Mặc cho trời lúc mưa, lúc nắng, từ thành phố Đông Hà, chúng tôi vượt khoảng 40km về hướng Tây Bắc để về Nghĩa trang Liệt sĩ quốc gia Trường Sơn. Nghĩa trang Liệt sĩ quốc gia Trường Sơn thuộc địa phận xã Vĩnh Trường, huyện Gio Linh dần hiện ra trên khu đồi Bến Tắt bát ngát thông reo. Từ tận đáy lòng mình, những cảm xúc dâng lên khó tả trong lòng người đến: vui mà buồn, bi ai mà hùng tráng, xót xa mà cũng rất đỗi tự hào. 10.263 nấm mộ liệt sĩ nằm san sát với một màu trắng mênh mang, trải dài tít tắp. Những người đã ngã xuống đều là những chàng trai, cô gái tuổi vừa mười tám, đôi mươi. Họ đã hy sinh trong suốt 6.000 ngày đêm khai mở, bảo vệ con đường Trường Sơn huyền thoại. Trong hàng nghìn nấm mộ ấy có nơi yên nghỉ của hơn 500 người con quê hương Thái Bình.

Vào những năm 1970, đường Trường Sơn là mạng lưới giao thông quân sự chiến lược của quân đội Việt Nam, là con đường huyết mạch để miền Bắc chi viện sức người, sức của cho chiến trường miền Nam. Thấy được tầm quan trọng của tuyến đường, lực lượng quân sự Mỹ và Việt Nam cộng hòa đã tìm mọi cách để đánh phá hệ thống giao thông quan trọng này bằng các chiến dịch bộ binh và không quân. Bom mìn cùng hàng tấn chất độc hóa học đã được rải xuống nhiều khu rừng trên đường Trường Sơn. 

Để bảo vệ tuyến đường, hòa chung vào khí thế sôi sục của nhân dân cả nước, hàng nghìn người con Thái Bình đã xung phong lên đường chiến đấu, để rồi khi đất nước được độc lập, nhiều người đã vĩnh viễn nằm lại mảnh đất linh thiêng này. Họ đã không tiếc máu xương, tuổi trẻ để đổi lấy màu xanh cho những cánh rừng, giành lại tự do, độc lập cho dân tộc. Giữa không gian rộng lớn, tĩnh lặng, những đoàn người cứ nối nhau đi trong trầm mặc, trang nghiêm, cùng kính cẩn nghiêng mình trước anh linh các anh hùng liệt sĩ. Thắp một nén hương tri ân các anh hùng liệt sĩ đã ngã xuống cho quê hương, cho dân tộc, mỗi người như được tiếp thêm sức mạnh của hồn thiêng sông núi của mảnh đất này, của những địa danh huyền thoại, con người huyền thoại đã viết nên những chiến công huyền thoại.

Đại biểu lực lượng vũ trang tỉnh thắp hương tưởng nhớ các anh hùng liệt sĩ tại Nghĩa trang Liệt sĩ quốc gia đường 9, tỉnh Quảng Trị.

Chia tay các anh hùng liệt sĩ đang yên nghỉ tại Nghĩa trang Liệt sĩ quốc gia Trường Sơn, Đoàn đến dâng hương tưởng niệm các anh hùng liệt sĩ tại Nghĩa trang Liệt sĩ quốc gia đường 9. Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, đường 9 là con đường chiến lược của Mỹ - ngụy, nối liền từ biên giới Việt - Lào về tới Ðông Hà. Dọc đường 9, Mỹ - ngụy cho xây dựng các căn cứ quân sự, các cứ điểm và lô cốt nhằm cắt đứt sự chi viện của miền Bắc cho chiến trường miền Nam. Nhưng mọi ý đồ của chúng đều bị lực lượng quân đội Việt Nam làm cho phá sản. Ðường 9 đã đi vào huyền thoại của quân và dân ta trong cuộc kháng chiến chống Mỹ bởi những chiến công hào hùng và oanh liệt; đồng thời, đó cũng là nỗi ám ảnh kinh hoàng cho binh lính Mỹ - ngụy trong những năm 1965 - 1972. Tuyến đường được giữ vững nhưng hàng nghìn người con đất Việt đã nằm lại nơi đây. Theo số liệu ghi chép lại, Nghĩa trang Liệt sĩ quốc gia đường 9 là nơi yên nghỉ của hơn 10.600 anh hùng liệt sĩ đã từng chiến đấu, phục vụ chiến đấu trên mặt trận đường 9 và nước bạn Lào trong suốt cuộc kháng chiến chống Mỹ, trong đó có gần 500 liệt sĩ quê hương Thái Bình.

