhỏ tuổi chính là biểu tượng cho sức sống mãnh liệt của Trường Sa, là sự tiếp nối của các thế hệ người Việt Nam trên quần đảo tiền tiêu của Tổ quốc.

(Còn nữa)

Đào Quyên