Tiếng hô chưa dứt, các nữ TNXP C931 N93 Hưng Nhân - Thái Bình đã lao ra hiện trường đào bới đất đá tìm đồng đội bị vùi lấp dưới các hố bom. Không đủ băng cầm máu, họ xé cả áo đang mặc để băng bó cho đồng đội. Họ giành giật sự sống cho đồng đội từ tay kẻ thù từng phút, từng giây từ đống đổ nát, từ khói bom đầy mùi chết chóc. Không có một thứ thần dược nào cũng như phương tiện y học hiện đại nào cứu sống đồng đội bằng chính tình yêu thương của các nữ TNXP C931 N93.

Sáng sớm ngày 21/9/1966, máy bay địch quần đảo điên cuồng trên không trung làng Phượng Đình, xã Hoằng Long, huyện Hoằng Hóa (Thanh Hóa), lũ giặc trời chia làm nhiều tốp, tốp thì dăm bảy chiếc, tốp thì vài ba chiếc, tất cả bọn chúng đều gầm gào, cắn xé mảnh trời Hàm Rồng, chúng lao bom, vãi đạn xuống cầu Tào Xuyên, cầu Hàm Rồng, ga Nghĩa Trang, băm nát đường tàu Bắc - Nam. Bom vừa dứt tiếng nổ, 6 tiểu đội nữ TNXP lao ra mặt đường vừa cứu tìm đồng đội vừa san lấp hố bom, sửa đường cho xe qua. Đại đội trưởng Đỗ Văn Tụy kiểm đếm quân số thấy thiếu A trưởng A10 Nguyễn Trường Anh, quê thị trấn Hưng Nhân; A trưởng A9 Nguyễn Minh Thức, quê Nhâm Lang (Tân Tiến) và hai đội viên Nguyễn Văn Được, quê xã Tân Hòa và Trần Quang Vinh, ở Tân Lễ, ngay lập tức nữ TNXP ở 6 tiểu đội chạy ào đến các hố bom đào bới tìm đồng đội, những chiến sĩ bị thương được đưa về Bệnh viện Đò Lèn. Bốn ngày sau nhờ máy xúc, máy ủi đất đá làm lộ cửa cống thoát nước mới phát hiện thi thể đội viên Nguyễn Văn Được và Trần Quang Vinh, các anh hy sinh vẫn đang trong tư thế chiến đấu.

