Đến năm 2013, toàn tỉnh có 16 trường THCS liên xã trên cơ sở sáp nhập 37 trường THCS, Có 11 trường THCS liên xã đã cơ bản xây dựng hoàn thiện cơ sở vật chất tại 1 điểm trường, 5 trường còn lại mới thực hiện được liên tổ chức bộ máy. Nhìn chung, các trường THCS liên xã đã đủ phòng học để học 1 ca, có các phòng học bộ môn, chức năng và phòng hiệu bộ. Trong 5 năm thực hiện công tác liên trường, đã quy hoạch và mở rộng 21,5ha đất, xây dựng mới 643 phòng học, xóa 7 phòng học nhờ, phòng học tạm, nâng tỷ lệ phòng học kiên cố lên 78%.

Trong 8 huyện, thành phố, Đông Hưng là đơn vị làm tốt công tác liên trường. Trường THCS Hoa Hồng Bạch là ngôi trường liên xã đầu tiên của Đông Hưng đạt chuẩn quốc gia giai đoạn 2001 - 2010. Trường được thành lập tháng 9/2002 trên cơ sở hợp nhất 3 trường THCS của 3 xã: Hồng Châu, Hồng Giang, Bạch Đằng. Đến năm 2008, sáp nhập thêm trường THCS Hoa Nam. Đến nay, Trường đã khẳng định được ưu thế và cơ bản khắc phục các nhược điểm như: mua sắm, bổ sung trang thiết bị dạy học dàn trải, dạy chéo môn, dư thừa phòng học. 5 năm trở lại đây, Trường liên tiếp đạt danh hiệu “Tập thể lao động xuất sắc”. Nhờ sự phấn đấu bền bỉ, quyết tâm cao, không ngừng sáng tạo, đến nay Trường có hệ thống cơ sở vật chất khang trang, hiện đại; đội ngũ cán bộ, giáo viên, nhân viên giỏi; số lượng học sinh giỏi, chất lượng giáo dục không ngừng được nâng cao. Năm học 2009 - 2010, Trường là đơn vị dẫn đầu các trường THCS toàn tỉnh, được UBND tỉnh tặng Cờ “Đơn vị có thành tích xuất sắc trong phong trào thi đua”. Tháng 2/2011, Trường được Thủ tướng Chính phủ tặng Bằng khen. Năm học 2013 - 2014, Trường  được UBND tỉnh tặng Bằng khen.

Tuy nhiên, ở một số địa phương, việc thực hiện mô hình trường THCS liên xã chưa thực sự hiệu quả do chưa làm tốt công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức. Trường THCS Bảo Hưng (Quỳnh Phụ) được hình thành dựa trên việc sáp nhập trường THCS hai xã Quỳnh Hưng và Quỳnh Bảo. Ông Nguyễn Khắc Thận, Chủ tịch UBND huyện Quỳnh Phụ cho biết: Hiện nay, Trường THCS Bảo Hưng còn một số hạn chế như còn hai điểm trường lẻ gây khó khăn trong công tác sinh hoạt đảng, chưa nhận được sự đồng thuận của nhân dân hai xã, phong trào thi đua dạy tốt, học tốt chưa thực sự phát triển… Để khắc phục những hạn chế trên, Phòng Giáo dục và Đào tạo Quỳnh Phụ phối hợp với UBND hai xã có nhiều biện pháp nâng cao nhận thức của đội ngũ cán bộ, giáo viên và nhân dân, tuy nhiên chưa đạt được hiệu quả tích cực.

Nhìn chung, tiến độ xây dựng trường THCS liên xã còn chậm so với mục tiêu đề ra. Toàn tỉnh còn nhiều trường THCS quy mô nhỏ (dưới 10 lớp). Hiện nay có 254 trường hạng 3, chiếm 89% trường THCS trong tỉnh, trong đó có 149 trường có quy mô 10 lớp trở xuống, 28 trường có quy mô rất nhỏ (từ 4 lớp đến 7 lớp) như Trường THCS Hoa Lư, Minh Châu (Đông Hưng), Trường THCS Thái Thủy (Thái Thụy) có 4 lớp… Ông Trần Hồng Sơn, Phó Giám đốc Sở Nội vụ khẳng định việc thực hiện liên trường với các trường THCS có quy mô nhỏ là việc làm cấp thiết nhằm nâng cao chất lượng giáo dục. Tuy nhiên, kế hoạch sáp nhập vẫn còn lúng túng. Vì vậy, các địa phương cần rà soát và xem xét chi tiết điều kiện của từng đơn vị về cơ sở vật chất và bộ máy quản lý trước khi sáp nhập, nêu những ưu điểm và thẳng thắn nhìn nhận những hạn chế. Công tác liên trường cũng cần có sự chỉ đạo quyết liệt của UBND tỉnh thông qua chủ trương, cơ chế, chính sách.

Để đẩy nhanh tiến độ, ngành Giáo dục và Đào tạo đang tích cực tuyên truyền về lợi ích của việc xây dựng trường THCS liên xã để chính quyền và nhân dân các địa phương đồng thuận thực hiện; tăng cường xã hội hóa thông qua việc huy động mọi nguồn lực xã hội đối với giáo dục - đào tạo. Đối với các trường THCS liên xã đã xây dựng, Sở yêu cầu phòng Giáo dục - Đào tạo các huyện, thành phố, các trường THCS tổ chức tổng kết rút kinh nghiệm và nhân rộng mô hình ở các địa phương; tiếp tục quan tâm đầu tư xây dựng cơ sở vật chất, đội ngũ giáo viên. Đối với các trường THCS có quy mô nhỏ, tiến hành đánh giá, khảo sát và thực hiện sáp nhập các trường với nhau thành trường THCS liên xã theo quy mô thích hợp. Địa điểm đặt trường liên xã ở khu vực thuận lợi, tận dụng tối đa cơ sở vật chất hiện có. Ngành Giáo dục và Đào tạo sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các địa phương thực hiện hiệu quả việc xây dựng trường THCS liên xã theo quy hoạch, coi nhiệm vụ xây dựng trường THCS liên xã trong những năm tới là nhiệm vụ trọng tâm của toàn ngành.

 Đặng Anh