Tháng 12/2013, xảy ra vụ ngộ độc rượu tại tỉnh Quảng Ninh khiến cho 16 người nhập viện, trong đó 6 người tử vong đã gióng lên hồi chuông cảnh báo về tình trạng người dân sử dụng rượu tràn lan, không rõ nguồn gốc xuất xứ như hiện nay. Tại Thái Bình, hầu như ngày nào Bệnh viện Đa khoa tỉnh cũng tiếp nhận bệnh nhân do ngộ độc rượu. Vào những ngày giáp Tết, số bệnh nhân nhập viện càng gia tăng, trong đó có nhiều người mắc chứng loạn thần do uống rượu kéo dài trong nhiều năm.

Anh Bùi Văn Vệ (xã Vũ Ninh, Kiến Xương) điều trị tại Khoa Nội - Tiêu hóa (Bệnh viện Đa khoa tỉnh) gần nửa tháng nay vì mắc bệnh xơ gan do uống rượu kéo dài trong nhiều năm. Tỉnh dậy sau 1 tuần rối loạn tâm thần, hoảng loạn, la hét, anh kể: "Tôi uống rượu liên tục khoảng 15 năm nay, ban đầu uống ít, dần dần tăng lên trung bình từ nửa lít đến một lít/ngày. Công việc lao động chân tay vất vả, có những lúc chỉ uống rượu suông khiến cơ thể suy kiệt. Vào nằm viện mới thấy thấm thía: nghe người xung quanh kể lại hành động, lời nói của mình lúc mê sảng xấu hổ lắm, vừa đau đớn bản thân mình vừa tốn tiền, vợ con vất vả nên sau đợt này tôi quyết tâm cai rượu, chữa bệnh lấy lại sức khỏe lao động chăm lo cho gia đình".

Cũng mắc bệnh xơ gan, loạn thần kinh gần 2 ngày do rượu như anh Vệ, khi nhập viện ông Đỗ Văn Hoạch (xã Bắc Hải, Tiền Hải) lo lắng hơn khi nghe bác sĩ thông báo mình mắc thêm bệnh viêm tụy. Bà Nguyễn Thị Hiền, vợ ông Hoạch kể: "Do uống rượu liên tục, kéo dài nhiều năm nay đã khiến sức khỏe chồng tôi giảm sút, da nhợt nhạt tái xanh, 7 - 8 năm nay chỉ quanh quẩn ở nhà không làm việc nặng, rỗi việc ra uống chén vào lại uống, đến bữa thì ăn rất ít nên người càng suy kiệt. Bác sĩ bảo xơ gan, viêm tụy đều do uống rượu quá nhiều. Vào viện hơn 1 tuần mà gia đình đã chi mất gần 10 triệu đồng. Tết đến nơi rồi mà cứ ngồi ở viện trông nhau thế này buồn lắm!".

Theo lời bác sĩ Trần Văn Dũng, Phó Trưởng khoa Nội - Tiêu hóa (Bệnh viện Đa khoa tỉnh): Trong rượu bình thường hay còn gọi là rượu bia thực phẩm có chứa ethanol, ức chế làm suy yếu hệ thần kinh trung ương, gây giảm hoạt tính các nơron thần kinh. Ngộ độc rượu thường chia làm 2 dạng: ngộ độc cấp tính và ngộ độc mãn tính. Ngộ độc rượu cấp tính trong giai đoạn đầu người uống có dấu hiệu kích thích, nói nhiều, các vận động phối hợp bị rối loạn, sau đó không tỉnh táo, tri giác giảm, có thể ngã gây chấn thương sọ não, nôn sặc đường thở, suy hô hấp, hạ đường huyết... dẫn đến tử vong nếu không được cấp cứu kịp thời. Ngộ độc rượu mãn tính thường gặp ở người có tiền sử sử dụng rượu liên tục trên 10 năm. Ở thể nhẹ người bệnh có biểu hiện run chân tay, nói nhảm, không tự chủ được hành vi, nặng hơn sẽ co giật, la hét, có hành vi giống như người bị tâm thần (gọi là chứng loạn thần kinh do rượu).

Thoái hóa gan, xơ gan và có thể mắc ung thư gan là bệnh dễ mắc nhất do lạm dụng rượu gây nên. Ngoài ra, uống rượu nhiều trong thời gian dài còn có thể gây nên các bệnh: tai biến mạch máu não, suy tim, tăng huyết áp, viêm tụy mãn, đái tháo đường... để lại các di chứng nặng nề, khiến người bệnh mất khả năng lao động, trở thành gánh nặng cho gia đình. Trung bình mỗi ngày, Khoa Nội - Tiêu hóa tiếp nhận 1 - 2 bệnh nhân mắc các bệnh tiêu hóa do rượu gây nên, vào dịp Tết Nguyên đán số bệnh nhân gia tăng, có ngày đến 3 - 4 bệnh nhân. Điều đáng buồn là tỷ lệ bệnh nhân mắc xơ gan do rượu ngày càng tăng với mức độ nặng hơn, tuổi ngày càng trẻ hóa từ 30 - 45.

Tác hại của rượu đối với sức khỏe thì ai cũng biết, nhưng không phải ai cũng tránh xa được. Uống rượu nhiều dẫn đến ngộ độc sẽ để lại hậu quả khôn lường, người mang bệnh suốt đời, ảnh hưởng nghiêm trọng sức khỏe và khả năng lao động, sa sút về kinh tế, thậm chí không ít người phải trả giá bằng cả tính mạng của mình. Say rượu cũng là một trong những nguyên nhân gây nên tai nạn giao thông, tăng tình trạng vi phạm pháp luật, mất an ninh trật tự, nhiều gia đình ly tán. Hiện nay, trên thị trường có rất nhiều loại rượu với các nhãn hiệu khác nhau được bày bán, trong đó không ít rượu giả, rượu không rõ nguồn gốc xuất xứ, rượu tự nấu của các cơ sở tư nhân không bảo đảm chất lượng. Đặc biệt, vụ việc ngộ độc do uống rượu Nếp 29 Hà Nội gây chết người ở Quảng Ninh vừa qua, chủ sản xuất đã sử dụng cồn công nghiệp để pha chế một lần nữa cảnh tỉnh người sử dụng rượu phải thận trọng "tự cứu mình trước khi quá muộn".

Tết Nguyên đán đang đến rất gần, chắc chắn tình trạng sử dụng rượu, bia và các vụ ngộ độc rượu sẽ gia tăng. Bác sĩ Hoàng Đăng Tý, Khoa Hồi sức tích cực - Chống độc (Bệnh viện Đa khoa tỉnh) khuyến cáo: Đề phòng ngộ độc rượu tốt nhất mỗi người nên hạn chế sử dụng rượu bia và đồ uống có cồn. Nếu bị say rượu phải nằm nghiêng tại chỗ, lấy hết các chất có trong miệng để tránh gây sặc đường thở. Khi người say trong tình trạng hôn mê, không ý thức được hành vi, rối loạn nhịp thở, người nhà đưa đến các cơ sở y tế để bác sĩ xử lý, điều trị kịp thời. Đối với những người nghiện rượu, bệnh nhân ngộ độc rượu mãn tính, mắc các bệnh xơ gan, đường ruột, viêm tụy... do rượu nên hạn chế dùng rượu, giảm dần lượng uống, tiến đến bỏ hẳn rượu.

Nguyễn Hình