Thái Thượng (Thái Thụy) là một trong những địa phương được khoanh vùng khu vực nghi còn hài cốt liệt sĩ trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp. Phạm vi tìm kiếm tại xã có diện tích gần 4.000m2, được chia làm 3 khu vực cụ thể. Việc tìm kiếm được thực hiện đồng loạt trên các khu vực, đào thủ công là chủ yếu. 

Cùng với việc xác minh qua các tư liệu lịch sử địa phương, Bộ CHQS tỉnh đã tiến hành xác minh các nhân chứng là người địa phương, người trực tiếp tham gia chiến đấu trên địa bàn. Các nhân chứng cho biết, tháng 3/1952, Đại đoàn 320 (Quân khu 3) phối hợp với bộ đội và dân quân du kích địa phương chiến đấu chống lại trận càn Méc-quya của thực dân Pháp. Trong trận chiến đấu này, do bị lộ, địch đã dùng pháo kích và bom đánh phá ác liệt làm bộ đội và dân quân hy sinh nhiều. Các nhân chứng cũng khẳng định, quân địch bị chết nhiều nhưng đã được đưa đi hết. Số hài cốt còn lại của bộ đội thuộc Trung đoàn 48, Đại đoàn 320 và dân quân địa phương.

Sau năm 1952, chính quyền địa phương đã tìm kiếm, cất bốc và quy tập vào nghĩa trang liệt sĩ xã được 114 mộ, trong đó có 8 mộ có thông tin, còn lại 106 mộ chưa rõ danh tính. Từ năm 1996 đến năm 2008, trong quá trình xây dựng nhà cửa, tu bổ đê điều, chính quyền và nhân dân Thái Thượng tiếp tục phát hiện, cất bốc 11 bộ hài cốt nghi là hài cốt liệt sĩ hy sinh trong trận càn Méc-quya và di chuyển vào nghĩa trang nhân dân xã.

 Đại tá Khiếu Quang Bình, Phó Chính ủy Bộ CHQS tỉnh cho biết: Bộ CHQS tỉnh đã xây dựng kế hoạch, tổ chức lực lượng xác minh thông tin, khảo sát, khoanh vùng khu vực nghi còn hài cốt liệt sĩ trên địa bàn huyện Thái Thụy. Hiện nay, các đơn vị đang tích cực chuẩn bị cho công tác tìm kiếm. Các cơ quan, đơn vị tiếp tục hiệp đồng chặt chẽ đồng thời phát huy cao tinh thần trách nhiệm của các cấp, các ngành, nhất là cơ quan quân sự, bảo đảm thực hiện nghiêm túc, tận tình, chu đáo, trang trọng, đúng nghi lễ và an toàn tuyệt đối về mọi mặt.

Cùng với việc tổ chức tìm kiếm hài cốt liệt sĩ trên địa bàn xã Thái Thượng, trong đợt này, Bộ CHQS tỉnh tiến hành cất bốc 14 mộ cốt liệt sĩ đã được xác định trên địa bàn 4 xã Thái Thượng, Thái Thuần (Thái Thụy), Quyết Tiến, Bình Định (Kiến Xương) để quy tập vào nghĩa trang liệt sĩ tại địa phương. 

Thượng tá Vũ Đình Cường, Chỉ huy trưởng Ban CHQS huyện Kiến Xương cho biết: Trong đợt cất bốc, quy tập hài cốt liệt sĩ lần này, trên địa bàn huyện Kiến Xương có 2 mộ liệt sĩ nằm ngoài nghĩa trang tại khu vực cánh đồng Trại Đò, thôn Đông Tiến, xã Quyết Tiến và khu vực cánh đồng thôn Sơn Trung, xã Bình Định. Trong đó, có 1 phần mộ đã có danh tính là liệt sĩ Nguyễn Rinh, quê xã Nam Hải (Tiền Hải) và 1 phần mộ chưa rõ danh tính. Đối với liệt sĩ Nguyễn Rinh, đơn vị đã tham mưu với UBND huyện Kiến Xương chỉ đạo các ngành chức năng cất bốc, quy tập về nghĩa trang liệt sĩ cụm Hồng - Hà - Hải, xã Nam Hải theo nguyện vọng của gia đình. Còn với liệt sĩ chưa rõ danh tính, địa phương sẽ tổ chức quy tập về nghĩa trang liệt sĩ xã Hồng Thái theo nguyện vọng của nhân dân thôn Đông Tiến.

Ông Nguyễn Xuân Xanh, thôn Trung Lang, xã Nam Hải, thân nhân thờ cúng liệt sĩ Nguyễn Rinh chia sẻ: Chúng tôi biết thông tin phần mộ của anh trai hy sinh năm 1953 trong khi bố trí chống càn đang an táng tại cánh đồng thôn Sơn Trung, xã Bình Định. Theo kế hoạch, sắp tới, chính quyền địa phương tổ chức cất bốc hài cốt và tổ chức lễ truy điệu theo nghi thức quân đội, đưa anh tôi về nghĩa trang liệt sĩ quê nhà theo nguyện vọng của gia đình để tiện việc chăm sóc, thờ cúng. Chúng tôi thấy đây là nghĩa cử cao đẹp, thể hiện tính nhân văn sâu sắc, góp phần bù đắp mất mát, đau thương của gia đình các liệt sĩ.

Để công tác tìm kiếm, cất bốc và quy tập hài cốt liệt sĩ đạt kết quả cao nhất, Bộ CHQS tỉnh sẽ huy động gần 100 sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp cơ quan quân sự 8 huyện, thành phố và lực lượng dân quân tại chỗ xã Thái Thượng; đồng thời huy động quần chúng nhân dân tham gia vào quá trình tìm kiếm, cất bốc và quy tập hài cốt liệt sĩ. 

Thiếu tá Nguyễn Tuấn Anh, Trợ lý Chính sách, Ban Chính sách, Bộ CHQS tỉnh cho biết: Công tác tìm kiếm, cất bốc và quy tập hài cốt liệt sĩ trên địa bàn hai huyện Thái Thụy, Kiến Xương sẽ được thực hiện trong 3 đợt. Hài cốt các liệt sĩ sau khi cất bốc sẽ được lấy mẫu sinh phẩm để giám định ADN và tổ chức lễ truy điệu, an táng theo đúng nghi thức quân đội, góp phần đẩy nhanh tiến độ công tác tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ trên địa bàn tỉnh nói riêng, cả nước nói chung, đáp ứng sự mong mỏi của thân nhân liệt sĩ và các tầng lớp nhân dân.

Tất Đạt