Phóng viên: Xin bác sĩ cho biết những nguyên nhân cơ bản khiến nhiều người bị rối loạn tiêu hóa trong dịp tết?

Bác sĩ Vũ Ðình Triển: Có khá nhiều nguyên nhân dẫn đến rối loạn tiêu hóa trong dịp tết với các biểu hiện như đầy bụng, khó tiêu hoặc đau bụng, tiêu chảy… Nguyên nhân là do ăn quá nhiều các thực phẩm giàu đạm, chất béo hoặc do ăn phải thực phẩm bị ô nhiễm trong quá trình sản xuất, bảo quản, quá trình chế biến không bảo đảm vệ sinh… Ðối với biểu hiện bị táo bón thường hay gặp ở người cao tuổi, nguyên nhân do ngày tết thường ăn ít rau, nhiều chất đạm. Bên cạnh đó, nhiều người cũng thay đổi thói quen, giờ giấc sinh hoạt, giảm các hoạt động lao động, tập luyện thể dục thể thao… gây ảnh hưởng đến hệ tiêu hóa.

Phóng viên: Vậy nên chuẩn bị bữa ăn truyền thống ngày tết như thế nào để có lợi cho sức khỏe?

Bác sĩ Vũ Ðình Triển: Bữa ăn truyền thống ngày tết đang có nhiều thay đổi do thay đổi trong đời sống và phong cách ăn uống của mỗi vùng miền.

Ðể bữa ăn ngày tết có lợi cho sức khỏe, không mất đi nét đặc trưng của người Việt và cũng là bảo tồn nét văn hóa truyền thống qua các thế hệ thì bữa cơm phải bảo đảm:

- Ăn no, đủ năng lượng

- Cân đối đủ 4 nhóm thức ăn, gồm: nhóm cung cấp tinh bột, nhóm cung cấp chất đạm, nhóm cung cấp chất béo, nhóm cung cấp vitamin và chất khoáng.

- Bảo đảm vệ sinh an toàn thực phẩm.

- Ăn ngon (chế biến thực phẩm, trang trí món ăn và thể hiện không khí thân tình trong bữa ăn)

- Ăn theo truyền thống, khẩu vị (món ăn đa dạng, thay đổi, hỗn hợp nhiều loại thực phẩm, tạo màu sắc, hương vị riêng cho ngày tết, chủ yếu nên sử dụng thực phẩm có nguồn gốc thực vật).

- Ăn tiết kiệm.

Phóng viên: Bác sĩ có thể cho lời khuyên về cách ăn uống khoa học trong ngày tết để bảo đảm sức khỏe, đặc biệt đối với người cao tuổi?

Bác sĩ Vũ Ðình Triển: Ðể bảo đảm sức khỏe trong những ngày tết, mọi đối tượng, đặc biệt là người cao tuổi cần phải ăn uống hợp lý. Sau đây là một số lời khuyên về cách ăn uống:

1. Ăn uống điều độ: Hải Thượng Lãn Ông, danh y Việt Nam thế kỷ XVIII, đã có rất nhiều lời khuyên về ăn uống hợp lý, nhưng trước hết là phải ăn uống điều độ. “Uống nước trước khi khát, nhưng không nên uống quá nhiều. Ăn trước khi đói, nhưng không nên ăn quá no”.

2. Ăn uống phải bảo đảm an toàn thực phẩm. “Họa từ miệng ra, bệnh từ miệng vào”. Ăn uống không bảo đảm an toàn sẽ gây ngộ độc thực phẩm, do vậy yêu cầu thức ăn, đồ uống không được là nguồn gây bệnh.

3. Phải tạo được không khí vui tươi, tình cảm trong bữa ăn.

Bữa ăn ngày tết là thời gian sum họp của các thành viên trong gia đình và chia sẻ các món ăn ngon truyền thống. Gia đình đoàn kết, vui vẻ, thân ái sẽ tạo không khí và điều kiện cho một bữa ăn ngon, ấm cúng. Bữa ăn ngày tết còn là dịp gia đình mời họ hàng, bạn bè, do vậy ngoài việc chuẩn bị món ăn, tạo không khí vui tươi, thân tình cũng cần chú ý đến vấn đề tình cảm trong ăn uống, “lời chào cao hơn mâm cỗ”.

4. Ăn đúng bữa.

5. Uống rượu ở mức vừa phải, vừa đủ để kích thích tiêu hóa.

Phóng viên: Tết là dịp tiêu thụ lượng lớn rượu, bia. Cần phải làm gì để phòng ngộ độc rượu, thưa bác sĩ?

Bác sĩ Vũ Ðình Triển: Rượu, bia là thức uống không thể thiếu trong những các bữa tiệc, liên hoan, hội họp cũng như trong những ngày tết. Tuy nhiên, uống rượu quá nhiều có thể gây hại nghiêm trọng cho sức khỏe, do vậy mọi người cần tuân thủ một số nguyên tắc sau khi uống rượu:

- Không pha nước ngọt, nước soda vào rượu. Nhiều người thường nghĩ làm như vậy sẽ giúp làm giảm nồng độ rượu, nhưng thật sai lầm, bởi các thành phần có trong nước ngọt có ga sẽ đẩy nhanh quá trình hấp thụ rượu vào trong máu.

- Nên uống từ từ. Trong vòng chưa đầy năm phút, ethanol sẽ vào máu. Và trong nửa giờ đến hai giờ sau khi uống, hàm lượng ethanol trong máu sẽ là cao nhất. Nếu uống rượu từ từ nó sẽ có đủ thời gian để phân hủy ethanol.

- Nên ăn rau xanh trong khi uống. Rượu làm tổn hại lớn cho gan. Các chất chống oxy hóa và vitamin trong rau xanh có thể bảo vệ gan.

- Cần chọn các loại rượu có nguồn gốc xuất xứ rõ ràng.

- Cần duy trì, phát huy nét đẹp văn hóa trong uống rượu mừng xuân để luôn mang đến may mắn và bình an cho tất cả chúng ta ngay từ những ngày đầu của năm mới.

Phóng viên: Xin cảm ơn bác sĩ!

Hà Anh

(Thực hiện)