Cuối tháng 7 đầu tháng 8, trên lúa mùa của tỉnh rầy lưng trắng phát sinh với mật độ cao bất thường so với cùng kỳ nhiều năm, cá biệt có nơi lên đến hàng vạn con/m². Đây chính là nguồn lây truyền vi rút bệnh LSĐ trên diện rộng cho lúa mùa. Khoảng thời gian bệnh LSĐ biểu hiện triệu chứng nhanh nhất trên đồng ruộng từ ngày 15/8 đến nay. Theo thống kê của Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật (Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn), tính đến ngày 25/8, tổng diện tích nhiễm bệnh LSĐ toàn tỉnh là 9.764,05ha, trong đó nhiễm rải rác đến dưới 5% là 8.815,8ha, nhiễm nhẹ từ 5 - 10% là 339,45ha, nhiễm trung bình từ 10 - 20% là 293,7ha, nhiễm nặng trên 20% là 269,4ha, diện tích mất trắng trên 70% là 47,7ha, tập trung ở ba huyện: Thái Thụy, Tiền Hải, Kiến Xương.

Gieo cấy 1,7 mẫu ruộng, đến nay, bà Nguyễn Thị Thuận, thôn Nghĩa Môn, xã Quang Hưng (Kiến Xương) đã phát hiện bệnh LSĐ xuất hiện trên mảnh ruộng 7 sào của gia đình mình trong giai đoạn lúa làm đòng. Bà Thuận cho biết: Từ đầu vụ mùa đến giờ tôi đã phun thuốc phòng, trừ sâu bệnh cho toàn bộ diện tích lúa của gia đình 3 lần, tập trung vào các đối tượng: rầy lưng trắng và sâu đục thân hai chấm. Khi phát hiện ruộng lúa có các biểu hiện giống với biểu hiện của bệnh LSĐ như cây lúa nhiễm bệnh lùn hơn những cây còn lại, màu lá xanh đậm, thân cứng, rễ đen… tôi đã tiến hành nhổ và tiêu hủy ngay. Đồng thời, tích cực kiểm tra đồng ruộng để kịp thời phát hiện và phun trừ rầy theo hướng dẫn của cán bộ kỹ thuật và chính quyền địa phương.

Là một trong những xã có diện tích lúa nhiễm bệnh LSĐ lớn, đến nay, qua tổng hợp, điều tra của các thôn, Thái Thọ (Thái Thụy) có 70ha lúa mùa nhiễm bệnh, trong đó 30ha nhiễm nặng, khả năng thiệt hại lớn về năng suất. Ông Phạm Văn Cao, Giám đốc HTX SXKD DVNN xã cho biết: Bệnh LSĐ xuất hiện trên tất cả các giống lúa, trà lúa. HTX đã tuyên truyền tới người dân tuyệt đối không được dùng các loại phân bón qua lá và các chất kích thích sinh trưởng phun ở những diện tích nhiễm bệnh, đồng thời phối hợp với chính quyền địa phương vận động người dân tiến hành tiêu hủy; diện tích nhiễm nhẹ cần tiếp tục theo dõi để có phương án xử lý kịp thời.

Trước tình hình trên, UBND tỉnh yêu cầu ba huyện: Kiến Xương, Tiền Hải, Thái Thụy tổ chức thực hiện công tác phòng, trừ dịch bệnh LSĐ hại lúa tại địa phương theo hướng dẫn của cơ quan chuyên môn trên tinh thần huy động sự tham gia của nông dân, ngành Nông nghiệp, chính quyền và hệ thống chính trị các cấp. Tổ chức tuyên truyền cho nông dân về tác hại của bệnh LSĐ và các biện pháp phòng, trừ, đồng thời thường xuyên báo cáo tình hình dịch tại địa phương, kết quả công tác phòng, trừ dịch. Ngành Nông nghiệp cũng đã phân công cán bộ tăng cường phối hợp với các địa phương kiểm tra thực tế đồng ruộng, phát hiện kịp thời các diện tích nhiễm bệnh, theo dõi diễn biến dịch để đưa ra các biện pháp khoanh vùng, phòng, trừ phù hợp.

Hiện toàn tỉnh có khoảng 20.000ha lúa nhiễm rầy, cùng với đó, lúa ở giai đoạn này còn non vì vậy khả năng truyền vi rút bệnh LSĐ là rất lớn. Đặc biệt, ở những nơi có tỷ lệ nhiễm bệnh trên 5% thì khả năng thiệt hại về năng suất rất lớn. Do vậy, không chỉ tại ba huyện công bố dịch, các địa phương cần khuyến cáo nông dân tăng cường kiểm tra đồng ruộng để phát hiện sớm các ruộng có biểu hiện bệnh LSĐ để có biện pháp xử lý kịp thời.

Lưu Ngần