Tôi làm công tác khuyến học khu phố gần 10 năm nay, theo dõi, được biết chất lượng dạy văn hóa và đạo đức của các trường mầm non, tiểu học, THCS phường Kỳ Bá rất tiến bộ,  bền vững. Số học sinh giỏi cấp trường, cấp thành phố mỗi năm một tăng.

Chi hội khuyến học tổ 13 phường Kỳ Bá, tổng kết 5 năm trở lại đây, đã khen thưởng tặng quà cho trên 300 lượt học sinh giỏi các cấp học. Trong đó có 1 học sinh nữ đoạt giải ba quốc gia về sinh học, 2 học sinh đoạt giải ba về Văn, Vật Lý.

Chất lượng học sinh của các trường mầm non, Tiểu học, THCS, không những phát huy vững chắc ở địa phương, mà còn có một số cháu chuyển đi học nơi khác cũng đều phát huy tốt. Ví dụ như cháu Tuấn Anh, Phan Việt Hà theo gia đình lên Hà Nội học từ lớp 8 năm học 2009 – 2010, 2010 – 2011.

Tôi xin kể về cháu Việt Hà, là học sinh giỏi từ lớp 1 đến lớp 5 và là cán bộ lớp từ lớp 6, lớp 7. Được học lớp 8, lớp 9 tại trường THCS Yên Hòa, quận Cầu Giấy Hà Nội. Học lớp  8 được học bổng về học giỏi toàn diện, lớp phó phụ trách học tập lớp 9. Tổng kết năm học lớp 9 Việt Hà đứng thứ nhì.

Để củng cố và nâng cao kiến thức, Việt Hà thi đỗ vòng 1 và vòng 2 cấp Quận, thi chuyên văn cấp thành phố (Hà Nội), Việt Hà được giải nhì. Như vậy, được cộng điểm để vào học lớp 10, không phải thi. Nhưng để tiếp tục củng cố, nâng cao kiến thức đã được học và thử sức xin thi vào học lớp 10 ở một số trường, Việt Hà dự thi tại trường Đại học Sư phạm 1 (Hà Nội) được 32 điểm, điểm chuẩn 28. Tiếp tục thử sức, Việt Hà thi vào lớp 10 tại trường THPT Yên Hòa, đạt 59 điểm rưỡi (chắc là cộng cả điểm thi đứng nhì giải chuyên văn Thành phố Hà Nội), và tiếp tục thi tại trường Amtécdam, Việt Hà đạt 42 điểm điểm chuẩn dưới 40. Kết quả như vậy Việt Hà đều đỗ vào lớp 10 năm học 2011 – 2012. Việt Hà chọn vào học lớp 10, tại trường Đại học Sư phạm I Hà Nội, trường gần nhà ở của Việt Hà.

Nhiều người và các bạn học sinh của Việt Hà nói là: Sở dĩ Hà học giỏi, thi đâu đỗ đấy, là nhờ mẹ bạn  ấy là giáo viên. Ý kiến này chỉ đúng một phần. Mẹ Hà là cô giáo chuyên dạy toán, mà Việt Hà học giỏi đều các môn từ lớp 1, sở trường lại là môn Văn. Nguồn gốc  học tốt, đều, vững chắc, Việt Hà có hệ thống kiến thức cơ bản từ lớp 1 trở lên, có 1 phần thông minh, tốt bụng, nhiều bạn bè quý mến. Bố mẹ Việt Hà, ngoài việc lao động kiếm tiền nuôi con ăn học, còn chăm lo hướng dẫn phương pháp học tập cho các con. Ở tuổi mầm non đến học lớp 4 Việt Hà được học – chơi, chơi – học, lên lớp 5: học – làm – chơi. Hà vừa học cho mình, hướng dẫn em học, tự lo sinh hoạt cá nhân mình, cho em, ngoài giờ học phải lo sắp bữa ăn tối cho cả nhà.

Việt Hà không học thêm triền miên, chỉ học chương trình của sách giáo khoa, không học trước chương trình, học môn nào, làm hết bài môn ấy. Học xong môn chính, làm hết bài tập mới đi chơi. Nhà có 1 dàn Oóc gan rẻ tiền, Hà học thêm nhạc, có bộ đầu video, cứ vào tối thứ bảy cả nhà hát karaoke, rất vui vẻ. Việt Hà được sống thoải mái: học – làm – chơi, không bị chịu áp lực nào nên học tốt, ít ốm vặt và lớn nhanh, mới học hết lớp 9 mà đã có trọng lượng cơ thể 49kg.Tham gia dự thi 4 đợt, đều đỗ điểm cao.

Có người hỏi “Việt Hà thi đỗ điểm cao, làm bài trước giờ quy định, có phải gặp may, trúng đề thi sở trường? Việt Hà trả lời: may chỉ có một  phần thôi ạ. Khi đăng ký dự thi, hoặc vào giờ thi phải có tự tin, cơ sở của tự tin là kiến thức cơ bản phải vững đã được  học từ lớp dưới. Vì thế, khi nhận đề thi cháu luôn bình tĩnh đọc kỹ đề thi, chọn đề nào dễ mà chắc ăn cháu làm trước, đề khó vừa cháu làm sau. Cuối cùng tập trung suy nghĩ làm đề khó. Làm chủ được kiến thức nên cháu luôn chủ động làm bài, không để ý đến thời gian còn nhiều hay ít, không chú ý đến bạn ngồi cùng bàn và cũng không để ý đến cán bộ giám thị ngồi ở đâu và có chú ý nhìn mình không, cho nên cháu không lãng phí mất thời gian vô ích, tập trung như 100% thời gian làm bài. Vì vậy, các đợt thi cháu đều làm bài xong trước giờ...”

Từ kết quả  học tập  của cháu Việt Hà, có thể rút ra một kinh nghiệm là, phải cho trẻ học đều, theo hệ thống chương trình sách giáo khoa từ dưới lên. Quan trọng là tạo điều kiện hướng dẫn phương pháp học hợp lý, tạo cho trẻ vui chơi, tự chủ, tự tin trong học – làm – chơi. Làm được như vậy, chắc chắn cháu học sinh nào cũng có thể học tập đạt kết quả cao.

Phan Văn Bút
                (Thành phố)