Đại tộc họ Vũ, thôn Tiền Phong, xã Vũ Vân hiện có khoảng 250 gia đình đang sinh sống tại địa phương và một số vùng trong cả nước. Từ 5 năm nay, dòng họ chọn ngày giỗ tổ để tập hợp con cháu, tổ chức trao thưởng cho học sinh đạt thành tích cao trong học tập. 

Ông Vũ Ngọc Đan, trưởng tộc dòng họ Vũ cho biết: Dòng họ Vũ vốn có truyền thống hiếu học từ xa xưa, đến nay dòng họ có 3 tiến sĩ, nhiều thạc sĩ, kỹ sư, giám đốc doanh nghiệp… Nhằm phát huy truyền thống hiếu học, năm 2013, ban khuyến học dòng họ được thành lập. Để tạo kinh phí cho hoạt động khuyến học, dòng họ tích cực kêu gọi sự ủng hộ, đóng góp của bà con, con em xa quê. Đến nay, quỹ khuyến học dòng họ luôn duy trì trên 30 triệu đồng, thường trao thưởng từ 3 - 5 triệu đồng/năm. Buổi lễ trao thưởng, vinh danh học sinh giỏi của dòng họ luôn trang trọng, thu hút sự quan tâm của các gia đình. Mấy năm nay, năm nào dòng họ cũng có từ 18 - 50 em đạt học sinh giỏi các cấp. Nhiều em đỗ đại học với điểm số cao. 

Em Vũ Đức Toàn, thôn Tiền Phong chia sẻ: Những năm qua, phần thưởng của ban khuyến học dòng họ là niềm tự hào của em và gia đình, tạo động lực cho em cố gắng phấn đấu hơn. Vừa qua, em đỗ ngành y đa khoa Trường Đại học Y Dược Thái Bình với số điểm 28,5, em rất vui, em nghĩ trong kết quả này có sự quan tâm, động viên, khích lệ kịp thời của các ông bà, cô bác trong dòng họ. 

Ông Bùi Quang Minh, Chủ tịch UBND xã Vũ Vân cho biết: Cùng với dòng họ Vũ, đến nay, hoạt động khuyến học đã lan tỏa thành phong trào thi đua sôi nổi ở hầu hết các dòng họ trên địa bàn xã. Hàng năm, các dòng họ đều tổ chức trao thưởng cho học sinh có thành tích cao, trao học bổng, hỗ trợ học sinh nghèo đến trường. Hiện quỹ khuyến học các dòng họ trên địa bàn xã duy trì thường xuyên khoảng 100 triệu đồng. Rất nhiều dòng họ làm tốt công tác khuyến học, tiêu biểu như họ Vũ thôn Tiền Phong, họ Vũ thôn Thái Sa, họ Đào, họ Nguyễn, họ Bùi, họ Phạm… góp phần đưa phong trào khuyến học của địa phương sôi nổi.  

Không riêng dòng họ Vũ hay các dòng họ trên địa bàn xã Vũ Vân, những năm gần đây, phong trào khuyến học ở các dòng họ trên địa bàn huyện Vũ Thư đã phát triển rộng khắp, tạo thành động lực quan trọng thúc đẩy tinh thần hiếu học ở vùng nông thôn. Đến nay, ngoại trừ thị trấn Vũ Thư không có dòng họ gốc, toàn huyện hiện có khoảng 940 dòng họ lớn ở 29 xã, trong đó có trên 700 dòng họ đã làm khuyến học và khoảng 300 dòng họ được công nhận là dòng họ hiếu học, tăng gấp đôi so với 5 năm trước. Nhiều dòng họ làm tốt công tác khuyến học, nổi bật như dòng họ Trần Việt Nam tại Vũ Thư; họ Bùi, Trần, Phạm Tiến Hưng (Tự Tân), họ Nguyễn (Đồng Thanh), họ Phạm (Minh Quang), họ Đỗ Cả (Xuân Hòa), Đỗ (Phúc Thành), Khiếu (Song An), Trần (Vũ Tiến)… Tổng quỹ khuyến học các dòng họ trên địa bàn huyện duy trì thường xuyên trên 1 tỷ đồng, hàng năm các dòng họ tổ chức trao thưởng, hỗ trợ hàng nghìn học sinh, con em trong dòng họ. 

Chia sẻ kinh nghiệm làm tốt công tác khuyến học dòng họ, ông Nguyễn Văn Để, Chủ tịch Hội Khuyến học huyện Vũ Thư cho biết: Hầu hết cấp ủy, chính quyền các địa phương đều rất quan tâm khuyến khích, hỗ trợ vật chất và tinh thần để các dòng họ tham gia làm khuyến học. Từ một số dòng họ ban đầu, hoạt động khuyến học lan tỏa trở thành phong trào thi đua sôi nổi, lành mạnh giữa các dòng họ. Đối với vùng nông thôn, khuyến học dòng họ được coi là khả thi, thiết thực và mang lại hiệu quả cao hơn so với các hình thức khuyến học khác, vì vậy, thời gian tới, Hội Khuyến học huyện Vũ Thư sẽ tăng cường mở rộng, thu hút các dòng họ làm khuyến học, góp phần tích cực xây dựng xã hội học tập.

Quỳnh Lưu