Những năm gần đây, khi đời sống phát triển, nhu cầu tiêu dùng gia tăng… khiến lượng rác thải cũng tăng đột biến. Cùng với đó là tình trạng xả rác thải bừa bãi của người dân ra môi trường xung quanh như bờ ao, kênh mương, bãi đất trống đã hình thành nhiều bãi rác tự phát, không bảo đảm vệ sinh môi trường, mất mỹ quan nông thôn.

Trước thực trạng đó, ngay khi bắt tay vào xây dựng nông thôn mới (NTM), Ðảng ủy, UBND xã Ðông Xuân xác định môi trường là một trong những tiêu chí khó cần tập trung thực hiện song hành với nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội. Vì vậy, xã đã chỉ đạo các ban, ngành, đoàn thể, các cơ sở thôn cùng vào cuộc vận động nhân dân tích cực tham gia các hoạt động bảo vệ môi trường (BVMT) trong thôn, xóm; khuyến cáo người dân những tác hại do ô nhiễm môi trường với cuộc sống con người; đẩy mạnh công tác tuyên truyền, giáo dục, nâng cao nhận thức và kiến thức pháp luật về BVMT thông qua các lớp tập huấn, hướng dẫn mọi người cách thức giữ gìn vệ sinh trong nhà, ngoài ngõ; đồng thời tuân thủ các quy định của pháp luật về BVMT.

Theo ông Vũ Văn Hùng, Chủ tịch UBND xã, với sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, trong đó Hội Phụ nữ xã được giao vai trò chủ đạo cùng với các ban, ngành và thôn, xóm thực hiện tuyên truyền, vận động nhân dân tham gia đóng góp kinh phí để thành lập các tổ thu gom rác thải theo cơ chế tự cân đối thu, chi. Ðài Truyền thanh xã thường xuyên tuyên truyền về nếp sống ăn ở hợp vệ sinh, giữ gìn vệ sinh môi trường từ trong gia đình đến các ngõ xóm. “Mưa dầm thấm lâu”, sau một thời gian thực hiện, bà con nhân dân đã đồng tình hưởng ứng, góp phần làm thay đổi những thói quen xấu, vứt rác bừa bãi ảnh hưởng đến môi trường. Ðể bảo đảm cho tổ thu gom rác thải duy trì hoạt động thường xuyên, UBND xã đã hỗ trợ tiền mua xe chở rác, chổi quét, cuốc, xẻng và dụng cụ bảo hộ lao động... Toàn xã đã thành lập 4 tổ thu gom rác thải, mỗi tổ từ 1 - 3 người, định kỳ tuần 2 buổi thu gom rác thải sinh hoạt từ hộ gia đình vận chuyển đến bãi rác tập trung để xử lý.

Tuy nhiên, do lượng rác thải sinh hoạt phát sinh ngày càng lớn, từ dưới 1 tấn rác/ngày năm 2011 lên trên 2,5 tấn rác/ngày năm 2014 nên bãi chôn lấp rác của xã với diện tích 5.000m² không đáp ứng yêu cầu. Ðược sự quan tâm của UBND tỉnh, Sở Tài nguyên và Môi trường, Ðông Xuân được tiếp cận Dự án “Xử lý rác thải bằng công nghệ lò đốt”, công suất từ 10 - 12 tấn/ngày do Công ty Cổ phần Cơ khí và Xây lắp Thái Bình phối hợp với Sở Tài nguyên và Môi trường, Sở Khoa học và Công nghệ nghiên cứu, thiết kế, chế tạo. Lò đốt rác được thiết kế nhỏ, gọn gồm hai buồng đốt, sử dụng công nghệ đốt lấy khí tự nhiên không cần bổ sung nhiên liệu. Rác đưa vào lò trên hệ thống băng chuyền, sau đó được sấy trước khi đốt.

Theo quy trình thì lượng rác thải sinh hoạt hàng ngày sẽ được thu gom, vận chuyển về khu tập kết của lò đốt nhằm tránh hiện tượng rác thải phát tán gây ô nhiễm môi trường. Hàng ngày, nhân viên phụ trách môi trường sẽ tiến hành phân loại rác. Hiện, với 2,5 tấn rác/ngày, lò đốt hoạt động khoảng 4 giờ, lượng rác thải rắn được chôn lấp chiếm khoảng 10%. Cũng theo ông Vũ Văn Hùng, từ khi có lò đốt rác, rác thải được xử lý triệt để, tình trạng ô nhiễm môi trường giảm hẳn do rác thu gom đến đâu đốt hết đến đó. Hơn nữa, lượng khói thải ra ngoài không khí ít, lại cách xa khu dân cư trên 700m nên không ảnh hưởng đến sinh hoạt của người dân.

Sau hơn 1 tháng đi vào hoạt động, lò đốt rác thải sinh hoạt đã góp phần giúp Ðông Xuân giải được bài toán ô nhiễm môi trường từ những bãi rác tự phát; đồng thời tiết kiệm quỹ đất để chôn lấp, hạn chế tình trạng ô nhiễm môi trường nước, không khí.      

Ðức Dũng