C931 được lệnh bám trụ bảo đảm thông suốt tuyến đường Tào Xuyên - Hàm Rồng (Thanh Hóa) không để những chuyến hàng vào Nam phải nằm lại trong khi máy bay giặc Mỹ vẫn điên cuồng ném bom đêm ngày. Chúng dùng hết bom phá thì lại đến bom khoan, hết bom khoan chúng tàn ác hơn ném bom bi để gây sát thương diện rộng. Đại đội trưởng Đỗ Văn Tụy mắt trũng lủng vì không ngủ, môi xám xì, mặt nhọ nhem khói bom nhưng vẫn cười tươi chỉ huy Đại đội bám đường, củng cố hầm hào, xử lý dứt điểm các hạng mục công trình ngay sau khi bị giặc đánh phá. Đã hơn một tháng sau trận ném bom điên cuồng hôm 21/9, trời Hàm Rồng bỗng trong xanh ngằn ngặt, những dải mây trắng lững lờ trôi, không gian yên tĩnh đến lạ lùng. Đại đội trưởng Đỗ Văn Tụy hội ý nhanh với các đồng chí A trưởng, nhận định tình hình bởi bầu trời chiến tranh bỗng yên tĩnh lạ lùng này báo hiệu một trận “cuồng phong” của mưa bom, bão đạn sắp xảy ra. Để giảm bớt không khí căng thẳng, A trưởng A5 Lại Quyết Thắng, quê thôn Nứa, xã Liên Hiệp cất cao giọng hát: “Này bạn thanh niên ơi/Ai qua khu bốn mà nghe tiếng hát của đoàn ta xung phong đi cứu nước…”, cả 6 tiểu đội nữ TNXP C931 cùng hòa thanh, tiếng hát ngân vang dội vào vách đá: “Gánh đá bên đồi ta lấp đường/Lấp hố xe vượt ra chiến trường/Tuổi xanh ta đi vui phơi phới/Bạn thanh niên ta ơi!”. Tiếng hát cứ thế vang xa, vang xa, cung đường như ngắn lại, những chuyến tàu lại lăn bánh đưa hàng vào miền Nam tiếp viện cho chiến trường. Cả Đại đội như tạm quên đi những căng thẳng chiến sự, dành cho nhau những cử chỉ ân tình. Bất ngờ tiếng còi báo động có máy bay giặc Mỹ. Một bóng đen lao vụt qua đầu mọi người, âm thanh sắc nhọn như lưỡi hái tử thần cắt ngang bầu trời trong xanh, làm vỡ tan giọng hát thanh nữ. Tiếng hô xuống hầm của A trưởng A1 Trương Thị Tấn như bị bóp nghẹt ngay sau tiếng nổ dữ dội. 9 nữ TNXP trong đó có 7 nữ TNXP C931 hy sinh. A trưởng Trương Thị Tấn chỉ kịp thốt lên: “Thôi chết rồi, các em ơi” rồi nhảy lên mặt hố cá nhân lao tới chỗ đồng đội bị thương. Không kịp tìm cuốc, xà beng, những đôi tay mềm mại thiếu nữ cào đất đá đến bật máu cứu đồng đội. Nguyễn Thị Thanh Thúy, người thôn Chiềng, xã Thái Hưng thân mình đằm trong vũng máu. Thúy mới tròn 17 xuân, trắng trẻo, hiền ngoan như cô Tấm. Vậy mà… Bên Thúy là thi thể của Hà Thị Sợi, Nguyễn Thị Hồng Điều tay vẫn nắm chặt xà beng, miệng vẫn như nhoẻn cười và một dòng máu thắm chảy tràn từ con tim nóng bỏng tuổi xuân chưa tròn mười tám ướt đẫm mái tóc đen dài như suối thác. Xa vài mét là Bùi Thị Cửu, Nguyễn Thị Len, Trần Thị Thủy. Các chị, các em miệng vừa cười tươi vừa cất cao giọng hát như bầy chim non bỗng hóa thành mây khói. Tiếng khóc xót thương đồng đội nghẹn ứ nơi cổ họng cũng đủ làm rung lên mặt đất đầy khói bom. Này đây đôi mắt trong trẻo, ngây thơ của Thúy, của Sợi, của Len… vẫn mở to nhìn bầu trời trong xanh. Này đây đôi môi của Trần Thị Phương vẫn như còn đọng lời ca TNXP “Trông lên đỉnh núi cao, thời cao…ơ…”. Như còn đó gương mặt trăng rằm của Nguyễn Thị Vượng ngày nào còn khao khát nhắn nhủ điều gì về quê mẹ mến thương… Trong tích tắc, chiến tranh đã cướp đi 7 nữ TNXP C931, cuộc đời đầy ắp những ước mơ, chỉ có màu cỏ úa áo đồng phục TNXP giờ đã nhuộm màu đỏ của máu vương vấn hồn trinh nữ. Thương xót các em đã hy sinh khi còn quá trẻ, không ngần ngại nơi chiến trường đen đặc khói bom các chị đã xé áo của mình băng bó và ôm đậy thi thể đồng đội vừa hy sinh. A trưởng Trương Thị Tấn và đội viên Trần Thị Nghĩa quên mình là con gái đã cởi phăng áo đắp cho đồng đội. Khi đồng đội đã yên nghỉ vĩnh hằng các chị mới giật mình, co rúm người lại khi biết mình trần trụi giữa núi đá trơ trọi.

