Trước đây, tại hầu hết các xã của huyện Quỳnh Phụ, người dân quanh năm chỉ quen với việc trồng lúa, trồng ngô, chăn nuôi nhỏ lẻ, lao động thủ công nên năng suất lao động thấp, hiệu quả kinh tế chưa cao. Năm 2010, Đề án “Đào tạo nghề cho lao động nông thôn đến năm 2020” được triển khai tại huyện như một “làn gió mới” làm thay đổi cuộc sống của người dân nơi đây.

Từ kinh phí hỗ trợ cùng số đối tượng đào tạo nghề được mở rộng, huyện đã chỉ đạo các cấp, các ngành và từng địa phương tổ chức khảo sát thị trường lao động, nắm bắt kịp thời thông tin lao động theo từng nghề, tổ chức tư vấn, định hướng cho người lao động để xác định chọn đúng nghề cần học. Trong 5 năm (2010 - 2014), huyện đã mở 83 lớp đào tạo 13 nghề ngắn hạn (chăn nuôi thú y, vận hành và sửa chữa máy nông nghiệp, bảo vệ thực vật…) cho lao động nông thôn, thu hút 2.718 đối tượng tham gia. Công tác đào tạo nghề được triển khai nghiêm túc, đúng quy trình, có sự kiểm tra, giám sát chặt chẽ. Tại mỗi lớp học, bên cạnh kiến thức lý thuyết, giáo viên và học viên cùng nghiên cứu và thực hành, cùng thảo luận và áp dụng những kiến thức đã học vào thực tiễn. Vì vậy, hầu hết học viên sau khi hoàn thành khóa học đều vững kiến thức và có việc làm với thu nhập ổn định.

Ông Nguyễn Duy Khắc, Giám đốc Trung tâm Dạy nghề huyện Quỳnh Phụ cho biết: Lợi ích lớn nhất của Đề án là người nông dân đã thay đổi được nhận thức. Nếu như trước đây, thói quen của người nông dân là lao động nhỏ lẻ, chủ yếu là sản xuất nông nghiệp thì giờ đây phần lớn trong số họ đã mạnh dạn đầu tư nhờ những kiến thức, sự hiểu biết thông qua các lớp tập huấn, các chương trình đào tạo nghề..., mang lại hiệu quả cao hơn trong sản xuất, kinh doanh. Không chỉ nhiều nghề mới đang cho thu nhập khá mà ngay trong sản xuất nông nghiệp, nhiều gia đình đã biết áp dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật nên năng suất cây trồng, vật nuôi cũng cao hơn trước.

Trung tâm Dạy nghề huyện Vũ Thư liên kết với cơ sở may Linh Trang (xã Tự Tân) đào tạo nghề may cho lao động nông thôn.

Cùng với Quỳnh Phụ, thời gian qua, nhiều địa phương trong tỉnh cũng đã thực hiện rất hiệu quả Đề án “Đào tạo nghề cho lao động nông thôn đến năm 2020”. Ngoài những lớp đào tạo nghề nông nghiệp, những lớp học nghề phi nông nghiệp (cơ khí, sửa chữa máy nông nghiệp, may mặc, điện dân dụng…) đã giúp người lao động dễ dàng tìm kiếm việc làm hơn tại các doanh nghiệp khi có trong tay chứng chỉ nghề. Nhiều lao động sau khi học nghề đã mạnh dạn mở xưởng sản xuất, cửa hàng kinh doanh, đem lại hiệu quả kinh tế rõ rệt.

Tính chung trong 5 năm qua, với tổng kinh phí 119.354 triệu đồng, trong đó kinh phí hỗ trợ lao động nông thôn học nghề 50.664 triệu đồng, toàn tỉnh đã triển khai dạy 30 nghề cho lao động nông thôn. Qua khảo sát nhu cầu lao động tại chỗ, việc dạy nghề bước đầu đã phát huy hiệu quả rõ rệt. Đến cuối năm 2014, số lao động nông thôn được hỗ trợ học nghề trên địa bàn tỉnh là 47.645 người, đạt 100,1% chỉ tiêu kế hoạch. Điều đáng mừng là qua số liệu thống kê từ các địa phương, tỷ lệ lao động có việc làm sau học nghề đạt trên 75% (35.730 người, đạt 100% kế hoạch), trong đó 9.885 người được doanh nghiệp tuyển dụng, 10.246 người được bao tiêu sản phẩm; tỷ lệ lao động qua đào tạo nghề không ngừng tăng qua các năm, bình quân mỗi năm tăng 2,5%. Bên cạnh đó, một số mô hình thí điểm đã khẳng định được hiệu quả và có khả năng nhân rộng như: nghề trồng ớt (huyện Quỳnh Phụ), nghề đúc, dát đồng mỹ nghệ (huyện Kiến Xương), nghề may (thành phố Thái Bình)… Từ những mô hình này, nhiều địa phương đã có kinh nghiệm bước đầu trong việc chủ động hợp tác, lựa chọn doanh nghiệp có năng lực về chuyên môn, có khả năng giải quyết việc làm sau đào tạo, giải quyết đầu ra sản phẩm cho người lao động để nâng cao hiệu quả đào tạo nghề cho lao động nông thôn.

Dạy nghề vận hành, sửa chữa máy nông nghiệp tại xã Đồng Tiến (Quỳnh Phụ).

Mục tiêu trong năm 2015 và giai đoạn 2016 - 2020, toàn tỉnh phấn đấu đào tạo nghề cho 120.000 lao động, trong đó hỗ trợ học nghề cho 70.910 lao động nông thôn theo chính sách của Đề án, riêng nghề nông nghiệp là 24.500 người, nghề phi nông nghiệp là 46.410 người; ưu tiên cho lao động thuộc diện hộ nghèo, hộ cận nghèo, người có công với cách mạng và con của họ, người khuyết tật, hộ bị thu hồi đất canh tác. Để đạt được những mục tiêu trên, thời gian tới cần sự vào cuộc tích cực hơn nữa của các cấp, các ngành và toàn xã hội, đặc biệt là sự tích cực, chủ động của bản thân người lao động.

Nguyễn Cường