Trời đã dần về chiều nhưng từng dòng người vẫn tiếp nối nhau đến dâng hương trên từng phần mộ. Giữa mảnh đất linh thiêng, ai cũng rưng rưng nước mắt, mọi người đi thật khẽ, nói thật nhẹ để các anh, các chị yên nghỉ. Chầm chậm đi qua các hàng mộ, các thành viên trong Đoàn không khỏi xúc động khi bắt gặp những địa danh quen thuộc như Vũ Thư, Thái Thụy, Quỳnh Phụ… khắc trên bia mộ. Hơn 40 năm chiến tranh đã đi qua, thời gian có thể mờ phai ký ức, nhưng máu, nước mắt đã rơi trên mảnh đất này sẽ mãi là khúc tráng ca giục giã thế hệ hôm nay bước tiếp, thắp sáng truyền thống cách mạng.

Ông Hoàng Văn Minh, Phó Trưởng ban Quản lý Nghĩa trang Liệt sĩ quốc gia Trường Sơn, tỉnh Quảng Trị Trung bình mỗi năm Nghĩa trang đón khoảng 500.000 lượt người đến thăm viếng. Họ đến từ khắp các tỉnh thành trong Nam ngoài Bắc với nhiều thế hệ nhưng phần đông người về với Nghĩa trang thuộc thế hệ trẻ, trong đó có nhiều người con của Thái Bình. Họ đến để thắp những nén hương thơm bày tỏ lòng tri ân với bao chiến sĩ quả cảm đã ngã xuống vì sự trường tồn của dân tộc. Bà Nguyễn Thị Hoa, Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ tỉnh Được cùng Đoàn đại biểu tỉnh Thái Bình đến dâng hương tưởng niệm các anh hùng liệt sĩ, bản thân tôi rất xúc động. Đến đây, chúng ta càng hiểu sâu sắc hơn sự hy sinh to lớn của các thế hệ cha anh và chúng ta càng thấy rõ hơn trách nhiệm của mình trong việc kế tục sự nghiệp cách mạng vẻ vang của ông cha để lại để tiếp tục có những hành động thiết thực hơn góp phần xây dựng quê hương đất nước. Với Ủy ban MTTQ tỉnh, nhiều tháng qua, hướng tới kỷ niệm 70 năm ngày Thương binh - Liệt sĩ, đơn vị cùng với các tổ chức thành viên tích cực kêu gọi toàn dân tham gia ủng hộ quỹ “Đền ơn đáp nghĩa” để xây dựng nhà ở cho người có công; thăm hỏi, tặng quà gia đình chính sách, người có công với cách mạng..., qua đó phần nào xoa dịu nỗi đau chiến tranh. Đại tá Mai Văn Quang, Phó Tham mưu trưởng Bộ CHQS tỉnh Về dâng hương tại các nghĩa trang liệt sĩ, trước bạt ngàn những ngôi mộ liệt sĩ, tôi cũng như các đồng đội hết sức cảm động và trân trọng trước những cống hiến của các anh, các chị. Chúng tôi, những chiến sĩ trong lực lượng vũ trang nguyện sẽ mãi mãi gìn giữ và bảo vệ thành quả mà các anh, các chị đã đổ máu để có được cuộc sống ấm no, hòa bình như ngày hôm nay; nguyện phấn đấu cùng toàn Đảng, toàn dân quyết tâm bảo vệ thành quả cách mạng, bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa. Anh Trần Văn Thuấn, Sở Lao động - Thương binh và Xã hội Lần đầu tiên được đến dâng hương tưởng niệm các anh hùng liệt sĩ đang yên nghỉ tại một số nghĩa trang quốc gia tại tỉnh Quảng Trị, đứng trước phần mộ của các liệt sĩ, tôi thấy mình thật nhỏ bé, nhỏ bé trước những mất mát, những hy sinh, nhỏ bé trước cả một thế hệ anh hùng đã ra đi để bảo vệ nền độc lập, tự do của dân tộc. Là thế hệ trẻ, chúng tôi nguyện hứa sẽ tiếp bước truyền thống của thế hệ đi trước, tích cực học tập, rèn luyện, tu dưỡng đạo đức để trở thành người cán bộ gương mẫu, tận tụy, góp phần xây dựng quê hương đất nước giàu đẹp, xứng đáng với sự hy sinh to lớn của các anh hùng liệt sĩ.

Nguyễn Cường