Mái đình làng Xuân Trúc, xã Lam Sơn (nay là thôn Xuân Trúc, thị trấn Hưng Nhân, huyện Hưng Hà) giờ cũng đã rêu phong, già nua theo năm tháng. Chính nơi đây, năm 1966, mái đình làng chứng kiến 214 cán bộ, đội viên TNXP C931 N93 huyện Hưng Nhân đọc lời tuyên thệ trước lúc lên đường làm nhiệm vụ: “Dù khó khăn gian khổ, cán bộ, chiến sĩ Đại đội thanh niên xung phong C931 N93 sẵn sàng hy sinh, quyết không lùi bước”, tiếp ngay đó là tiếng hô đồng thanh: Xin thề… vang vọng đến trời xanh.

Ông Đỗ Văn Tụy, nguyên Đại đội trưởng Đại đội 931 Đội 93 thanh niên xung phong Tháng 12/1965, Huyện đoàn Hưng Nhân (nay là huyện Hưng Hà) chỉ trong vài ngày đã tiếp nhận trên 300 đơn tình nguyện vào đội thanh niên xung phong chống Mỹ cứu nước nhưng chỉ có 200 chỉ tiêu biên chế cán bộ và đội viên, tuy nhiên nhiều thanh niên không được tuyển đã viết huyết thư nên được gọi thêm, nâng tổng số lên 214, phiên hiệu C931 N93. Tôi là đảng viên trẻ nên được bổ nhiệm làm Đại đội trưởng. Chúng tôi được giao nhiệm vụ bảo vệ, sửa chữa đường tàu khu vực phía Bắc cầu Tào Xuyên đến phía Nam cầu Hàm Rồng (Thanh Hóa); xây dựng tuyến đường tránh cho cầu Tào Xuyên, cầu Hàm Rồng khi bị giặc đánh phá. Đây là nút giao thông quan trọng, là túi bom và là lò lửa tôi luyện ý chí thanh niên xung phong. Bà Trần Thị Bảy, cựu thanh niên xung phong C442 N94, Chủ tịch Hội Cựu thanh niên xung phong xã Tân Lễ (Hưng Hà) Tôi và chị Hà Thị Sợi cùng tham gia hoạt động đoàn thanh niên xã nhưng khác chi đoàn, đồng thời chúng tôi đều là đội viên du kích xã. Năm 1966, chị Sợi đăng ký đi thanh niên xung phong. Chị Sợi được gọi vào Đội 93, Đại đội 932. Ngày chị lên đường, cả đội tập trung ở đình Xuân Trúc, xã Lam Sơn (nay là thị trấn Hưng Nhân) tôi và Ban Chấp hành Đoàn xã Tân Lễ đến chia tay. Hôm ấy là một ngày đầu năm 1966, chị Sợi cùng hơn 200 thanh niên trúng tuyển phấn khởi lên đường cười rất tươi còn những thanh niên không trúng tuyển cũng đến chia tay nhưng vẻ mặt buồn rười rượi. Ngày nhận được giấy báo tử, báo tin chị Sợi hy sinh, tôi ở trong ban tổ chức lễ truy điệu cho chị Sợi tại đền Tân Hà ngay gần nhà chị. Năm 1968, tôi gia nhập thanh niên xung phong vào Trường Sơn mở đường. Cựu chiến binh Hà Đăng Trừ, em cùng cha khác mẹ của liệt sĩ Hà Thị Sợi, thôn Hà Tân, xã Tân Lễ, huyện Hưng Hà Thời điểm chị Sợi đi thanh niên xung phong tôi vừa tròn 10 tuổi, chị Sợi hơn tôi 8 tuổi. Khi còn ở nhà, chị Sợi là dân quân của xã, chị thường xuyên mang súng về nhà tập tháo, lắp, lăn lê bò toài… rồi lại lau chùi súng sáng loáng. Lúc đó tôi ước ao lớn nhanh để cầm súng đánh giặc. Chị Sợi đi được gần một năm thì ở nhà nhận được tin chị hy sinh. Anh Trần Quang Vinh là em con cậu ruột cũng hy sinh trước đó hơn một tháng.

Quang Viện