Theo bác sĩ Vũ Văn Trâm, Giám đốc Bệnh viện Phổi Thái Bình: Do tính chất nghiêm trọng của lao đa kháng thuốc nên thời gian qua, công tác sàng lọc, phát hiện bệnh lao đa kháng thuốc được ngành Y tế và cả hệ thống phòng, chống lao của tỉnh chú trọng. Tuy nhiên, việc sàng lọc và gửi các đối tượng lao đa kháng thuốc đến cơ sở điều trị còn nhiều hạn chế. Thực trạng việc quản lý bệnh nhân lao đa kháng thuốc còn gặp nhiều khó khăn do sự phối hợp của bệnh nhân không tốt. Việc quản lý, cấp phát thuốc và giám sát bệnh nhân dùng thuốc cũng còn lúng túng, chưa đạt yêu cầu. Trong năm 2018, riêng Bệnh viện Phổi Thái Bình đã xét nghiệm cho 437 trường hợp nghi lao đa kháng thuốc, kết quả đã phát hiện 12 trường hợp lao đa kháng thuốc. Cũng trong năm 2018, các cơ sở y tế toàn tỉnh đã phát hiện 16 bệnh nhân lao đa kháng thuốc đưa vào điều trị, trong đó có 2 bệnh nhân lao siêu kháng thuốc, nâng số bệnh nhân lao đa kháng thuốc trên địa bàn tỉnh hiện đang quản lý, điều trị là 23 bệnh nhân.

Lao kháng thuốc là tình trạng vi khuẩn lao trong cơ thể người bệnh kháng lại với một hay nhiều loại thuốc chống lao. Có những bệnh nhân lao kháng thuốc ở mức độ ít nghiêm trọng như chỉ kháng 1 loại thuốc, nhưng có những bệnh nhân kháng thuốc mức độ nặng gọi là lao đa kháng thuốc, nặng hơn là siêu kháng thuốc. Khi bị kháng thuốc, thuốc không có tác dụng với vi khuẩn lao, việc điều trị không hiệu quả. Mặc dù đang trong quá trình điều trị song các triệu chứng sốt, ho, khạc đờm ở người bệnh không thuyên giảm hoặc thuyên giảm một thời gian rồi xuất hiện trở lại với các biểu hiện tăng nặng hơn, nguy hiểm hơn ban đầu khi mới phát hiện bệnh. Có nhiều nguyên nhân dẫn đến việc các bệnh nhân lao bị kháng thuốc như: vi khuẩn lao tự biến đổi cấu trúc chống lại thuốc; người bệnh ngay từ đầu đã bị lây nhiễm loại vi khuẩn lao kháng thuốc từ người bệnh bị lao kháng thuốc khác hoặc do uống thuốc không đủ mạnh để tiêu diệt vi khuẩn lao. Song trong các nguyên nhân, nguyên nhân phổ biến nhất vẫn là do bệnh nhân lao không tuân thủ theo đúng phác đồ và thời gian điều trị. Lý do bởi một số bệnh nhân sau một thời gian điều trị thấy sức khỏe ổn định, không còn triệu chứng của bệnh lao nên nghĩ đã khỏi bệnh. Vì vậy, chủ quan tự ý ngừng hẳn không uống thuốc, hoặc có uống nhưng không chú trọng. Có bệnh nhân do sức khỏe yếu, khó chịu với những tác dụng phụ của thuốc nên không uống hoặc bớt thuốc, uống không đủ liều lượng đã được kê. Có người do thời gian điều trị lao kéo dài trong khi hàng ngày vẫn phải bận mải lao động kiếm tiền duy trì cuộc sống, không có điều kiện tuân thủ việc điều trị nghiêm ngặt... Các trường hợp này đều tạo điều kiện thuận lợi cho vi khuẩn lao trở nên kháng thuốc. Bình thường, bệnh lao có thể chữa khỏi hoàn toàn khi tuân thủ phác đồ và thời gian điều trị 6 tháng, tỷ lệ khỏi bệnh cao trên 90%. Nhưng với lao đa kháng thuốc, việc điều trị khỏi bệnh khó khăn hơn nhiều. Ngoài phải tuân thủ điều trị nghiêm ngặt, thời gian điều trị cũng phải kéo dài hơn và phải dùng nhiều loại thuốc hơn, chi phí tốn kém hơn, song tỷ lệ khỏi bệnh cũng thấp hơn.

Theo bác sĩ Vũ Văn Trâm, khi số người bị lao kháng thuốc tăng, đặc biệt là khi chưa được quản lý là mối nguy hiểm cho cộng đồng vì nguy cơ lây lan vi khuẩn lao kháng thuốc cao. Vì vậy, để dự phòng lao kháng thuốc, người đã mắc bệnh lao cần tuyệt đối tuân thủ chỉ dẫn của bác sĩ, phải uống thuốc đủ liều, đúng phác đồ và thời gian điều trị. Bệnh nhân lao đa kháng thuốc cần phải được theo dõi, giám sát quá trình điều trị chặt chẽ. Người bệnh cần ý thức trong sinh hoạt như không khạc nhổ tùy tiện, phải sử dụng khẩu trang khi nói chuyện và tiếp xúc hàng ngày phòng lây lan bệnh ra cộng đồng. Với người chưa mắc bệnh, khi ho kéo dài hơn 2 tuần hoặc trong gia đình có người đã từng bị lao, thường tiếp xúc với người bị bệnh lao cần chủ động đi khám, xét nghiệm để được tầm soát bệnh lao và sớm được điều trị nếu có bệnh.

HÀ DUNG