Trường THCS Tam Quang có 26 cán bộ, giáo viên, gần 300 học sinh với 9 lớp học. Mọi hoạt động dạy và học của thầy và trò diễn ra trong 8 phòng học và một lán xe. Tuy nhiên, điều mà giáo viên và học sinh nơi đây lo lắng nhất không phải là thiếu phòng học mà là sự xuống cấp của các phòng phòng đe dọa đến tính mạng của hàng trăm con người.

Khi nhắc lại chuyện lán xe bị đổ sập, cô giáo Doãn Thị Thúy vẫn còn rùng mình. “Buổi sáng hôm đó tôi và các em học sinh lớp bồi dưỡng học sinh giỏi Toán học ở lán xe. Đang dạy thì thấy bức tường nứt há ra rồi hơi nghiêng và phát ra tiếng kêu. Đến trưa thì bức tường bất ngờ đổ kéo theo cả lán xe sập xuống. Thật hú vía vì lúc đó cô và trò không có ai ở trong” - cô Thúy kể lại.

Khu nhà hiệu bộ, nơi làm việc và nghỉ ngơi của cán bộ, giáo viên Trường THCS Tam Quang có 11 phòng cấp 4 với tổng diện tích hơn 150m². Hiệu trưởng nhà trường Nguyễn Như Hùng cho biết, những ngày nắng thì nền nhà loang lổ bóng nắng, còn khi trời mưa thì trong phòng như ngoài sân. “Như thế cũng chẳng là gì, chúng tôi được phong là những cán bộ giáo viên dũng cảm nhất ngành giáo dục huyện Vũ Thư vì hàng ngày, hàng giờ sống, làm việc trong khu nhà tường đã nứt vỡ và nghiêng. Nó còn đứng được như hiện nay là nhờ 6 chiếc cột bê tông chống đỡ bức tường đằng sau” - thầy Hùng nói.

Khu nhà cấp 4 được xây dựng lâu năm đã đành, 8 phòng học mái bằng cũng đang rơi vào thảm cảnh. Tất cả trần nhà đều bị bong tróc lớp vữa trát; nhiều chỗ bê tông nổ vỡ lộ cả sắt. Tình trạng vữa rơi vào đầu thầy cô giáo và học sinh khi đang dạy và học là chuyện thường ngày. Dù trời nắng, nhưng trên trần và tường của lớp học vẫn ẩm ướt và mốc xanh. Một số chỗ, nước ngấm qua mái nhỏ từng giọt xuống lớp học. Không chỉ có vậy, chân các song cửa sổ bị vỡ bung và các cánh cửa thì cũ mục không đủ sức chống đỡ mưa gió. Nghiêm trọng hơn là tường và phần móng dương của tòa nhà đang bị nứt vỡ và tạo thành rãnh ngày một to, đút vừa cả bàn tay.

Với tình trạng phòng học mất an toàn như vậy, giáo viên và học sinh lúc nào cũng nơm nớp lo xảy ra tai nạn chết người. Để duy trì việc dạy và học của thầy và trò, Trường đã sáng tạo ra nhiều biện pháp để khắc phục. Thầy Nguyễn Như Hùng cho biết: Vào đầu năm học và thỉnh thoảng tôi lại chỉ đạo cán bộ, giáo viên đi gõ trần nhà. Chỗ nào kêu bồm bộp chuẩn bị bong tróc rơi xuống thì cho nạo phá xuống ngay để tránh rơi vào đầu học sinh. Ban giám hiệu cũng quán triệt và “tập huấn” cho cán bộ, giáo viên và học sinh, khi thấy có “hiện tượng lạ” thì phải sơ tán lớp học ra ngoài ngay nhằm đảm bảo tính mạng cho giáo viên và học sinh.

Còn một thực trạng cũng đáng quan ngại nữa là chỉ cần một trận mưa to kéo dài 2 - 3 giờ thì cả sân trường ngập lênh láng nước. Dù mưa đã dứt nhưng sau vài ngày, học sinh và giáo viên vẫn phải xách dép, xắn quần lội vào lớp học. Vì trường nằm trong khu dân cư nên mỗi lần nước ngập rất mất vệ sinh, không chỉ gây bệnh ngoài da cho giáo viên, học sinh mà còn làm cho kết cấu lớp học vốn đang xuống cấp thêm hư hỏng nhanh hơn. Tất cả thực trạng buồn này diễn ra thường xuyên suốt 4 - 5 năm qua.

Ông Hoàng Trọng Thư, Chủ tịch UBND xã Tam Quang cho biết: Các phòng học của nhà trường được xây dựng từ năm 1990. Mang tiếng là nhà mái bằng kiên cố nhưng thực chất được xây từ nền móng nhà cấp 4 trước đó và gia cố thêm tường để đổ mái bằng. Sau một thời gian dài sử dụng và trong điều kiện môi trường bất thuận nên công trình này bị hư hỏng nặng. Mặc dù hàng năm địa phương cũng quan tâm dành ra một phần ngân sách để tu sửa trường lớp nhưng không thấm vào đâu trước sự xuống cấp nhanh chóng của công trình.

Cũng theo ông Hoàng Trọng Thư, một vài năm qua, UBND xã Tam Quang đã lập tờ trình, thiết kế, xây dựng dự toán kinh phí xây mới trường học nhưng vì kinh phí quá lớn trong khi ngân sách của địa phương eo hẹp nên chưa thể thực hiện được. Cấp ủy, chính quyền địa phương cũng đã đề nghị các cơ quan chức năng của tỉnh và huyện hỗ trợ giúp xã nhưng đến nay vẫn chưa có kết quả.

Hiện nay, xã Tam Quang đang thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới; chuẩn hóa cơ sở vật chất trường học cũng là một tiêu chí địa phương phấn đấu. Chủ tịch UBND xã Hoàng Trọng Thư khẳng định, dù là địa phương nghèo nhưng chúng tôi sẽ cố gắng tiết kiệm ngân sách để có vốn đối ứng. Nếu được tỉnh và huyện hỗ trợ kinh phí cho địa phương thì chúng tôi sẽ bắt tay vào xây dựng trường THCS lại ngay để bảo đảm chất lượng giáo dục và sức khỏe, sự an toàn tính mạng cho giáo viên và con em trong xã.

Trong khi chờ đợi nguồn kinh phí để có thể xây dựng trường mới thì hơn 300 cán bộ, giáo viên và học sinh Trường THCS Tam Quang vẫn phải bước vào một năm học mới với những thấp thỏm lo âu. Đặc biệt, trong mùa mưa bão, không hiểu việc dạy và học của nhà trường sẽ thế nào? Những cán bộ lãnh đạo ngôi trường này sẽ còn sáng tạo ra những biện pháp gì để chống đỡ sự xuống cấp của lớp học, khắc phục khó khăn và ổn định việc dạy, học?

Khắc Duẩn
(Đài Truyền thanh Vũ Thư)